Otizm Nedir? Otistik Çocukların Eğitimi Nasıl Olmalıdır?

**Prof. Dr. Sinsi** · 07-14-2012

Otizm Nedir?
Otistik Çocukların Eğitimi nasıl olmalıdır?

1Otizm Nedir ?

Otizm, bireyi gördüklerini, duyduklarını ve duyumsadıklarını doğru algılamaktan alıkoyan ömür-boyu süren bir gelişim bozukluğudur

Bu sosyal ilişkilerde, iletişimde ve davranışlarda ciddi sorunlar doğurur

Otistik bireyler konuşma ve iletişimin normal formlarını ve diğer insanlarla, nesnelerle ve olaylarla doğru ilişki kurma yollarını zorlukla öğrenirler

2Otizmin Karakteristik Özellikleri Nelerdir ?
Otizmin özellikleri şiddet ve seviyesi kişiden kişiye değişmekle birlikte, genel olarak aşağıdakileri içerir:

Dil gelişiminde ciddi gecikmeler :

Dil yavaş gelişir, bazı durumlarda hiç ilerlemez

Eğer konuşma gelişirse; tuhaf konuşma biçimleri veya sözcüklerin normal anlamlarına uygun olmayan kullanımı görülür

Dili etkin olarak kullanabilen otistiklerde olağan dışı atamalar veya resmi ve tekdüze bir ses tonuyla konuşma görülür

Sosyal ilişkileri anlamakta ciddi gecikmeler :

Otistik çocuk genellikle göz göze gelmekten kaçınır

, kucağa alınmak istemez ve çevresindeki dünyaya kapalıdır

Bu otistik çocuğu yaşıtlarıyla işbirliği gerektiren oyunlardan alıkoyar; arkadaşlıklar kurmakta güçlükler ve diİer insanların duygularını anlamakta zorluklar doİurur

Duyusal tepkilere kapalılık :

Otistik çocuk çoğu zaman duymaz gibi davranır ve sözcüklere ve diİer seslere duyarsız davranır

Bazı durumlarda ise, aynı çocuk elektrik süpürgesi ve köpek havlaması gibi sıradan seslere aşırı tepki verir

Çocuk, acıya, soİuk ve sıcaİa hiçbir tepki göstermez veya tam tersine aşırı bir tepki gösterir

Zihinsel işlevsellikte dengesizlik :

Otistik birey resimde, müzikte, matematiksel hesaplamalarda ve önemli önemsiz olayları anımsama gibi konularda çok becerikli olabilir

Diİer taraftan, otistik bireylerin büyük bir çoİunluİu değişen oranlarda zeka geriliği gösterir, yalnızca %20si normal veya üstün zekaya sahiptir

Zihinsel düzey farklılığı otizmi çok karmaşık bir duruma getirir

Etkinlik ve ilgilerde sınırlandırmalar :

Otistik birey, el çırpma, sallanma, dönme gibi tekrarlanan bedensel hareketler yapar

Bu birey, aynı zamanda aynı tekdüze işleri tekrarlar, aynı elbiseyi giyebilir ve hergün aynı programı izleyebilir

Bu rutin işlerde bir deİişiklik ortaya çıkarsa, otistik birey son derece rahatsız olur

3Otizm Neden Ortaya Çıkar ?
Otizm beyinsel bir rahatsızlıktır, doğuştan gelir ve beyinin bilgiyi kullanma şeklini belirler

Otizmin nedeni hala tam olarak bilinememektedir

Bazı araştırmalar, beynin konuşma ve duygulardan gelen bilginin değerlendirilmesi ile ilgili bölümünde fiziksel bir problem olduğunu iddia etmektedir

Beyinin belirli kimyasal dengelerinde bir bozukluk olabilir

Bazı durumlarda genetik faktörler işin içine girmektedir

Otizm bütün bu sebeplerin bir bileşkesi olarak da ortaya çıkabilir

Psikolojik ortamdaki hiçbir etken otizmin nedeni değildir

4Otizm Ne Kadar Yaygındır ?
Otizm dört önemli gelişimsel bozukluktan biridir

Her bin doğumdan bir veya ikisinde görülür

Türkiyede yaklaşık 100

000 otistik insanın yaşadığı sanılmaktadır (Dünya Sağlık Örgütü Raporu)

5Otizmden Kimler Etkilenir ?
Otizm, bütün dünyada, farklı uluslardan ve farklı sosyal gruplardan insanlar arasında yaygındır

Her beş otistikten dördü erkektir

6Otizmde Rastlanan En Genel Sorun Nedir ?
Otistik bireyler dil öğrenmede ve diğer insanlarla sosyal ilişkilerinde aşırı zorluklar yaşarlar

7Otizm Davranışları Nasıl Etkiler ?
Ciddi konuşma ve sosyalleşme problemlerine ek olarak, otistik bireyler hiperaktivite veya anne-baba, aile bireyleri ve diğer insanlarla ilişkilerinde aşırı pasiflik yaşarlar

8Otistik Bireylerde Davranış Bozukluğu Ne Kadar Ciddidir ?
Otizmde, davranış problemleri çok şiddetliden daha önemsiz formlara kadar geniş bir yelpazeye dağılır

Şiddetli davranış problemleri, alışılmamış, saldırgan ve bazı durumlarda kendini yaralama davranışları şeklindedir

Bu davranışlar genellikle dirençli ve değiştirilmesi zordur

Daha yumuşak formlarında, otistik bireyler öğrenme güçlüğü çekerler

Bununla birlikte, genellikle hafif etkilenmiş bireyler bile iletişim ve toplumsallaşmada problemler yaşarlar

9Otizm Diğer Bozukluklarla Birlikte mi Ortaya Çıkar ?
Otizm ya kendi başına ya da zeka geriliği, öğrenme güçlüğü, epilepsi gibi diğer gelişimsel bozukluklarla birlikte ortaya çıkabilir

Otizm, önemsiz belirtilerden ciddi sorunlara uzanan bir yetersizlik olarak düşünülebilir

Engellilik sayısı ve zeka geriliİinin derecesi, bireyin, bu yelpazenin neresinde yer aldığını belirler

10Otizm ve Zeka Geriliği Arasındaki Fark Nedir ?
Zeka geriliği olan bireylerde göreli olarak dengeli beceri gelişimi sağlanabilirken, otistik bireyler dengesiz beceri gelişimi gösterirler belirli konularda yetersizlik- genellikle diğer insanlarla iletişim ve ilişkilerde- ve bazı alanlarda da olağanüstü beceriklilik

Otizmi zeka geriliğinden veya diğer bozukluklardan ayırdetmek, uygun olmayan ve etkisiz sağaltım tekniklerinin uygulanmaması açısından son derece önemlidir

11Otistik Bireylere Yardım Edilebilir mi?
Evet, otizm iyileştirilebilir

Çalışmalar, uygun bir eğitimle bütün otistik bireylerin gözle görülür şekilde iyileştirilebildiğini göstermiştir

Birçok otistik birey eğitimle çevresindeki bireylere daha duyarlı hale gelmiş ve etraflarındaki dünyayı daha iyi anlamaya başlamıştır

12Otistik Bireyler En İyi Nasıl Öğrenirler?
Otistikler, bireysel gereksinimlerine uygun olarak şekillendirilmiş eİitim programları kullanılarak, özel eİitimli terapistler tarafından eğitilerek evde ve toplumda nasıl davranılacağını öğrenebilirler

Hatta bazıları nomale yakın yaşayabilirler

13Otistikler Ne Tür İşler Yapabilir?
Genel olarak, otistikler tekrarlanan (rutin) işlerde daha başarılıdır

Bazı otistikler, ressam, piyanist, boyacı, çiftçi, ofis çalışanı, bilgisayar operatörü, bulaşıkçı, montaj hattı çalışanı veya korumalı atölyelerde ve yaşam köylerinde uzman işçi olarak çalışabilirler

14Otistik Bireyler Ne Tür Etkinliklerden Hoşlanırlar?
Otistikler, diğer normal akranları gibi eğlenceli aktivitelerden hoşlanırlar

Genellikle, müzik, yüzme, yürüyüş, kamp kurma, bulmaca çözme, masa oyunları gibi faaliyetlerden hoşlanırlar

Otistikler Yetişkin Birey Olarak Neye Gereksinim15 Duyarlar?
Otistik yetişkinler:

Mesleki Eğitime

İş Olanaklarına

Grup Evlere

Gözetim Altındaki Evlere

Diğer Yaşam Seçeneklerine

Eğlence ve sosyalleşme

fırsatlarına gereksinim duyarlar

16Otistik Bireyler Anlamlı İş Becerilerini Nasıl Kazanabilirler?
Otistik bireyler özel olarak eğitilmiş eğitmenlerin yardımıyla başarıyla çalışabilecekleri iş becerilerini kazanabilirler

17Otistik Kişiler Nasıl Daha Bağımsız Yaşam Sürdürebilirler?
Grup evlerinde ve gözetim altındaki yaşam birimlerinde özel olarak tasarlanmış programlarla olabildiğince bağımsız yaşama becerilerini kazanabilirler

07-14-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Otizm Nedir? Otistik Çocukların Eğitimi Nasıl Olmalıdır? Otizm Nedir? Otistik Çocukların Eğitimi nasıl olmalıdır? 1Otizm Nedir ? Otizm, bireyi gördüklerini, duyduklarını ve duyumsadıklarını doğru algılamaktan alıkoyan ömür-boyu süren bir gelişim bozukluğudur Bu sosyal ilişkilerde, iletişimde ve davranışlarda ciddi sorunlar doğurur Otistik bireyler konuşma ve iletişimin normal formlarını ve diğer insanlarla, nesnelerle ve olaylarla doğru ilişki kurma yollarını zorlukla öğrenirler 2Otizmin Karakteristik Özellikleri Nelerdir ? Otizmin özellikleri şiddet ve seviyesi kişiden kişiye değişmekle birlikte, genel olarak aşağıdakileri içerir: Dil gelişiminde ciddi gecikmeler : Dil yavaş gelişir, bazı durumlarda hiç ilerlemez Eğer konuşma gelişirse; tuhaf konuşma biçimleri veya sözcüklerin normal anlamlarına uygun olmayan kullanımı görülür Dili etkin olarak kullanabilen otistiklerde olağan dışı atamalar veya resmi ve tekdüze bir ses tonuyla konuşma görülür Sosyal ilişkileri anlamakta ciddi gecikmeler : Otistik çocuk genellikle göz göze gelmekten kaçınır, kucağa alınmak istemez ve çevresindeki dünyaya kapalıdır Bu otistik çocuğu yaşıtlarıyla işbirliği gerektiren oyunlardan alıkoyar; arkadaşlıklar kurmakta güçlükler ve diİer insanların duygularını anlamakta zorluklar doİurur Duyusal tepkilere kapalılık : Otistik çocuk çoğu zaman duymaz gibi davranır ve sözcüklere ve diİer seslere duyarsız davranır Bazı durumlarda ise, aynı çocuk elektrik süpürgesi ve köpek havlaması gibi sıradan seslere aşırı tepki verir Çocuk, acıya, soİuk ve sıcaİa hiçbir tepki göstermez veya tam tersine aşırı bir tepki gösterir Zihinsel işlevsellikte dengesizlik : Otistik birey resimde, müzikte, matematiksel hesaplamalarda ve önemli önemsiz olayları anımsama gibi konularda çok becerikli olabilir Diİer taraftan, otistik bireylerin büyük bir çoİunluİu değişen oranlarda zeka geriliği gösterir, yalnızca %20si normal veya üstün zekaya sahiptir Zihinsel düzey farklılığı otizmi çok karmaşık bir duruma getirir Etkinlik ve ilgilerde sınırlandırmalar : Otistik birey, el çırpma, sallanma, dönme gibi tekrarlanan bedensel hareketler yapar Bu birey, aynı zamanda aynı tekdüze işleri tekrarlar, aynı elbiseyi giyebilir ve hergün aynı programı izleyebilir Bu rutin işlerde bir deİişiklik ortaya çıkarsa, otistik birey son derece rahatsız olur 3Otizm Neden Ortaya Çıkar ? Otizm beyinsel bir rahatsızlıktır, doğuştan gelir ve beyinin bilgiyi kullanma şeklini belirler Otizmin nedeni hala tam olarak bilinememektedir Bazı araştırmalar, beynin konuşma ve duygulardan gelen bilginin değerlendirilmesi ile ilgili bölümünde fiziksel bir problem olduğunu iddia etmektedir Beyinin belirli kimyasal dengelerinde bir bozukluk olabilir Bazı durumlarda genetik faktörler işin içine girmektedir Otizm bütün bu sebeplerin bir bileşkesi olarak da ortaya çıkabilir Psikolojik ortamdaki hiçbir etken otizmin nedeni değildir 4Otizm Ne Kadar Yaygındır ? Otizm dört önemli gelişimsel bozukluktan biridir Her bin doğumdan bir veya ikisinde görülür Türkiyede yaklaşık 100000 otistik insanın yaşadığı sanılmaktadır (Dünya Sağlık Örgütü Raporu) 5Otizmden Kimler Etkilenir ? Otizm, bütün dünyada, farklı uluslardan ve farklı sosyal gruplardan insanlar arasında yaygındır Her beş otistikten dördü erkektir 6Otizmde Rastlanan En Genel Sorun Nedir ? Otistik bireyler dil öğrenmede ve diğer insanlarla sosyal ilişkilerinde aşırı zorluklar yaşarlar 7Otizm Davranışları Nasıl Etkiler ? Ciddi konuşma ve sosyalleşme problemlerine ek olarak, otistik bireyler hiperaktivite veya anne-baba, aile bireyleri ve diğer insanlarla ilişkilerinde aşırı pasiflik yaşarlar 8Otistik Bireylerde Davranış Bozukluğu Ne Kadar Ciddidir ? Otizmde, davranış problemleri çok şiddetliden daha önemsiz formlara kadar geniş bir yelpazeye dağılır Şiddetli davranış problemleri, alışılmamış, saldırgan ve bazı durumlarda kendini yaralama davranışları şeklindedir Bu davranışlar genellikle dirençli ve değiştirilmesi zordur Daha yumuşak formlarında, otistik bireyler öğrenme güçlüğü çekerler Bununla birlikte, genellikle hafif etkilenmiş bireyler bile iletişim ve toplumsallaşmada problemler yaşarlar 9Otizm Diğer Bozukluklarla Birlikte mi Ortaya Çıkar ? Otizm ya kendi başına ya da zeka geriliği, öğrenme güçlüğü, epilepsi gibi diğer gelişimsel bozukluklarla birlikte ortaya çıkabilir Otizm, önemsiz belirtilerden ciddi sorunlara uzanan bir yetersizlik olarak düşünülebilir Engellilik sayısı ve zeka geriliİinin derecesi, bireyin, bu yelpazenin neresinde yer aldığını belirler 10Otizm ve Zeka Geriliği Arasındaki Fark Nedir ? Zeka geriliği olan bireylerde göreli olarak dengeli beceri gelişimi sağlanabilirken, otistik bireyler dengesiz beceri gelişimi gösterirler belirli konularda yetersizlik- genellikle diğer insanlarla iletişim ve ilişkilerde- ve bazı alanlarda da olağanüstü beceriklilik Otizmi zeka geriliğinden veya diğer bozukluklardan ayırdetmek, uygun olmayan ve etkisiz sağaltım tekniklerinin uygulanmaması açısından son derece önemlidir 11Otistik Bireylere Yardım Edilebilir mi? Evet, otizm iyileştirilebilir Çalışmalar, uygun bir eğitimle bütün otistik bireylerin gözle görülür şekilde iyileştirilebildiğini göstermiştir Birçok otistik birey eğitimle çevresindeki bireylere daha duyarlı hale gelmiş ve etraflarındaki dünyayı daha iyi anlamaya başlamıştır 12Otistik Bireyler En İyi Nasıl Öğrenirler? Otistikler, bireysel gereksinimlerine uygun olarak şekillendirilmiş eİitim programları kullanılarak, özel eİitimli terapistler tarafından eğitilerek evde ve toplumda nasıl davranılacağını öğrenebilirler Hatta bazıları nomale yakın yaşayabilirler 13Otistikler Ne Tür İşler Yapabilir? Genel olarak, otistikler tekrarlanan (rutin) işlerde daha başarılıdır Bazı otistikler, ressam, piyanist, boyacı, çiftçi, ofis çalışanı, bilgisayar operatörü, bulaşıkçı, montaj hattı çalışanı veya korumalı atölyelerde ve yaşam köylerinde uzman işçi olarak çalışabilirler 14Otistik Bireyler Ne Tür Etkinliklerden Hoşlanırlar? Otistikler, diğer normal akranları gibi eğlenceli aktivitelerden hoşlanırlar Genellikle, müzik, yüzme, yürüyüş, kamp kurma, bulmaca çözme, masa oyunları gibi faaliyetlerden hoşlanırlar Otistikler Yetişkin Birey Olarak Neye Gereksinim15 Duyarlar? Otistik yetişkinler: Mesleki Eğitime İş Olanaklarına Grup Evlere Gözetim Altındaki Evlere Diğer Yaşam Seçeneklerine Eğlence ve sosyalleşme fırsatlarına gereksinim duyarlar 16Otistik Bireyler Anlamlı İş Becerilerini Nasıl Kazanabilirler? Otistik bireyler özel olarak eğitilmiş eğitmenlerin yardımıyla başarıyla çalışabilecekleri iş becerilerini kazanabilirler 17Otistik Kişiler Nasıl Daha Bağımsız Yaşam Sürdürebilirler? Grup evlerinde ve gözetim altındaki yaşam birimlerinde özel olarak tasarlanmış programlarla olabildiğince bağımsız yaşama becerilerini kazanabilirler