Kıta Oluşumu...

KITA OLUŞUMU (EPİROJENEZ) HAREKETLERİ


Yer kabuğunda meydana gelen geniş alanlı alçalma ve yükselme hareketlerine epirojenez denir

Bir yerde epirojenik hareketlerin olabilmesi için izostatik dengenin bozulması gerekir

İzostatik denge: Katı haldeki yer kabuğunun sıvı haldeki manto üzerinde batmadan kalabilmesine denir

İzostatik Dengeyi Bozan Faktörler
Karalarda aşınmanın, denizlerde birikmenin fazla olması,
İklim değişmeleri,
Dağ oluşumu hareketleri ve volkanizmadır

EPİROJENEZ SONUCUNDA;

Jeoantiklinal (Kıta) ve jeosenklinal (okyanus) meydana gelir
Deniz ilerlemesi (Transgrasyon) ve deniz gerilemesi (Regrasyon) meydana gelir

Deniz gerilemesi var ise akarsuyun yatak eğimi ve aşındırma gücü artar
Kıyı şekilleri yüksekte veya kara içlerinde kalmış ise deniz gerilemesi olmuştur

Deniz ilerlemesinin görüldüğü yerde akarsuyun ağız kısmı deniz suları altında kalır Akarsuyun enerji potansiyeli azalır ve biriktirme yapar

Eğer bir yerde akarsu vadisi deniz içinde de devam ediyorsa; deniz ilerlemesinden bahsedilebilir

Türkiye’de epirojenez sonucunda , Anadolu yarım adası yükselirken; çevresindeki Akdeniz ,Ege, Karadeniz çanakları ile Ergene havzası ve Çukurova çökmektedir

Dördüncü zamanın başında bugünkü Ege Denizinin yerinde bulunan Egeid karasının epirojenik hareketlerle çökmesiyle Ege Denizi oluşmuştur

Dünya üzerinde ise İskandinavya yarımadası ve Kanada yükselirken , Almanya ve Hollanda çökmektedir

Epirojenez yer yüzünü en uzun sürede şekillendiren iç kuvvettir

Epirojenez sonucunda yer şekillerinin genel yapısında değişme olmaz
Yurdumuzun iç kesimlerinde yüksek düzlüklerin bulunması, III Zaman sonlarında deniz seviyesine yaklaşan yerlerin (peneplen), IV Zaman başlarında tekrar yükselmesinin sonucudur