Tanzimat Edebiyat

TANZİMAT EDEBİYATI Birinci Dönem (1860-1876 arası) Edebiyatçıları



Namık Kemal (1840-1888


Tanzimat edebiyatının en hareketli ve heyecanlı ismidir


Vatan şairi olarak tanınır Şiirlerinden çok nesirleri ile tanınır


Edebiyatta hürriyet kavramını ilk kullanan şairdir Şiirlerinde “hürriyet, vatan, kanun, hak, adalet” kavramlarını işlemiştir Hürriyet Kasidesi, Vatan Şarkısı ve Vatan Mersiyesi bu konuları içerir


Namık Kemal de eski kültürle yetişmiş, divan şiiri eğitimi almış, gazeller, kasideler yazmıştır


Fakat o da sonradan divan edebiyatını eleştirmiştir Ziya Paşa’nın Harabat’ına karşı Tahrib-i Harabat’ı yazarak eskiye olan tepkisini ortaya koymuştur


Şinasi’nin kurduğu Tasvir-i Efkâr’ı, Şinasi Paris’e kaçınca Namık Kemal çıkarmaya başladı Daha sonra kendisi de Ziya Paşa ile Paris’e kaçarak orada Hürriyet gazetesini çıkardı İstanbul'a döndükten sonra İbret gazetesini çıkardı


Eserlerinde romantizmin etkisi görülür


Tiyatroyu faydalı bir eğlence olarak görmüştür


Eserleri:


İntibah: İlk edebî roman


Cezmi: İlk tarihî roman


Tahrib-i Harabat, Takip: İlk edebî eleştiri Ziya Paşa’nın Harabat’ını eleştirmek için yazmıştır


Renan Müdafaanamesi: İlk eleştiri


Vatan Yahut Silistre: oyun


Celâlettin Harzemşah: oyun


Gülnihal: oyun Onun en başarılı tiyatro eseridir


Âkif Bey: oyun


Zavallı Çocuk: oyun


Kara Belâ: oyun


Osmanlı Tarihi, Kanije Muhasarası, İslâm Tarihi: tarih




Ahmet Mithat Efendi (1844-1912)


Edebiyat, tarih, coğrafya, ziraat, iktisat alanlarında eserler vermiştir


Edebiyat yapmak için değil, okuma zevki aşılamak ve halkı eğitmek gayesiyle yazmıştır


En velût yazarımız odur Yazı makinesi olarak bilinir


Asıl ilgi alanları, gazetecilik, romancılık ve hikâyeciliktir


Otuz altısı roman olmak üzere iki yüze yakın eseri vardır Romanları tür bakımından çeşitlilik gösterir: macera, aşk, polisiye, tarih


Dili sadedir, çünkü eser vermekteki amacı halkı eğitmektir Hatta romanlarında olayın akışını keserek okuyucuya bilgiler de vermiştir


Eserleri:


Romanları: Hasan Mellâh, Hüseyin Fellâh, Felâtun Bey’le Rakım Efendi, Paris’te Bir Türk, Yeniçeriler


Çıkardığı gazeteler: Bedir, Devir, Tercüman-ı Hakikat


Hikâyeleri: Letaif-i Rivayet




Şemsettin Sami (1850-1904)

Dil alanındaki eserleri ile tanınır


Kamus-ı Türkî adlı sözlüğü edebiyat ve dil alanında en önemli eserlerdendir


Kamus-ı Arabî ve Kamus-ı Fransevî: Diğer sözcükleri


Kamusul-a’lâm: Ansiklopedik sözlük


Sefiller: Hugo’dan çeviri


Robenson Cruose: çeviri roman




Ahmet Vefik Paşa (1823-1891)


Milliyetçilik ve Türkçülük akımının en önemli isimlerindendir


Tiyatro uyarlamaları ve çevirileri vardır


Bursa’da bir tiyatro yaptırmış, burada tercüme ettiği eserleri sahnelettirmiş, halkı tiyatroya gitme konusunda yönlendirmiştir


Moliere’in hemen hemen bütün eserlerini çevirmiştir


Tarih ve dil alanında da eserleri vardır Ebulgazi Bahadır Han’ın Şecere-i Türk’ünü Çağataycadan çevirmiştir


Lehçe-i Osmanî: sözlük


Atalar Sözü: ata sözleri mecmuası


Hikmet-i Tarih ve Fezleke-i Tarih-i Osmanî adlı, tarihle ilgili eserleri de vardır