Ölümü Anmak Ve Nefsin Aşırı İsteklerini Dizginlemek

**Prof. Dr. Sinsi** · 07-27-2012

Ölümü anmak ve nefsin aşırı isteklerini dizginlemek
ÖLÜMÜ ANMAK VE NEFSİN AŞIRI
İSTEKLERİNİ DİZGİNLEMEK

Âyetler
1 "Her can ölümü tadacaktır Kıyamet günü mükâfatlarınız tastamam verilecektir Kim cehennemden uzaklaştırılıp cennete gönderilirse, o gerçekten kurtuluşa ermiştir Bu dünya hayatı aldatıcı bir metâdır"
Âl-i İmrân sûresi (3), 185

Melek, insan ve cin başta olmak üzere, şu kâinatta can taşıyan her varlık ölecektir

Sevinçler ve üzüntüler son bulacaktır

Ölümden sonra başlayacak yeni hayatta, herkes dünyada yaptığının karşılığını görecektir

Cennete kavuşanlar, hiç bitmeyecek ve azalmayacak bir bahtiyarlığı yaşayacaktır

Orada sevinçleri elem ve keder bölmeyecek, huzur ve emniyeti korkular gidermeyecek, zevkleri acılar kesmeyecektir

Dünya denilen fâni hayat, bir serap gibi parıldayıp kaybolur; bir bulut gibi kayıp gider

Allah Teâlâ dünyayı, müşteriyi aldatmak için allanıp pullanan, câzip şekillerde sunulan, alındıktan sonra da hiçbir değeri olmadığı görülen bir mala benzetiyor

Dünya böylesine değersiz, ölüm de kaçınılmaz bir gerçek olduğuna göre, aklı başında olan kimse hayatını boşa harcamaz

2 "Hiç kimse yarın ne kazanacağını bilemez Hiç kimse nerede öleceğini bilemez"
Lokman sûresi (31), 34

Bu âyet-i kerîmede sadece Allah Teâlâ'nın bileceği beş hususa işaret edilmekte ve
* Kıyametin ne zaman kopacağını,
* Yağmurun nereye, ne zaman, ne kadar ve nasıl yağacağını,
* Rahimlerdeki yavruların cinsiyetiyle birlikte, siyah mı beyaz mı, tamam mı noksan mı, iyi mi kötü mü olacağını,
* İnsanların başına ne geleceğini, eline ne geçeceğini, iyilik mi kötülük mü yapacağını ve
* Nerede öleceğini sadece Allah Teâlâ'nın bildiği belirtilmektedir

Şu halde yarınından haberi olmayan, kendisini nelerin beklediğini bilmeyen, nerede ve ne zaman öleceğini kestiremeyen bir insan nasıl rahat olabilir? Bütün bunları bilen, herkesin ve her şeyin yegâne sahibi olan Allah'ın buyruklarına baş eğmeden nasıl yaşayabilir? Ömür kısa ve varış O'na olduğuna göre, aklı başında olan kimse nefsin bitip tükenmeyen isteklerini tatmin edeceğim diye sayılı günlerini nasıl boşa geçirebilir?

3 "Ecelleri gelince ne bir saat geri kalabilirler, ne bir saat ileri gidebilirler"
Nahl sûresi (16), 61

Herkesin dünyadaki günleri, alıp vereceği nefesleri sayılıdır

İnsan gözlerini dünyaya açtığı andan itibaren hayatına son verecek olan görülmeyen ve tik takları duyulmayan bir saatli bomba kurulur ve geriye doğru saymaya başlar

Cenâb-ı Hakk'ın belirlediği an gelince bomba patlar ve o şahsın küçük kıyameti kopmuş olur

Aklını kullanmasını bilen kimse, nice örneklerini gördüğü bu olayı bizzat yaşamadan önce hayatına bir çeki düzen verir

Nefsine esir olmaktan kurtulmaya bakar

İstek ve arzularını frenlemeye çalışır

4 "Ey iman edenler! Mallarınız ve çocuklarınız sizi Allah'ı anmaktan alıkoymasın Kim bunu yaparsa, işte onlar ziyana uğrayanlardır
Herhangi birinize ölüm gelip de: 'Rabbim, ne olur, ölümümü biraz geciktirsen de, sadaka verip iyilik edenlerden olsam!' demeden önce, size verdiğimiz rızıktan harcayın
Allah eceli gelen bir kimseyi geri bırakmaz Allah bütün yaptıklarınızdan haberdârdır"
Münâfikûn sûresi (63), 9-11

Dünyada insanı en fazla malı ve çocukları meşgul eder

Doyma bilmeyen nefis aza kanaat etmez, daha fazla kazanmak ister

Dünya hayatının meyvası olan çocuklarını daha rahat yaşatmak ve onları kimseye muhtaç etmemek için didinip durur

Aslında mal kazanmak, çocuk sahibi olmak ve onları kimseye muhtaç etmemek kötü bir şey değildir

Zira zengin olmayı, çoluğa çocuğa karışmayı dinimiz tavsiye eder

Kötü olan, ölçüyü kaçırmak, çok kazanma hırsıyla, çocuklarını rahat yaşatma arzusuyla ibadetlerini ihmâl etmek, malım mülküm azalır düşüncesiyle Allah'ın emrettiği harcamaları yapmamaktır

Bu duruma düşenler, dünya hayatını boşa geçirmiş, neticede zarar etmiş olurlar

Çeşitli zaafları sebebiyle görevlerini ihmâl eden insanoğlu, ölüm gelip çatınca aklı başına gelir

Yapamadığı görevleri hatırlar

İhmâli yüzünden kaybedeceği sonsuz bir hayatı ve hesapsız nimetleri düşünerek pişmanlık duyar

Yeniden hayata dönmeyi, biraz daha yaşayıp yapamadığı ibadetleri yapmayı, açıklarını kapamayı arzu eder

Fakat ilâhî kanun gereği bu şans hiç kimseye verilmez

Gerçek bu olduğuna göre, hiçbir zevk ve menfaat insana Allah'ı ve O'nun rızâsını kazandıracak olan dinî ve insânî görevlerini unutturmamalıdır

5 "Nihayet o müşriklerden birine ölüm gelip çatınca:
Rabbim, der Ne olur beni dünyaya geri gönder Ömrümü boşa geçirdiğim dünyada iyi işler yapayım
Hayır, hayır Onun bu söyledikleri boş lâftan ibarettir Tekrar dirilecekleri güne kadar onların önlerinde bir engel vardır, geri dönemezler
Sûra üflendiği zaman artık aralarında soy sop ilişkisi kalmaz Birbirlerinin hâlini de sormazlar
Kimin yaptığı iyilikler ağır basarsa, işte onlar kurtuluşa erenlerdir
Kimin yaptıkları da hafif gelirse, işte onlar zarara uğrayanlardır Onlar cehennemde devamlı kalacaklardır
Bunların yüzlerini ateş yalar da, dişleri sırıtır kalır
Allah Teâlâ onlara:
- "Benim âyetlerim size okunurdu da, siz onları yalanlardınız, değil mi?" der
Derler ki:
- Rabbimiz! Azgınlığımız bizleri altetti Biz sapıklık içinde kalmış bir kavim olduk
Rabbimiz! Ne olur, bizi buradan çıkar! Eğer tekrar önceki hâlimize dönersek, kendimize zulmetmiş oluruz
Allah Teâlâ şöyle buyurur:
- "Alçaldıkça alçalın orada Bana artık bir şey söylemeyin! Çünkü kullarımdan bir grup insan: Rabbimiz, biz iman ettik, bizi bağışla Bağışlayanların en iyisi sensin, demişlerdi Fakat siz onlarla eğlenir, beni anmayı unutarak onlara gülerdiniz Sabrettikleri için bugün ben onları mükâfatlandırdım Onlar muradlarına erenlerdir"
Allah Teâlâ inkârcılara:
- "Yeryüzünde kaç yıl kaldınız?" diye sorar
- Bir gün veya daha az bir zaman kaldık; sayanlara sor, derler
Allah Teâlâ da onlara şöyle buyurur:
- "Pek az kaldınız Keşke bunu bilseydiniz (dünyaya tapmazdınız) Sizi boşuna yarattığımızı, bize dönmeyeceğinizi mi sandınız?"
Mü'minûn sûresi (23), 99-115

Boşu boşuna harcanan bir ömürden sonra insanın duyacağı, fakat bir faydasını görmeyeceği pişmanlığı ve ölümden sonra insanın başına gelecek korkunç mâcerayı son derecede sâde ve berrak bir üslûp ile anlatan bu âyet-i kerîmeleri ayrıca açıklamaya gerek görmüyoruz

6 "Mü'minlerin Allah'ı anmaktan ve Allah tarafından gönderilen gerçeği hatırlamaktan dolayı kalblerinin yumuşama zamanı gelmedi mi? Mü'minler daha önce kendilerine kitap verilenler gibi olmasınlar Onların üzerinden uzun zaman geçti de kalbleri katılaştı Bunların birçoğu yoldan çıkmış kimselerdir"
Hadîd sûresi (57), 16

Allah Teâlâ mü'minleri, kendilerine ilâhî kitaplar gönderilen kimselere benzemekten sakındırıyor

Deniyor ki: Kendilerine peygamber ve kitap gönderildiği devirden bu yana çok zaman geçtiği için yahudi ve hıristiyanlar dinlerinin esasını ve rûhunu kaybettiler

Doğru yolu yitirdiler

Kalbleri iyice katılaştı

Menfaatlerini düşünerek ellerindeki ilâhî kitabı keyiflerine göre değiştirdiler

Allah'ın buyruğuna değil, ilâhî kitabı değiştiren ve sapıklığa düşen din adamlarının emirlerine uydular ve onları âdetâ ilahlaştırdılar

Hal böyle olunca, mü'minlerin onlardan uzak durması ve hiçbir konuda onlara benzemeye çalışmaması gerekir

Onlar katı kalbli kimselerdir

Mü'minlere yakışan hassas, duygulu ve yufka yürekli olmaktır

Demekki dünyaya aşırı derecede bağlananlar gönül hassasiyetini yitirirler

Öyleyse mü'minler dünyaya hâkim olmalı, fakat dünyanın kendilerine hâkim olmasına ve gönüllerini öldürmesine izin vermemelidir

Hadisler

575 İbni Ömer radıyallahu anhümâ şöyle dedi:
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem omuzumu tutarak şöyle buyurdu:
"Dünyada tıpkı bir garip hatta bir yolcu gibi davran!"
İbni Ömer radıyallahu anhümâ şöyle derdi:
Akşamı ettiğinde, sabahı bekleme!
Sabaha çıktığında, akşamı bekleme!
Sağlıklı günlerinde, hastalanacağın vakit için; hayatın boyunca da öleceğin zaman için tedbir al!
Buhârî, Rikak 3

Ayrıca bk

Tirmizî, Zühd 25; İbni Mâce, Zühd 3

Açıklamalar
Peygamber Efendimiz'in, dünyada kendini bir garip, hatta bir yolcu gibi saymasını tavsiye ettiği sahâbî Abdullah İbni Ömer'dir

Efendimiz çok sevdiği bu kayın biraderine, dünyaya nasıl bakması gerektiğini öğreterek diyor ki:
Vatanından, aile ocağından ayrı düşmüş bir garibin aklı fikri hep öz yurdunda ve sevdiklerinde olur

Sen de bu dünyada kendini bir garip say ve asıl yurdun olan âhireti düşün! Bitip tükenmeyen nimetlerle dolu, o çiçekleri solmayan diyârı düşün!
Hatta kendini garip saymak da yeterli değil

Zira yurdundan yuvasından ayrı düşen adam, bir süre kalacağı gurbet diyarına gönül bağlayabilir

Dünyaya gönül bağlamak doğru değil

En iyisi sen kendini yolcu say! Uzun bir sefere çıkan, aklı fikri varacağı menzilde olan bir yolcu gibi davran

Zira böyle bir yolcu, uğradığı yerlerdeki güzelliklere gönül bağlayıp kalmaz

Aşacağı sarp dağları, geçeceği engin vâdileri ve oralarda kendisini bekleyen tehlikeleri hatırlayıp ürperir

Hiçbir yerde durmadan yoluna devam eder

İşte sen böyle bir yolcu olduğunu düşün!
Bir de şunu unutma: Vatana döndüğün zaman, seni sevenler eline bakacaklar

Bakalım bize ne getirmiş diyecekler

Bu gerçeği düşünerek, vatana eli boş dönmemeye bak!
Abdullah İbni Ömer bu nasihatleri aynen tutmuş, dünyanın geçici zevklerini unutmuş, çok zengin biri olduğu halde dünyasını âhiretine satmıştır

Efendimiz'in en büyük âşıklarından biri olan ve hayatını onun sünnetine göre düzenleyen Abdullah İbni Ömer, Resûlullah Efendimiz'in kendisine verdiği öğüdü bize şöyle açıklıyor:
Dere tepe demeden yoluna devam ederken, "Akşam oldu

Hele bir dinleneyim de, sabah yoluma devam edeyim" diye duraklama! Sen, önünde uzun bir yol bulunan yolcusun

Senin boşa geçirecek zamanın yok

Gevşeyip kalma!
Sabaha çıkınca da, "Önümde uzun bir zaman, serde de gençlik var; nasıl olsa giderim" diye işi tembelliğe vurma! Seni ölümün daha önce yakalayacağını düşün ve ona göre hareket et!
Hadîs-i şerîfin Sahîh-i Buhârî dışındaki kaynaklarda geçen "Hatta kendini ölmüş bil!" ifadesi, bize dünyayı, dünya yolculuğunu ve yolun sonunu pek güzel anlatmaktadır

Zira kendini ölmüş bilen insan, âhiret hayatında başına geleceklere kesin surette inandığı için dünyaya takılıp kalmaz

"Ölmeden önce ölmek" dedikleri bu olmalıdır

Bu hadîs-i şerîf daha önce 472 numarada geçmiştir

Hadisten Öğrendiklerimiz
1

İnsan dünyanın geçici bir faydalanma yeri olduğunu düşünerek onu avucuna almalı, ama asla dünyanın pençesine yakalanmamalıdır

2

Yapılması gereken ibadet ve hayırlar, günü gününe yapılmalıdır

3

Hayat ve sağlık bir daha ele geçmeyecek nimet sayılmalı, bu iki fırsat iyi değerlendirilmelidir

Riyazüs Salihin

07-27-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Ölümü Anmak Ve Nefsin Aşırı İsteklerini Dizginlemek *Ölümü anmak ve nefsin aşırı isteklerini dizginlemek* ÖLÜMÜ ANMAK VE NEFSİN AŞIRI İSTEKLERİNİ DİZGİNLEMEK Âyetler 1 "Her can ölümü tadacaktır Kıyamet günü mükâfatlarınız tastamam verilecektir Kim cehennemden uzaklaştırılıp cennete gönderilirse, o gerçekten kurtuluşa ermiştir Bu dünya hayatı aldatıcı bir metâdır" Âl-i İmrân sûresi (3), 185 Melek, insan ve cin başta olmak üzere, şu kâinatta can taşıyan her varlık ölecektir Sevinçler ve üzüntüler son bulacaktır Ölümden sonra başlayacak yeni hayatta, herkes dünyada yaptığının karşılığını görecektir Cennete kavuşanlar, hiç bitmeyecek ve azalmayacak bir bahtiyarlığı yaşayacaktır Orada sevinçleri elem ve keder bölmeyecek, huzur ve emniyeti korkular gidermeyecek, zevkleri acılar kesmeyecektir Dünya denilen fâni hayat, bir serap gibi parıldayıp kaybolur; bir bulut gibi kayıp gider Allah Teâlâ dünyayı, müşteriyi aldatmak için allanıp pullanan, câzip şekillerde sunulan, alındıktan sonra da hiçbir değeri olmadığı görülen bir mala benzetiyor Dünya böylesine değersiz, ölüm de kaçınılmaz bir gerçek olduğuna göre, aklı başında olan kimse hayatını boşa harcamaz 2 "Hiç kimse yarın ne kazanacağını bilemez Hiç kimse nerede öleceğini bilemez" Lokman sûresi (31), 34 Bu âyet-i kerîmede sadece Allah Teâlâ'nın bileceği beş hususa işaret edilmekte ve * Kıyametin ne zaman kopacağını, * Yağmurun nereye, ne zaman, ne kadar ve nasıl yağacağını, * Rahimlerdeki yavruların cinsiyetiyle birlikte, siyah mı beyaz mı, tamam mı noksan mı, iyi mi kötü mü olacağını, * İnsanların başına ne geleceğini, eline ne geçeceğini, iyilik mi kötülük mü yapacağını ve * Nerede öleceğini sadece Allah Teâlâ'nın bildiği belirtilmektedir Şu halde yarınından haberi olmayan, kendisini nelerin beklediğini bilmeyen, nerede ve ne zaman öleceğini kestiremeyen bir insan nasıl rahat olabilir? Bütün bunları bilen, herkesin ve her şeyin yegâne sahibi olan Allah'ın buyruklarına baş eğmeden nasıl yaşayabilir? Ömür kısa ve varış O'na olduğuna göre, aklı başında olan kimse nefsin bitip tükenmeyen isteklerini tatmin edeceğim diye sayılı günlerini nasıl boşa geçirebilir? 3 "Ecelleri gelince ne bir saat geri kalabilirler, ne bir saat ileri gidebilirler" Nahl sûresi (16), 61 Herkesin dünyadaki günleri, alıp vereceği nefesleri sayılıdır İnsan gözlerini dünyaya açtığı andan itibaren hayatına son verecek olan görülmeyen ve tik takları duyulmayan bir saatli bomba kurulur ve geriye doğru saymaya başlar Cenâb-ı Hakk'ın belirlediği an gelince bomba patlar ve o şahsın küçük kıyameti kopmuş olur Aklını kullanmasını bilen kimse, nice örneklerini gördüğü bu olayı bizzat yaşamadan önce hayatına bir çeki düzen verir Nefsine esir olmaktan kurtulmaya bakar İstek ve arzularını frenlemeye çalışır 4 "Ey iman edenler! Mallarınız ve çocuklarınız sizi Allah'ı anmaktan alıkoymasın Kim bunu yaparsa, işte onlar ziyana uğrayanlardır Herhangi birinize ölüm gelip de: 'Rabbim, ne olur, ölümümü biraz geciktirsen de, sadaka verip iyilik edenlerden olsam!' demeden önce, size verdiğimiz rızıktan harcayın Allah eceli gelen bir kimseyi geri bırakmaz Allah bütün yaptıklarınızdan haberdârdır" Münâfikûn sûresi (63), 9-11 Dünyada insanı en fazla malı ve çocukları meşgul eder Doyma bilmeyen nefis aza kanaat etmez, daha fazla kazanmak ister Dünya hayatının meyvası olan çocuklarını daha rahat yaşatmak ve onları kimseye muhtaç etmemek için didinip durur Aslında mal kazanmak, çocuk sahibi olmak ve onları kimseye muhtaç etmemek kötü bir şey değildir Zira zengin olmayı, çoluğa çocuğa karışmayı dinimiz tavsiye eder Kötü olan, ölçüyü kaçırmak, çok kazanma hırsıyla, çocuklarını rahat yaşatma arzusuyla ibadetlerini ihmâl etmek, malım mülküm azalır düşüncesiyle Allah'ın emrettiği harcamaları yapmamaktır Bu duruma düşenler, dünya hayatını boşa geçirmiş, neticede zarar etmiş olurlar Çeşitli zaafları sebebiyle görevlerini ihmâl eden insanoğlu, ölüm gelip çatınca aklı başına gelir Yapamadığı görevleri hatırlar İhmâli yüzünden kaybedeceği sonsuz bir hayatı ve hesapsız nimetleri düşünerek pişmanlık duyar Yeniden hayata dönmeyi, biraz daha yaşayıp yapamadığı ibadetleri yapmayı, açıklarını kapamayı arzu eder Fakat ilâhî kanun gereği bu şans hiç kimseye verilmez Gerçek bu olduğuna göre, hiçbir zevk ve menfaat insana Allah'ı ve O'nun rızâsını kazandıracak olan dinî ve insânî görevlerini unutturmamalıdır 5 "Nihayet o müşriklerden birine ölüm gelip çatınca: Rabbim, der Ne olur beni dünyaya geri gönder Ömrümü boşa geçirdiğim dünyada iyi işler yapayım Hayır, hayır Onun bu söyledikleri boş lâftan ibarettir Tekrar dirilecekleri güne kadar onların önlerinde bir engel vardır, geri dönemezler Sûra üflendiği zaman artık aralarında soy sop ilişkisi kalmaz Birbirlerinin hâlini de sormazlar Kimin yaptığı iyilikler ağır basarsa, işte onlar kurtuluşa erenlerdir Kimin yaptıkları da hafif gelirse, işte onlar zarara uğrayanlardır Onlar cehennemde devamlı kalacaklardır Bunların yüzlerini ateş yalar da, dişleri sırıtır kalır Allah Teâlâ onlara: - "Benim âyetlerim size okunurdu da, siz onları yalanlardınız, değil mi?" der Derler ki: - Rabbimiz! Azgınlığımız bizleri altetti Biz sapıklık içinde kalmış bir kavim olduk Rabbimiz! Ne olur, bizi buradan çıkar! Eğer tekrar önceki hâlimize dönersek, kendimize zulmetmiş oluruz Allah Teâlâ şöyle buyurur: - "Alçaldıkça alçalın orada Bana artık bir şey söylemeyin! Çünkü kullarımdan bir grup insan: Rabbimiz, biz iman ettik, bizi bağışla Bağışlayanların en iyisi sensin, demişlerdi Fakat siz onlarla eğlenir, beni anmayı unutarak onlara gülerdiniz Sabrettikleri için bugün ben onları mükâfatlandırdım Onlar muradlarına erenlerdir" Allah Teâlâ inkârcılara: - "Yeryüzünde kaç yıl kaldınız?" diye sorar - Bir gün veya daha az bir zaman kaldık; sayanlara sor, derler Allah Teâlâ da onlara şöyle buyurur: - "Pek az kaldınız Keşke bunu bilseydiniz (dünyaya tapmazdınız) Sizi boşuna yarattığımızı, bize dönmeyeceğinizi mi sandınız?" Mü'minûn sûresi (23), 99-115 Boşu boşuna harcanan bir ömürden sonra insanın duyacağı, fakat bir faydasını görmeyeceği pişmanlığı ve ölümden sonra insanın başına gelecek korkunç mâcerayı son derecede sâde ve berrak bir üslûp ile anlatan bu âyet-i kerîmeleri ayrıca açıklamaya gerek görmüyoruz 6 "Mü'minlerin Allah'ı anmaktan ve Allah tarafından gönderilen gerçeği hatırlamaktan dolayı kalblerinin yumuşama zamanı gelmedi mi? Mü'minler daha önce kendilerine kitap verilenler gibi olmasınlar Onların üzerinden uzun zaman geçti de kalbleri katılaştı Bunların birçoğu yoldan çıkmış kimselerdir" Hadîd sûresi (57), 16 Allah Teâlâ mü'minleri, kendilerine ilâhî kitaplar gönderilen kimselere benzemekten sakındırıyor Deniyor ki: Kendilerine peygamber ve kitap gönderildiği devirden bu yana çok zaman geçtiği için yahudi ve hıristiyanlar dinlerinin esasını ve rûhunu kaybettiler Doğru yolu yitirdiler Kalbleri iyice katılaştı Menfaatlerini düşünerek ellerindeki ilâhî kitabı keyiflerine göre değiştirdiler Allah'ın buyruğuna değil, ilâhî kitabı değiştiren ve sapıklığa düşen din adamlarının emirlerine uydular ve onları âdetâ ilahlaştırdılar Hal böyle olunca, mü'minlerin onlardan uzak durması ve hiçbir konuda onlara benzemeye çalışmaması gerekir Onlar katı kalbli kimselerdir Mü'minlere yakışan hassas, duygulu ve yufka yürekli olmaktır Demekki dünyaya aşırı derecede bağlananlar gönül hassasiyetini yitirirler Öyleyse mü'minler dünyaya hâkim olmalı, fakat dünyanın kendilerine hâkim olmasına ve gönüllerini öldürmesine izin vermemelidir Hadisler 575 İbni Ömer radıyallahu anhümâ şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem omuzumu tutarak şöyle buyurdu: "Dünyada tıpkı bir garip hatta bir yolcu gibi davran!" İbni Ömer radıyallahu anhümâ şöyle derdi: Akşamı ettiğinde, sabahı bekleme! Sabaha çıktığında, akşamı bekleme! Sağlıklı günlerinde, hastalanacağın vakit için; hayatın boyunca da öleceğin zaman için tedbir al! Buhârî, Rikak 3 Ayrıca bk Tirmizî, Zühd 25; İbni Mâce, Zühd 3 Açıklamalar Peygamber Efendimiz'in, dünyada kendini bir garip, hatta bir yolcu gibi saymasını tavsiye ettiği sahâbî Abdullah İbni Ömer'dir Efendimiz çok sevdiği bu kayın biraderine, dünyaya nasıl bakması gerektiğini öğreterek diyor ki: Vatanından, aile ocağından ayrı düşmüş bir garibin aklı fikri hep öz yurdunda ve sevdiklerinde olur Sen de bu dünyada kendini bir garip say ve asıl yurdun olan âhireti düşün! Bitip tükenmeyen nimetlerle dolu, o çiçekleri solmayan diyârı düşün! Hatta kendini garip saymak da yeterli değil Zira yurdundan yuvasından ayrı düşen adam, bir süre kalacağı gurbet diyarına gönül bağlayabilir Dünyaya gönül bağlamak doğru değil En iyisi sen kendini yolcu say! Uzun bir sefere çıkan, aklı fikri varacağı menzilde olan bir yolcu gibi davran Zira böyle bir yolcu, uğradığı yerlerdeki güzelliklere gönül bağlayıp kalmaz Aşacağı sarp dağları, geçeceği engin vâdileri ve oralarda kendisini bekleyen tehlikeleri hatırlayıp ürperir Hiçbir yerde durmadan yoluna devam eder İşte sen böyle bir yolcu olduğunu düşün! Bir de şunu unutma: Vatana döndüğün zaman, seni sevenler eline bakacaklar Bakalım bize ne getirmiş diyecekler Bu gerçeği düşünerek, vatana eli boş dönmemeye bak! Abdullah İbni Ömer bu nasihatleri aynen tutmuş, dünyanın geçici zevklerini unutmuş, çok zengin biri olduğu halde dünyasını âhiretine satmıştır Efendimiz'in en büyük âşıklarından biri olan ve hayatını onun sünnetine göre düzenleyen Abdullah İbni Ömer, Resûlullah Efendimiz'in kendisine verdiği öğüdü bize şöyle açıklıyor: Dere tepe demeden yoluna devam ederken, "Akşam oldu Hele bir dinleneyim de, sabah yoluma devam edeyim" diye duraklama! Sen, önünde uzun bir yol bulunan yolcusun Senin boşa geçirecek zamanın yok Gevşeyip kalma! Sabaha çıkınca da, "Önümde uzun bir zaman, serde de gençlik var; nasıl olsa giderim" diye işi tembelliğe vurma! Seni ölümün daha önce yakalayacağını düşün ve ona göre hareket et! Hadîs-i şerîfin Sahîh-i Buhârî dışındaki kaynaklarda geçen "Hatta kendini ölmüş bil!" ifadesi, bize dünyayı, dünya yolculuğunu ve yolun sonunu pek güzel anlatmaktadır Zira kendini ölmüş bilen insan, âhiret hayatında başına geleceklere kesin surette inandığı için dünyaya takılıp kalmaz "Ölmeden önce ölmek" dedikleri bu olmalıdır Bu hadîs-i şerîf daha önce 472 numarada geçmiştir Hadisten Öğrendiklerimiz 1 İnsan dünyanın geçici bir faydalanma yeri olduğunu düşünerek onu avucuna almalı, ama asla dünyanın pençesine yakalanmamalıdır 2 Yapılması gereken ibadet ve hayırlar, günü gününe yapılmalıdır 3 Hayat ve sağlık bir daha ele geçmeyecek nimet sayılmalı, bu iki fırsat iyi değerlendirilmelidir Riyazüs Salihin