Afyonun Yöresel Kıyafetleri

Afyonun Kıyafetleri

Afyon yöresel giyim

Afyon yöresel kıyafetleri

Afyon giysilerinin özellikleri

AFYON YÖRESEL KADIN GİYSİLERİ











BAŞA GİYİLENLER

Yazma, pullu hare, ak örtme üzerine çoğunlukla kırmızı çekitme ve veya iki renkli çatma alma bağlanırFes başa giyildikten sonra üste maşallah denilen tepelik konur Gümüş paralı "terlik" giyilirÜçgen bir başörtüsü bağlanırBu ipek yazma veya abonidendir Alnına mor yada turkuaz krepten "çeki" çikilirÇekinin yanina çiçek takılırBeliklerin uçlarına boncuk bağlanır

Baş: 1 - Hazır olarak yapıldıktan sonra başa takılır 2- Direk başa takılıp yapılır

Hazır başlıkların en önemlileri; tas, tepelik ve fes, arakçin, taç, tozak ve hotoz'dur En çok kullanılan baş, bazı yerlerde sırma işlemeli kısa, bazı yerlerde püsküllüdür Bu başlıklara kumaş sarılır Örtüler çene altına bağlanır Arkaya ve omuzlara iliştirilir Oyalarla zenginleşir


OYALARIN ANLAMI

SÜNBÜL: Aşkın ve mutluluğun simgesidir

MOR SÜNBÜL: Aşık kızı

PEMBE SÜNBÜL: Nişanlı kızı

KARANFİL: Erkek takıyorsa yavuklusu var demektir Evli kadınlar takarlar

SARI NERGİS: Umutsuz aşkını anlatır

YABAN GÜLÜ OYASI: Erkeği gurbete giden kadını

BADEM ÇİÇEĞİ: Sevdiğiyle evlenecek kızı

ERİK ÇİÇEĞİ: Gelinler bağlar

BAHAR ÇİÇEĞİ: Kocasıyla arası iyi olmayan

KIRMIZI ACI BİBER: Kocasıyla arasının acı olduğunu dile getirir

MÜJDE OYASI: Bebek bekleyen kadın takar

DAL OYASI: Oğlu, kızı olan yeşil yapraklı oya takar

ÇAYİR ÇİME OYASI: Gelin-kaynana ilişkisinin iyi olduğunu simgeler

MEZAR TAŞI: Aradaki soğukluğun ölüme dek süreceğini anlatır


SIRTA GİYİLENLER

Şalvar: Kutnu, yollu kumaş, saten, kadife ve çuhadan, çoğu kere astarlı, uçkurluğu ve paçalar bol büzgülü bir iç giyim parçasıdırRengi üçetek ve sarka ile uyumludur

Göynek: Eskiden canfırdan yaka ağzı pullu ve tıg işi işlemeli, şimdilerde bürümcek ve şile bezi kumaştan kollu, kalça üzerine kadar uzun bir iç giyim parçasıdır

Döşlük: Boyundan geçirilip bele kadar kolsuz, üçetek önünden görünecek şekilde işli, göyneği kapatan yakada tek düğmeli bir tür göğüs örtüsüdür

Üçetek: Kol ağızlan yırtmaçlı, önden açık belden itibaren üç parça etekli asil giyim parçasıdır Al, yeşil (yollu olanlar çok renkli) kutnu, kadife, altıparmak, çiteri dokumadır Yanları bele kadar yırtmaçlıdırÖnü boydan boya açıktırGöğüs kısmı bele kadar düğmelerle iliklidir Kolları uzun, etekleri serbest bırakılırSüslemeleri yoktur, sadedir Bütün kenarlan harç ile çevrilidir


1- PEŞSİZ ENTARİLER: Çoğunlukla baştan geçirilmek suretiyle giyilir Bir adıda "bindallı”dir Üzerine bel kemeri takılır "yolaklı bindallı”da denir

2- TELLİ HARE-PULLU HARE: Takım halindedir Üçetek, göynek ve şalvardan oluşur

3- TEFE BAŞI: Üçetek, cepken, etek cell (bele kadar olan entari ve şalvardan oluşur)

Kuşak: Yünlü dokuma kumaştan katlanarak bazan düz, bazan arkada üçgen yapacak şekilde bele dolanır

Sarka: Önden açık, kollu, boyu bele kadar kısa,kırmızı,bordo,mavi,siyah renklerde, kınalı altıparmak kumaş, kadife ve çuhadan bir diş giyim parçasıdırÜzeri srrma, sim işli, etrafi makrome ve sutaşi süslüdür

Öncek: Eskiden kirmenle eğirilmiş yünden nakışlı dokuma, şimdilerde el tezgahlarında kendinden motifli genellikle bordo renkte dokuma pamuklu kumaştandır

Kolan: 2,5-3 cm eninde 2-3 m uzunluğunda denkli yün eğirilmiş çarpana dokumadır Öncek üstüne dolanarak püsküllü uçlan arkada serbestçe salınır

Cepkenler: Başlıcaları fermene, fermene salt, hirka yelektir Yelekler kolsuz olur Bazı yerlerde kollu gömlek üstüne de giyilir Cuba, atlas, kadife gibi kumaşlardan dikilir Bazen de şalvarların yapıldığı kumaşlardan dikilirYörüklerde: Üç etekli şalvar,bellerinde kuşak,başlarında iki katli örtü, alınlarına puşu bağlarlarEmirdağ yöresinde "SAYA" denir

Önlük: Siyah renkte, boydan boya fırfırlı, renkli ibrişimle işlenirKırmızı zemin üzerinde olanlan da vardır


AYAĞA GİYİLENLER

Çorap: Eğirme yün, kırmızısı ağır basan renkli iplerle örülmüş nakiş süslü kısa gonçludur Ayağa yemeni veya kundura giyilmektedir

Takılar: Beşibir yerdeler, hamayli, muska bir dizi haline getirilip takılır Altın dizilerin kullanılmasına "ifrata" varılmıştırBele kemer bağlanır

Baş takılan; altın, gümüş dizilerinden oluşan kasaba, arabeli, dulukbasti, Fadime Ana Eli veya boncuklu süslerden oluşmaktadir Fese dikildiği gibi maşallaha tutturulanları da vardır

Boyun takıları; karanfil ve mavi cam boncuk dizileri, beşibirlik ve gümüş para dizilerinden oluşur

Başlarda gedanlar inci, top altın,bronş gibi kıymetlı takılar vardırBüyük inci tek sıra, küçük inciler birkaç diziden oluşur Buna "külçe" denir

Süsler: Üçeteğin kol, yaka, etek uçları, önü ve arteteği harçlar, su taşlan, hayat ağacı ve haşhaş kozağı işlidir Saçlar ince ince örülerek arkada belik yapılır aralarına örük boncuğu takılır

Türkmen kutsal inancına dayanarak giyinirSüslemede belli sınırlarda kalırGeometrik şekiller, kutsal sayılara önem verilir Daha çok geometrik şekiller ağır basarYörüklerde süs ve göze görünüş önemlidirÇiçek desenleri daha çok kullanılır


AFYON YÖRESEL ERKEK GİYSİLERİ




1 Başa Giyilenler: Etrafına (püsküllü) poşu sarılı fes

2 Sırta Giyilenler: Gömlek (sıkma yelek), çuha, şalvar, sim sırma-

işlemeli kollu cepken, kolsuz cepken, yelek (camadan), şal, yedi-

renk kuşak

3 Ayağa Giyilenler: Dolak (örme uzun yün çorap), tozluk(dizlik)-

çarık, yemeni

4 Aksesuar: Gümüş tabaka(sigaralık), gümüşten işlenmiş kama-

yatağan,silahlık, çift kulaklı, köstek, yağlık, peşkir , el mendili


Afyon’da erkek halk oyunları efe, zeybek, kızan ve seğmen geleneğini sürdüren, il içinde her yörede aynı olan bir beraberliği yansıtır Giyim de buna ayak uydurmuştur

halk giysileri afyonerkekgiysi 129x300 Afyon Yöresi Giysileri


Başa Giyilenler

Fes: Bordo keçeden kalıp üzerine geçirilmiş, tepeden püsküllüdür

Poşu: Çoğu kez mintan rengiyle uyumlu, bordo fes üzerine sarılmış kaliteli ipekten püsküllü bir giyim parçasıdır Boyuna köstek takılarak kuşaktan sarkıtılır


Sırta Giyilenler

İç Donu: Belden boz büzgülü, canfırdan, dizde çorap içine girecek uzunluktadır

Göynek: Yakasız, önden bağıra kadar açık, kollu, kalçaları örtecek uzunlukta canfırdan dikilmiştir

Mintan (İçlik): İnce yollu keten kumaştan, önden düğmeli, kollu, hakim yakalı bir iç giyim parçasıdır

Cepken: Gri veya mavi çuhadan, kolsuz astarlı ve kolçaklı bir tür yelektir Kolçaklar ön ve arka cepken boydan boya kaytana işlidir

Potur: Göbek altı bol büzgülü uçkurla bağlı, ağı geniş ve rahat harekete elverişli, bölge sert iklimine uygun diz kapaklarını örtecek uzunluktadır

Kuşak: Bele şal sarılır İşlemeli uçkurlarla muhtelif renkte ve püsküllü uzun kuşaklar dolanır Ensizdir Bele iki kez dolanır İki tarafa sarkıtılır


Ayağa Giyilenler

Çorap: Eğirme yünden, nakışlı örülmüş uzun konçlu ve püskül bağlıdır

Tozluk: Diz kapaklarından itibaren ayak tarağını örtecek uzunlukta, cepken dokumasından yapılır Ayağa yemeni veya çarık giyilir


Aksesuar: Dokuma yünlü kumaş kuşak üzerine deri kütüklük, yatağan, meç, saldırma, kama toplu tabanca, kınlı, yağlık, küçük savatlı maşa, paşa ve tütün keseleri, köstek, tabaka, yağlık kuşağa sokulan, boyunda hamaylı ve kolda pazıbent, öteki aksesuarlardır