Deha Ve Dahilik

Bir diğer ifadeyle saf akıl olayı

Aklın gündelik hizmetten ve iradeden ayrılmasını gerektirir Bu zor bir hadisedir ve bütün sanat eserlerinin meydana gelişinde ölçü alınır Sanatçı-deha bir eseri vücuda getirirken aklını özgür bırakarak iradesini saf dışı eder Böylece eser özgün bir fizik alarak sefaleti ve sıradanlığı aşar İşte deha bu hengamenin-üretimin baş aktörüdür

O akıl fazlasıyla doğmuş olandır Sanat eserleri de bu akıl fazlasıyla ortaya çıkan yaratımlardır Bu süreç dehanın işidir Eserler dehanın var oluşunu ispatlayan şeyler olarak karşmıza çıkar ki bunu ancak aklını iradesinden kurtarabilenler yapabilir Kısaca hakimiyet hep akılda olmalıdır

Yansıtıcılık:
Kolay kavrama öğrenme hazmetme ve anlama dehanın kolay yaptığı şeylerdir Sanatçı ya da şairi bir hayvandan ayıran en önemli özeliğidir Yansıtıcılık üstün seziş-kavrayışla birlikte soyut kavramlarla uğraşmayı gerektiren bir olaydır Kesinlikle açık bi bilinç gerektirir Buna tikelden külliyi görme olayı da denebilir

Dahi eseri meydana getirirken bu kusursuz yeteneğini de kullanır Nesnel tabilikle ilintili olarak çalışan yansıtıcılık dehanın üretkenliği yaratıcılığı ve verimliliğiyle birlikte çalışır Bu konu deha açısından ölümcüldür Çünkü bu yetenekten yoksunluk sıradan bir insanı çağrıştırır

Yabancılaşma ve kaçkınlık:
Dahi yalnızdır Kendisiyle kalmak için can atan kişidir Kendi kendisinin farkında olan en zengin var oluştur Yalnızlık üretkenliği müjdeler ve her dahi yalnızlığın en değerli dakikalar olduğunu bilir Çünkü bu dakikalar esere gebedir Etrafa yaydığı ışıkla dünyadan koparak eşyanın tabiatına inmeyi çok iyi bilen dahi yabancılaşma olayını bilginlerden ve sıradan insanlardan ayrılarak ustaca kullanır O yalnızlıktan hoşlanandır Aslında bu ilişki göründüğünden daha zor ve imkansızdır; çünkü deha ve insan iki farklı işleyişe sahiptirler bu buluşmalarda bu sebepten ötürü sadece tepki ve kavga vardır Yalnızlık dehanın en iyi dostudur

Sonuç:
Deha özünde birçok farkılıkla birlikte yüzyılda bir kez doğar O nadir olandır nadiren görülen bir vakadır Doğumu asla normal değildir Sıradışı kompleksliğiyle hayalgücüyle zekasıyla sezgileriyle sıradan insanlardan ayrılır O sadece yaratmanın pençesinde debelelenen bir yetenek pınarıdır Bu yüzden haklı olarak ne ağırbaşlıdır ne de soğukkanlıdır

Bütün bunlardan şunu çıkarıyoruz; dehanın en büyük farkı kendisinde bulunan yeteneği ve farklılıkları kendi çıkarına değil sadece eserine ve insanlığa kanalize etmesidir