Psikolojik Hastalıklar Hakkında Genel Bilgi

**Prof. Dr. Sinsi** · 07-30-2012

Psikiyatrik bozukluklar:

1- DEPRESYON: Panik hastalarının %40-50'sinde depresyon'da aynı zamanda görülmektedir

Bazen paniklerden sonra

aynı anda yada depresyondan sonra panikler ortaya çıkabilir

Panik atakların hemen ardından da birkaç saat veya bir gün depresif bir görünüm ortaya çıkabilmektedir

2- AGORAFOBI: %50-70 oranında en sık görülen eş zamanlı bozukluktur

yapılan araştırmada panik bozukluğu olan 3000 hastanın %65'inde agorafobi saptanmıştır

3- SOSYAL FOBI: %10-15 oranda bulunur

Sosyal

ekonomik; yaşamsal aktivrden kendini geri çekme

Yeni ve yabancı insan ve durumlarla karşılaşmaktan kaçma davranışı sosyal fobik kişilerde görülür

Panikte ikincil olarak sosyal fobik özellikler görülüğü gibi

panikli insanın ayrıca bir sosyal fobisi olabilir

Tedaviyle paniğe bağlı olanlar ortadan kalkar

Sosyal fobi için ayrıca bir tedavi gerekebilir

4-SOMATOFORM BOZUKLUK: %6-8 arasında eslik eder

Kadınlarda daha fazladır

Sosyo-ekonomik ve kültürel yetersizlik

ırk farkı önemlidir

Yoğun bedensel yakınmalar vardır ve hiç biri fiziksel sebebe bağlanmaz

5-HIPOKONDRIYAZIS: Sürekli kendini dinleme ve sağlık kitaplarını okuma

hastalıklar bulma; doktor

doktor dolaşma; tahliller yaptırma durumudur

Panik bozuklukta %20-30 oranında eşlik eder

6-MADDE KULLANIMI: Alkol başlangıçta sıkıntı ve paniği giderdiğinden panikli insanların bir kısmı "alkolle kendi kendini tedavı" yoluna gider

Zamanla bağımlılık gelişir sürekli alkolle dolaşılır ve sabahtan içilmeye başlanır

Alkol kullanım bozukluğu % 20-25 arasındadır

Diğer maddeler (yeşil reçete ilaçları uyarıcı ve uyuşturucu özelliği olan maddeler vs

) %5-10 oranda değişmektedir

Manik depresif bozukluk: Depresyon ve onun tam tersi coşma

uçuşma nöbetlerinin (mani) olduğu bu hastalığın panikle görülme oranı %10-12 arasındadır

KISILIK BOZUKLUKLARI:
-Kaçıngan
-Obsesif-kompulsif
-Paranoid
-Borderline
Kişilik bozuklukları'da % 40 oranda eşlik eder

Genel anksiyete bozukluğu: Burada sürekli kötü bir şeyler olacağı kaygısı ve " diken üzerinde olma" hali vardır

%15- 20 oranda görülebilir

Obsesif -kompulsif bozukluk: Takıntı ve saplantıların olduğu (temizlik kontrol

bulaşma takıntıları

tekrarlayıcı davranışlar)

Biyolojik bozukluklar:

1-MITRAL VALV PROLAPSUSU:
Kalp kapakçığı sarkması olan MVP'susu panik bozukluklu hastaların yaklaşık % 40-50'sinde bulunmaktadir

MVP'susunun toplumda görülme sıklığı % 5 ve kadınlarda iki kat daha fazladır

MVP'susunun belirtileri panik bozuklukla benzerdir

Sebep mi? Sonuç mu? olduğu tartışmalıdır

-Göğüs ağrısı

çarpıntı ile acillere başvuran hastaların % 40'inda panik bozukluğu saptanmıştır

- Göğüs ağrısı nedeniyle anjiografi yapılan hastaların % 40-60'ında panik bozukluğu bulunmuştur

Tedavi olmayan panikli hastalarda koroner arter hastalığına bağlı ölümler üç kat daha sık görülmüştür

2- TIROID BEZI ANORMALLIKLERI:
Panik bozukluklu hastalarda tiroid fonksiyon bozuklukları daha sıktır "hipertiroidi" genel nüfusa göre yüksektir

3-IRRITABL KOLON SENDROMU:
Bağırsakların aşırı duyarlı olması hali ve bağırsak problemlerinin yaşanması da panik bozuklukla birlikte bulunabilmektedir

Anksiyete tedavisiyle bu hastalar düzelebilmektedir

4-AKCIGER HASTALIKLARI:
Müzmin tıkayıcı akciğer hastalıklarında %8-20 arası panik bozukluğu bulunmaktadır

(Astım

bronşit

amfizem

allerjik akciğer hastalıkları

)

5- MIGREN:
Migrenli olanların bir kısmında panik bozukluğu olabilmektedir

Baş ağrısı şikayeti olan erkek hastaların %12'sinde

kadınların ise %15inde panik bozukluğu saptanmıştır

6-EPILEPSI (SARA NÖBETLERI):
Temporal nöbetlerde görülen

korku

yabancılaşma

farklı algılama aşırı sıkılma ve taşikardi gibi belirtiler

panik atakta da görüldüğünden gözden kaçabilir

Ayrıca beynin sağ temporal bölümü alınan insanlarda panik benzeri belirtileri olabilmektedir

Bundan dolayı paniğin "temporalimbik" anormallik olduğu ileri sürülmektedir

7-BEYIN-DAMAR HASTALIKLARI:
Beyin-damar hastalıkları panik bozuklukta diğer hastalara göre iki kat fazladır

Panikteki tansiyon yükselmelerinin buna yol açtığı söylenmektedir

Panik Bozuklukta Ortaya Çıkan Diğer Durumlar:

1-Agorafobi
2-Madde bağımlıkları ve kötüye kullanımları

(Amfetamin

kafein

alkol

diazem türü ilaçlar)
3-Hipokandriazis
4-Yaygın anksiyete bozukluğu
5-Sosyal fobi
6-Özgül fobi
7-Obsesif- kompulsif bozukluk
8-Alkol bağımlılığı
9-Organik hastalıklar
- Hipertiroidizim
- Hiperparatiroidizim
- Hipertansiyon
- Feokromasitoma (Böbreküstü bezi hastalığı)
- Vestibüler disfonksiyon (Kulaktaki denge fonks

boz

)
- Kardiak aritmiler
- Konvulsif bozukluklar (Sara nöbetleri)

Panik Bozuklukta Risk Faktörleri (Kimler paniğe daha yatkın?)
-Birinci derece akrabalarında panik ya da başka anksiyete bozukluğu olanlar

-Sıkıntılı

telaşlı

aceleci

mükemmeliyetçi

insanlar

-Düşünce ve duyguların yeterince dışarıya yansıtamayan

"içsel insanlar

"
-Alkol yada başka bağımlılık yapabilen maddelere yatkınlık ve bağımlılık
-Geçmişinde panik atak diğer anksiyete bozukluklarından bir rahatsızlık ya da depresyon geçirmiş olmak

-Sürekli baski altinda olmak

engellenmek yada kendi kendini baskılamak

-Sosyal fobik

kaçingan kişilik yapıları
-Sürekli "verici" davranma "iyilik meleği"gibi davranma "hayır" diyememe

-Öfkesini

kızgınlığı dışarıya yansıtamayan insanlar
-Dürtülerini sürekli bastıran insanlar -Cinselliği baskılamak

cinsel tatminsizlik ve yoğun bilinç dışı aldatma dürtüleri ve gizli homoseksüel eğilimleri olanlar

-Aşırı hırslı

sürekli başarı ile beslenen

başarısızlıklarda kendisini suçlayan yapı

Nereye Kadar Panik? (Paniğin seyri

gidişatı):
Panik bozukluk en çok 30'lu yaşlarda ortaya çıkar

Az sayıda çocuklukta başlar

45 yaşında başlaması olağan değildir

Gidişatı kişiden kişiye değiştiği gibi aynı kişide bile belirtiler değişebilir

Uzun süreli izleme çalışmalarında % 40'nın belirtilerden arındığı

yaklaşık % 50'sinin belirtilerinin çok hafiflediği ve yaşamlarını engellemediği saptanmıştır

% 10-20 arası belirtilerin iniş-çıkışlarla devam ettiği görülmüştür

Panik Bozuklukta Tedavi:

Panik atak kesinlikle kontrol altına alınabilir

Tedavide Temel ilkeler sunlardır:
1-Panik atakları ortadan kaldırmak

2-Sürekli atak yaşayacağım diye bunaltı

kaygı yaşamayı önlemek

3-Panik atak korkusuyla yapılmayan davranışların yapılır hale gelmesi (tek başına yola çıkabilmek

kapalı mekanlara girebilmek

yalnız kalabilmek gibi

)
4-Panikle birlikte görülebilen diğer bedensel ve psikolojik sorunları gidermek
5-Zamanla paniği önemsemeyecek ve unutacak seviyeye gelmek
6-Panikten dolayı bozulan aile

is-sosyal yaşamın eskisi gibi normalleşmesi

7-Hiçbir panik belirtisi ve davranışı olmadığı halde tedaviye bir süre daha devam ettirmek

Atakların Oluşmaması İçin

Hastaların Geliştirdiği Davranışlar

Panik Bozukluğu olan hastalar

yaşadıkları panik ataklar nedeniyle zamanla yaşamlarında bazı değişiklikler yaparlar

Çok şiddetli ölüm korkusu veya kontrolünü yitirme duygusu yaşadıklarından düsünce davranışların da aşırılıklar abartılar

korkular

dikkati çeker

fakat bütün bunlar hastanın elinde ve iradesinde değildir

Yapılan panik tedavisiyle bütün belirtiler ortadan kalkar

Örnekler:
"Her an bana bir şey olabilir

düşüp bayılırım" korkusuyla aşağıdaki davranışlar geliştirilir:
Yanında su taşıma

Sürekli kalbini ve nabzını dinleme ve tutma

Tansiyon aletiyle dolaşma

sürekli tansiyonunu ölçme ve ölçtürme

Yakınlarının adreslerini

telefonlarını özel bir şekilde yanında taşıma

Panik krizi yaşanır endişesiyle cinsel ilişkiden kaçma

sportif aktivri bırakma

Sürekli yanında birilerinin bulunmasını isteme

yalniz kalamama

sokağa çıkamama

kalabalık

kapalı yerlere girememe

toplu taşıma vasıtalarına binememe

Bulunduğu muhitten uzağa gidememe

Tatile seyahate çıkamama

Birçok sağlık sigortasına üye olup

kartları yanında taşıma

Bir yere gideceği zaman sağlık kuruluşlarının olduğu güzargahlar dan gitme

Sık sık

acil ünrine başvurup kalp grafikleri (EKG) çektirme

Check-Up

lar Yaptırma

Berbere diş hekimine gidememe

Boğazını sıkan bir şey giyememe

Sütyen takmaktan sıkıntı duyma

Cenaze arabası

ambulans

itfaiye aracı görünce hastanelere gidince fenalasma hissi

Uykuda panikle ölürüm diye uyumama ve uykusunu kaçırma

Tansiyon yükselecek

kalp krizi geçirilecek veya felç kalınacak korkusu ile aşırı rejim-diyet uygulaması (bazi panik krizlerinde tansiyon ciddi bir şekilde yükselmekte ve yapılan kan tahlillerinde kolesterolda yüksek çıkmaktadır

)

Tv'lerdeki

basındaki intihar

cinayet

felaket haberlerinden aşırı etkilenme

onlar gibi olma korkusu

Otomobilde panik yaşarım korkusu ile

otomobiline binememe

otomobilini satma

Uçağa

vapura binememe

Tek başına banyo yapamama

tuvalete gidememe

kapıda birisini bekletme

Bayılırım

ölürüm diye aylarca banyo yapamama

Panik krizi geçtikten sonra

aşırı yorgunluk

keyifsizlik halinin ortaya çıkması

Tünellerden

köGoogle Page Rankingülerden geçememe

yüksek yerlere çıkamama

Kendisini aşağı atma korkusu

Panik anında bayılırım korkusuyla organlarını ve cildini belli etmeyecek giysi giymek

Değerli takı takmamak

Panik sürecinde tuvalete gitme isteği

Daha fazla güvenebileceği birilerinin yanına taşınma (aileden biri

doktoru ya da hastanelere yakın

)
Uyumadan önce dua etmek

Birgün panikle ölebilirim diye yakınlarına ve sevdiklerine servetini dağıtma ve vasiyet yazma

Her gömleğinin

ceketinin cebine kriz anında kullanılmak üzere ilaç koyma

Issız ve şehirden uzak yerlere gidememe

Hasta-hekim arasında çok iyi bir iletişim olmalıdır

Hasta hekimine her an ulaşmalıdır

Tedavide kullanılan ana ilaçlar antidepresanlardır

Yardımcı olarak; sakinleştiriciler

yatıştırıcılar

bedensel belirtileri önleyen ilaçlar kullanılır

Antidepresanların bir kısmı eski kuşak ilaçlardır

(Anafranil

tofranil

ludiomil

insidon

laroxyl

tolvon

gibi )
Yeni kuşak

ilaçlar (efexör

seroxat

cipram

remeron

prozac

lustral

serzone

faverin

gibi

)
Bu ilaçların bir kısmı paniği tedavi eder

Hekimin yaptığı muayene ve tecrübesi sonuca en uygun ilaç seçilir

Bir ilaç her hasta da aynı sonucu vermeyebilir

Ilaçların bir kısmı (eski kuşak) başlangıçta belirtileri arttırabilir

ağız kuruluğu

sıcaklık hissi

terleme

kiloartışı

kabızlık

cinsel problemler yapabilir

Yeni kuşakta bulantı

titreme

cinsel problemler

kilo artışı gibi yan etkileri olabilir

Bunlar kalıcı değildir

Bir süre sonra azalabilirler

Panik bozuklukta ilaç tedavisinin en aşağı bir buçuk yıl olması gerekir

-Hekim önerisi dışında kesinlikle ilaç almamak gerekir

-Panik belirtileri düzelir düzelmez ilaçları ne azaltmak nede kesmek gerekir

Yoksa kısa sürede tekrarlar

-Yardımcı ilaçlar yeşil reçeteye tabi olanlar (Xanax

diazem

nervium benzeri ilaçlar

)
Ve bazı kalp-tansiyon ve mide ilaçlarıdır

Bunların kısa süreli kullanılması gerekir

-Başka hastalıklarınız nedeniyle ilaç alacaksanız doktorunuza danışın

-ilaçlar zamanla iştahınızı arttırır

Özellikle -tatlıya- karşı dayanılmaz istek olur

Bunun için tedbir alın bol su için

meyve ağırlıklı beslenin

Ilaç tedavisi dışında -bilişsel

davranışsal

terapi'nin panikte iyi sonuç verdiği bilinmektedir

Burada kişinin bedensel belirtileri algilama ve onlara "kötü anlamlar yükleme" olayı anlatılır

Düşünce

beden ve belirtilerin ilişkisi; belirtilerini-düşünceyi nasıl etkilediği konuşulur

Yani önce hastalığın nasıl oluştuğu

belirtilerinin anlamını ne olduğu ve nelere yol açamayacağı anlatılır

Daha sonra kaçınma davranışlarının nasıl yok edileceğini geçilir

Bunları mutlaka bir terapistle birlikte yürütmek gerekir

Terapiye istekli ve azimli olduktan sonra bir ayla üç ay arasında epey yol alınır

-Panikli olmak bir "kader" olmamalı

Öneriler
1-Hastalık hakkında doktorunuzdan ve yayınlardan çok iyi bilgi alın

Temel Kural: "Düşmanını Tanı" Sana ne yapıp ne yapamayacağını bil!
2-Dahili

fiziksel muayeneler ve tahlillerde hiçbir şey yoksa; bir daha tahlil yaptırmayın ve dahili muayeneye gitmeyin

3-Her hastanın tedavi süresi

onun kişiliğine durumuna bağlı olduğundan tedavi süresini bilin ve bu süreyi en verimli bir şekilde kullanın

4-Yakınlarınızıda doktorla görüştürün

Hastalığın sizin elinizde ve iradenizde olmadığını öğrensınler ve size "yüklenmesinler"
5-Umudunuzu ve kendinize olan güveninizi hiçbir zaman yitirmeyin

"Başaracağım

bu hastalığı yeneceğim ve yaşama sımsıkı sarılacağım

Kendime inanıyorum ve güveniyorum!"
Telkinini sık sık yenileyin

6-Mümkünse her gün yarım saat yürüyüş yapın

7-Her gün duş alın

8-Yüzme imkanınız varsa yüzün

9-Yılda iki kez tatil yapın

10-Çözemediğiniz ve sizinle direkt ilişkisi olmayan sorunlarda üzülmeyin

"Kulak arkası edin

"
11-Kahve

koyu çay

kolalı içeceklerden uzak durun

12-Midenizi tıka basa doldurmayın

uzun süre aç kalmayın

13-Sizin gibi panik yaşayan insanlarla bir araya gelin

Sosyal-kültürel faaliyetlerde bulunun

14-Panik krizini hissettiğiniz an dikkatinizi başka yere vermeye çalışın

15-Nefes egzersizleri yapın (Derin nefes alıp içinizde tutun ona kadar sayın ve ağzınızdan üfler gibi yavaş yavaş verin)
16-Her gün gevşeme (relaksasyon) egzersizleri yapın

Bütün vücut kaslarınızı kasıp
sonra gevşetin

07-30-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Psikolojik Hastalıklar Hakkında Genel Bilgi Psikiyatrik bozukluklar: 1- DEPRESYON: Panik hastalarının %40-50'sinde depresyon'da aynı zamanda görülmektedir Bazen paniklerden sonra aynı anda yada depresyondan sonra panikler ortaya çıkabilir Panik atakların hemen ardından da birkaç saat veya bir gün depresif bir görünüm ortaya çıkabilmektedir 2- AGORAFOBI: %50-70 oranında en sık görülen eş zamanlı bozukluktur yapılan araştırmada panik bozukluğu olan 3000 hastanın %65'inde agorafobi saptanmıştır 3- SOSYAL FOBI: %10-15 oranda bulunur Sosyal ekonomik; yaşamsal aktivrden kendini geri çekme Yeni ve yabancı insan ve durumlarla karşılaşmaktan kaçma davranışı sosyal fobik kişilerde görülür Panikte ikincil olarak sosyal fobik özellikler görülüğü gibi panikli insanın ayrıca bir sosyal fobisi olabilir Tedaviyle paniğe bağlı olanlar ortadan kalkar Sosyal fobi için ayrıca bir tedavi gerekebilir 4-SOMATOFORM BOZUKLUK: %6-8 arasında eslik eder Kadınlarda daha fazladır Sosyo-ekonomik ve kültürel yetersizlik ırk farkı önemlidir Yoğun bedensel yakınmalar vardır ve hiç biri fiziksel sebebe bağlanmaz 5-HIPOKONDRIYAZIS: Sürekli kendini dinleme ve sağlık kitaplarını okuma hastalıklar bulma; doktor doktor dolaşma; tahliller yaptırma durumudur Panik bozuklukta %20-30 oranında eşlik eder 6-MADDE KULLANIMI: Alkol başlangıçta sıkıntı ve paniği giderdiğinden panikli insanların bir kısmı "alkolle kendi kendini tedavı" yoluna gider Zamanla bağımlılık gelişir sürekli alkolle dolaşılır ve sabahtan içilmeye başlanır Alkol kullanım bozukluğu % 20-25 arasındadır Diğer maddeler (yeşil reçete ilaçları uyarıcı ve uyuşturucu özelliği olan maddeler vs) %5-10 oranda değişmektedir Manik depresif bozukluk: Depresyon ve onun tam tersi coşma uçuşma nöbetlerinin (mani) olduğu bu hastalığın panikle görülme oranı %10-12 arasındadır KISILIK BOZUKLUKLARI: -Kaçıngan -Obsesif-kompulsif -Paranoid -Borderline Kişilik bozuklukları'da % 40 oranda eşlik eder Genel anksiyete bozukluğu: Burada sürekli kötü bir şeyler olacağı kaygısı ve " diken üzerinde olma" hali vardır %15- 20 oranda görülebilir Obsesif -kompulsif bozukluk: Takıntı ve saplantıların olduğu (temizlik kontrol bulaşma takıntıları tekrarlayıcı davranışlar) Biyolojik bozukluklar: 1-MITRAL VALV PROLAPSUSU: Kalp kapakçığı sarkması olan MVP'susu panik bozukluklu hastaların yaklaşık % 40-50'sinde bulunmaktadir MVP'susunun toplumda görülme sıklığı % 5 ve kadınlarda iki kat daha fazladır MVP'susunun belirtileri panik bozuklukla benzerdir Sebep mi? Sonuç mu? olduğu tartışmalıdır -Göğüs ağrısı çarpıntı ile acillere başvuran hastaların % 40'inda panik bozukluğu saptanmıştır - Göğüs ağrısı nedeniyle anjiografi yapılan hastaların % 40-60'ında panik bozukluğu bulunmuştur Tedavi olmayan panikli hastalarda koroner arter hastalığına bağlı ölümler üç kat daha sık görülmüştür 2- TIROID BEZI ANORMALLIKLERI: Panik bozukluklu hastalarda tiroid fonksiyon bozuklukları daha sıktır "hipertiroidi" genel nüfusa göre yüksektir 3-IRRITABL KOLON SENDROMU: Bağırsakların aşırı duyarlı olması hali ve bağırsak problemlerinin yaşanması da panik bozuklukla birlikte bulunabilmektedir Anksiyete tedavisiyle bu hastalar düzelebilmektedir 4-AKCIGER HASTALIKLARI: Müzmin tıkayıcı akciğer hastalıklarında %8-20 arası panik bozukluğu bulunmaktadır (Astım bronşit amfizem allerjik akciğer hastalıkları) 5- MIGREN: Migrenli olanların bir kısmında panik bozukluğu olabilmektedir Baş ağrısı şikayeti olan erkek hastaların %12'sinde kadınların ise %15inde panik bozukluğu saptanmıştır 6-EPILEPSI (SARA NÖBETLERI): Temporal nöbetlerde görülen korku yabancılaşma farklı algılama aşırı sıkılma ve taşikardi gibi belirtiler panik atakta da görüldüğünden gözden kaçabilir Ayrıca beynin sağ temporal bölümü alınan insanlarda panik benzeri belirtileri olabilmektedir Bundan dolayı paniğin "temporalimbik" anormallik olduğu ileri sürülmektedir 7-BEYIN-DAMAR HASTALIKLARI: Beyin-damar hastalıkları panik bozuklukta diğer hastalara göre iki kat fazladır Panikteki tansiyon yükselmelerinin buna yol açtığı söylenmektedir Panik Bozuklukta Ortaya Çıkan Diğer Durumlar: 1-Agorafobi 2-Madde bağımlıkları ve kötüye kullanımları (Amfetamin kafein alkol diazem türü ilaçlar) 3-Hipokandriazis 4-Yaygın anksiyete bozukluğu 5-Sosyal fobi 6-Özgül fobi 7-Obsesif- kompulsif bozukluk 8-Alkol bağımlılığı 9-Organik hastalıklar - Hipertiroidizim - Hiperparatiroidizim - Hipertansiyon - Feokromasitoma (Böbreküstü bezi hastalığı) - Vestibüler disfonksiyon (Kulaktaki denge fonks boz) - Kardiak aritmiler - Konvulsif bozukluklar (Sara nöbetleri) Panik Bozuklukta Risk Faktörleri (Kimler paniğe daha yatkın?) -Birinci derece akrabalarında panik ya da başka anksiyete bozukluğu olanlar -Sıkıntılı telaşlı aceleci mükemmeliyetçi insanlar -Düşünce ve duyguların yeterince dışarıya yansıtamayan "içsel insanlar" -Alkol yada başka bağımlılık yapabilen maddelere yatkınlık ve bağımlılık -Geçmişinde panik atak diğer anksiyete bozukluklarından bir rahatsızlık ya da depresyon geçirmiş olmak -Sürekli baski altinda olmak engellenmek yada kendi kendini baskılamak -Sosyal fobik kaçingan kişilik yapıları -Sürekli "verici" davranma "iyilik meleği"gibi davranma "hayır" diyememe -Öfkesini kızgınlığı dışarıya yansıtamayan insanlar -Dürtülerini sürekli bastıran insanlar -Cinselliği baskılamak cinsel tatminsizlik ve yoğun bilinç dışı aldatma dürtüleri ve gizli homoseksüel eğilimleri olanlar -Aşırı hırslı sürekli başarı ile beslenen başarısızlıklarda kendisini suçlayan yapı Nereye Kadar Panik? (Paniğin seyri gidişatı): Panik bozukluk en çok 30'lu yaşlarda ortaya çıkar Az sayıda çocuklukta başlar 45 yaşında başlaması olağan değildir Gidişatı kişiden kişiye değiştiği gibi aynı kişide bile belirtiler değişebilir Uzun süreli izleme çalışmalarında % 40'nın belirtilerden arındığı yaklaşık % 50'sinin belirtilerinin çok hafiflediği ve yaşamlarını engellemediği saptanmıştır % 10-20 arası belirtilerin iniş-çıkışlarla devam ettiği görülmüştür Panik Bozuklukta Tedavi: Panik atak kesinlikle kontrol altına alınabilir Tedavide Temel ilkeler sunlardır: 1-Panik atakları ortadan kaldırmak 2-Sürekli atak yaşayacağım diye bunaltı kaygı yaşamayı önlemek 3-Panik atak korkusuyla yapılmayan davranışların yapılır hale gelmesi (tek başına yola çıkabilmek kapalı mekanlara girebilmek yalnız kalabilmek gibi ) 4-Panikle birlikte görülebilen diğer bedensel ve psikolojik sorunları gidermek 5-Zamanla paniği önemsemeyecek ve unutacak seviyeye gelmek 6-Panikten dolayı bozulan aile is-sosyal yaşamın eskisi gibi normalleşmesi 7-Hiçbir panik belirtisi ve davranışı olmadığı halde tedaviye bir süre daha devam ettirmek Atakların Oluşmaması İçin Hastaların Geliştirdiği Davranışlar Panik Bozukluğu olan hastalar yaşadıkları panik ataklar nedeniyle zamanla yaşamlarında bazı değişiklikler yaparlar Çok şiddetli ölüm korkusu veya kontrolünü yitirme duygusu yaşadıklarından düsünce davranışların da aşırılıklar abartılar korkular dikkati çeker fakat bütün bunlar hastanın elinde ve iradesinde değildir Yapılan panik tedavisiyle bütün belirtiler ortadan kalkar Örnekler: "Her an bana bir şey olabilir düşüp bayılırım" korkusuyla aşağıdaki davranışlar geliştirilir: Yanında su taşıma Sürekli kalbini ve nabzını dinleme ve tutma Tansiyon aletiyle dolaşma sürekli tansiyonunu ölçme ve ölçtürme Yakınlarının adreslerini telefonlarını özel bir şekilde yanında taşıma Panik krizi yaşanır endişesiyle cinsel ilişkiden kaçma sportif aktivri bırakma Sürekli yanında birilerinin bulunmasını isteme yalniz kalamama sokağa çıkamama kalabalık kapalı yerlere girememe toplu taşıma vasıtalarına binememe Bulunduğu muhitten uzağa gidememe Tatile seyahate çıkamama Birçok sağlık sigortasına üye olup kartları yanında taşıma Bir yere gideceği zaman sağlık kuruluşlarının olduğu güzargahlar dan gitme Sık sık acil ünrine başvurup kalp grafikleri (EKG) çektirme Check-Uplar Yaptırma Berbere diş hekimine gidememe Boğazını sıkan bir şey giyememe Sütyen takmaktan sıkıntı duyma Cenaze arabası ambulans itfaiye aracı görünce hastanelere gidince fenalasma hissi Uykuda panikle ölürüm diye uyumama ve uykusunu kaçırma Tansiyon yükselecek kalp krizi geçirilecek veya felç kalınacak korkusu ile aşırı rejim-diyet uygulaması (bazi panik krizlerinde tansiyon ciddi bir şekilde yükselmekte ve yapılan kan tahlillerinde kolesterolda yüksek çıkmaktadır) Tv'lerdeki basındaki intihar cinayet felaket haberlerinden aşırı etkilenme onlar gibi olma korkusu Otomobilde panik yaşarım korkusu ile otomobiline binememe otomobilini satma Uçağa vapura binememe Tek başına banyo yapamama tuvalete gidememe kapıda birisini bekletme Bayılırım ölürüm diye aylarca banyo yapamama Panik krizi geçtikten sonra aşırı yorgunluk keyifsizlik halinin ortaya çıkması Tünellerden köGoogle Page Rankingülerden geçememe yüksek yerlere çıkamama Kendisini aşağı atma korkusu Panik anında bayılırım korkusuyla organlarını ve cildini belli etmeyecek giysi giymek Değerli takı takmamak Panik sürecinde tuvalete gitme isteği Daha fazla güvenebileceği birilerinin yanına taşınma (aileden biri doktoru ya da hastanelere yakın) Uyumadan önce dua etmek Birgün panikle ölebilirim diye yakınlarına ve sevdiklerine servetini dağıtma ve vasiyet yazma Her gömleğinin ceketinin cebine kriz anında kullanılmak üzere ilaç koyma Issız ve şehirden uzak yerlere gidememe Hasta-hekim arasında çok iyi bir iletişim olmalıdır Hasta hekimine her an ulaşmalıdır Tedavide kullanılan ana ilaçlar antidepresanlardır Yardımcı olarak; sakinleştiriciler yatıştırıcılar bedensel belirtileri önleyen ilaçlar kullanılır Antidepresanların bir kısmı eski kuşak ilaçlardır (Anafranil tofranil ludiomil insidon laroxyl tolvon gibi ) Yeni kuşak ilaçlar (efexör seroxat cipram remeron prozac lustral serzone faverin gibi ) Bu ilaçların bir kısmı paniği tedavi eder Hekimin yaptığı muayene ve tecrübesi sonuca en uygun ilaç seçilir Bir ilaç her hasta da aynı sonucu vermeyebilir Ilaçların bir kısmı (eski kuşak) başlangıçta belirtileri arttırabilir ağız kuruluğu sıcaklık hissi terleme kiloartışı kabızlık cinsel problemler yapabilir Yeni kuşakta bulantı titreme cinsel problemler kilo artışı gibi yan etkileri olabilir Bunlar kalıcı değildir Bir süre sonra azalabilirler Panik bozuklukta ilaç tedavisinin en aşağı bir buçuk yıl olması gerekir -Hekim önerisi dışında kesinlikle ilaç almamak gerekir -Panik belirtileri düzelir düzelmez ilaçları ne azaltmak nede kesmek gerekir Yoksa kısa sürede tekrarlar -Yardımcı ilaçlar yeşil reçeteye tabi olanlar (Xanax diazem nervium benzeri ilaçlar) Ve bazı kalp-tansiyon ve mide ilaçlarıdır Bunların kısa süreli kullanılması gerekir -Başka hastalıklarınız nedeniyle ilaç alacaksanız doktorunuza danışın -ilaçlar zamanla iştahınızı arttırır Özellikle -tatlıya- karşı dayanılmaz istek olur Bunun için tedbir alın bol su için meyve ağırlıklı beslenin Ilaç tedavisi dışında -bilişsel davranışsal terapi'nin panikte iyi sonuç verdiği bilinmektedir Burada kişinin bedensel belirtileri algilama ve onlara "kötü anlamlar yükleme" olayı anlatılır Düşünce beden ve belirtilerin ilişkisi; belirtilerini-düşünceyi nasıl etkilediği konuşulur Yani önce hastalığın nasıl oluştuğu belirtilerinin anlamını ne olduğu ve nelere yol açamayacağı anlatılır Daha sonra kaçınma davranışlarının nasıl yok edileceğini geçilir Bunları mutlaka bir terapistle birlikte yürütmek gerekir Terapiye istekli ve azimli olduktan sonra bir ayla üç ay arasında epey yol alınır -Panikli olmak bir "kader" olmamalı Öneriler 1-Hastalık hakkında doktorunuzdan ve yayınlardan çok iyi bilgi alın Temel Kural: "Düşmanını Tanı" Sana ne yapıp ne yapamayacağını bil! 2-Dahili fiziksel muayeneler ve tahlillerde hiçbir şey yoksa; bir daha tahlil yaptırmayın ve dahili muayeneye gitmeyin 3-Her hastanın tedavi süresi onun kişiliğine durumuna bağlı olduğundan tedavi süresini bilin ve bu süreyi en verimli bir şekilde kullanın 4-Yakınlarınızıda doktorla görüştürün Hastalığın sizin elinizde ve iradenizde olmadığını öğrensınler ve size "yüklenmesinler" 5-Umudunuzu ve kendinize olan güveninizi hiçbir zaman yitirmeyin "Başaracağım bu hastalığı yeneceğim ve yaşama sımsıkı sarılacağım Kendime inanıyorum ve güveniyorum!" Telkinini sık sık yenileyin 6-Mümkünse her gün yarım saat yürüyüş yapın 7-Her gün duş alın 8-Yüzme imkanınız varsa yüzün 9-Yılda iki kez tatil yapın 10-Çözemediğiniz ve sizinle direkt ilişkisi olmayan sorunlarda üzülmeyin "Kulak arkası edin" 11-Kahve koyu çay kolalı içeceklerden uzak durun 12-Midenizi tıka basa doldurmayın uzun süre aç kalmayın 13-Sizin gibi panik yaşayan insanlarla bir araya gelin Sosyal-kültürel faaliyetlerde bulunun 14-Panik krizini hissettiğiniz an dikkatinizi başka yere vermeye çalışın 15-Nefes egzersizleri yapın (Derin nefes alıp içinizde tutun ona kadar sayın ve ağzınızdan üfler gibi yavaş yavaş verin) 16-Her gün gevşeme (relaksasyon) egzersizleri yapın Bütün vücut kaslarınızı kasıp sonra gevşetin