Rize 'nin Doğal Güzelikleri /Rizeden Manzaralar/Rize Yeşiliklerin Güzelliği

**Prof. Dr. Sinsi** · 06-26-2012

KAPANDİ GİTTİ ÇAĞI Şerevaz, Pepeçura, kastaniça kabağı Sacayak, pelki, hosti, kapandi gitti çağı Kunci, Minci, korkoti, koloti unutuldi, Malahtara, likmene hasret kaldi gazyağı Bulme, Mabeyin, darni, kot, tiyeter, hopeçi Gerdel, lahmi, pulama, küpün ağzında Peçi Çali, çupi, kutunı, davli ve kondaridan, Şimdi bahsettuğumda güleyi bizum paçi Laus, şokali, lobya, pafuli, perçem, andi, Metuşi, sehter, çiten, altındakiler yandi, Zimilaçi dikeni, kardeşi handospara, Benum gibi fukara siğran yedi uyandi İskemi, seke, konsol, evun tomele taşı, Çiçili, kolistavra langonanın kardaşı, Furnesi tumulısi, çumuri, çilbur yerken, Paluzenun yaninda dururdi ekmeğaşı Murmurisle nanuris, uyuturdi bizleri, Pumburi, şepidinun hala bende izleri, Çilipuli ve puli, karatavuk çişona, Alemediye dondi makoçinun gözleri Falamidi, kopali, feretiko, masuri, Kormi, kenef, ayakyol, gece kuşi, çuncuri Naylanun podosisi, likapalan fikoki, Kartofilan mamuli yenilur kuri kuri Çepuğun, kuviçanun içinde kül kuruni, Sinide haşil, tifti, yanında kavut uni Hele birde var ise bir lenger portihala, Eğratluğa da gider, doğar fakirun güni Kuti, küp kofterası, tapa, çişoma, kadı, Panti, pali, manaçi, kopti gitti kalmadi, Arapiko felisi, hem sütli hem mancasi, Baklavada bulunmaz hamşi kuşinun tadi Yanmışa çiya konar, kavataraya hiyar, Lahananun kotisi, kabağun çiviti var, Muta, yayık, refani kumyasladı çürüdi, Koliva tavaliya, Rohtiko nerde sorar Fitina, ahpin, hayta, lom demiri, muh, palan, Kocacuk, kaş, sağırpoş, kantarma, eyer, kolan, Fafatara, tospağa, muncurilan, kutuçi, Zambula, ğanca, keğle, patuli, Karakoçan Şamiralar moziko, nosoka kosi oldi, Ambar kaaber, roka, saçak hamlaus doldi, Kurçeli ile hopi, livor, matiçalinun, Laus rokopisinun rengi sarardi soldi Çafladi, kaçapeti, peşuğun kamarasi, Entari, jipon, fustan elbiselerun hasi, Halaçilan kuyizma, kuku, çiğa sesleri, Pardinun bağirmasi, kulaktan siler pasi Sultuçi şamatasi, kaçurur kalobyayı, Ğavroşlar derelerde hep momoli arayi, Rohati, tomon, otluk, çefo, koma, çupuri, Kitluk var bulamazduk kaçani, çiğirtayi Büyüdükçe kizarur, horozun çitarisi, Peştemal tezgahinun, kirildi mitarısi, Aşirak, çağra, teşik, rokopeti, yığ, ketan, Peşkir, çeşan dokurdi Rize’linun yarisi Kontra, İskarpin, hedik, maçahtara, peçere, Lehte çonoşi, feçan, saraybağı, cendere, Didimari eruği, lapazalan duduli, Kalaç almadığından viryo bağlamış dere Firfilik, kopça ,piştof, kukuli, zot, sakunar, Hemencede şarvata, abaniye çuha var, Çatılara hartoma, kamçilara gogori, Zoksi olan her şeye ancak apoksi yarar Yazın ev hayatına, sererdiler kerveti, Hohori, kiviçinun elbet yenilmez eti, Apsomati konulur, akan kan dursun diye, Boğmaca olanlari, tutar koça nöbeti Uyumayan sebiye verur idiler çiça, Yaramaz çocuklara gerekli idi viça, Paçilarun el işi, sanat eseri oldi, Filketanun uyasi, tentene, kanaviça Hurtuli, hurtuliça, miya, çimidi, muşi, Yonga, atiçi, Page Rankömo, çaruk bağı, kumuşi, Kösre, bureng, playara, çamçaka, pağsa, maran, Korob, kurebi, maça, modoni, dibek taşı Deremenun usti hark, altinda var sifoni, Taşları kıran olur, biliyimisun oni, Deremene giderken od’un kopar pisikten, Mastidur, bir piçef at, beş para etmez göni Ahir altında kebre, tarlalarda bereket, Zibidi, alil, ander, salahana , cenabet, Zavalli kanayakli, pupuka mendeburdan, Bolaki şapotlayup hovini alur elbet Dedemun iştonisi olmiş idi çurçuli, Nenem makaslan kesti etti oni purtuli, Avara hiç durmadi, meson başina gitti, Kendir tarayıp etti vurçi ile uskuli Rahna ketani doldi ğezel, zibil, hoholi, Bel ile belleyince beyuk oliyi ğoli, Hastalandi tohlilar, aldı onlari tabah, Tavuk kakanis etti, arayidi pifoli Timya, nezuk, lapara, lobut, rospi, kopoli, Muhanat karılarun hamuri moli moli, Ormanda ğazluk, kaful, ellerde olur koça, Forno kurbağalarun sırtı fufudi doli Hep işmar edeyiler mostraluk olanlara, Hemayıl takmayısan biner seni davara, Kudi kudi afkurma, obur çık, havaciva, Hamel çekup hamlanup tokemezsun parpara Çatapat geldum senlan, kekez, dilo, korbakor, Kaskarinaya koymak yeni gelini çok zor, Patiçi yemeğinlan bir bakraç çilahani, Luturi eti yersun, geçinursun anafor Ağu, çalçoka, çipa, haloti, kiça, longoz, Fitruka, harçi, tağra, sayta, biçki döker toz, Sümüçla sinağüş yap, kırnap ile çapli at, Emcük, salmı, tatuli, kupas düşmüştür ğavroz Kiriş ve istilari, yan tarafi taraba, Çaylar pişurulurdi çaynık denilen kaba, Analis edilurdi çinyanun lekeleri, Ketanlari kasara kordi Fadime aba Parakamiya astum koçani marosladi, Kaçan şilepeçinun çok güzel olur tadi, Çaplika yapamazsun funduk temeçisinden, Kongoşi, çapulanun artık kalmadı adı Buğriyla delik delup kodes’e taktum süser, Zipazıp yiyecektum, çumaşi olmuş hoşmer, Bi fut çektum yağından, hemen kopti ğarğaris, Dilum pupu olsada çeşin etmeye değer Tentenis edenleri, hep alur andimeri, Nuğamisa olanun yol başlaridur yeri, Nenemun kinalisi, poğota de su içsun, Buci, kiçi kiçi yer hiliça, hopileri Pepe dolu maşraba, düştü kırıldı sapı, Tifora pavli üzüm, armut idi hanapi, Tongorlarun tozini temizle yağluk ile, Lop olmadan yutulmaz kukuçi, kukulapi Mile, miras, heneke, şimendifer, namaztaş, Kehriz çihpirle doldu, patomalar kaldi yaş, Fotin, lapişka, lapşi, kaleçi, yazma, kekül, Kuvari incir olur, kav yanar yavaş yavaş Ğorğarina, hacika, anağula, kör siçan , Derelerde çağana, sularda eğri hasan, Süs içun aranurdi koğlidi vizorisi, Seferberlukten sonra ne kadar geçti zaman Geçen zaman içinde değişti bizdeki dil, Şimdi bu sözcükleri ister oku ister sil, Rize’li arkadaşum, anam, babam, kardaşum, Alem bilmesa bile ne deduğumi sen bil
__________________

06-26-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Rize 'nin Doğal Güzelikleri /Rizeden Manzaralar/Rize Yeşiliklerin Güzelliği KAPANDİ GİTTİ ÇAĞI Şerevaz, Pepeçura, kastaniça kabağı Sacayak, pelki, hosti, kapandi gitti çağı Kunci, Minci, korkoti, koloti unutuldi, Malahtara, likmene hasret kaldi gazyağı Bulme, Mabeyin, darni, kot, tiyeter, hopeçi Gerdel, lahmi, pulama, küpün ağzında Peçi Çali, çupi, kutunı, davli ve kondaridan, Şimdi bahsettuğumda güleyi bizum paçi Laus, şokali, lobya, pafuli, perçem, andi, Metuşi, sehter, çiten, altındakiler yandi, Zimilaçi dikeni, kardeşi handospara, Benum gibi fukara siğran yedi uyandi İskemi, seke, konsol, evun tomele taşı, Çiçili, kolistavra langonanın kardaşı, Furnesi tumulısi, çumuri, çilbur yerken, Paluzenun yaninda dururdi ekmeğaşı Murmurisle nanuris, uyuturdi bizleri, Pumburi, şepidinun hala bende izleri, Çilipuli ve puli, karatavuk çişona, Alemediye dondi makoçinun gözleri Falamidi, kopali, feretiko, masuri, Kormi, kenef, ayakyol, gece kuşi, çuncuri Naylanun podosisi, likapalan fikoki, Kartofilan mamuli yenilur kuri kuri Çepuğun, kuviçanun içinde kül kuruni, Sinide haşil, tifti, yanında kavut uni Hele birde var ise bir lenger portihala, Eğratluğa da gider, doğar fakirun güni Kuti, küp kofterası, tapa, çişoma, kadı, Panti, pali, manaçi, kopti gitti kalmadi, Arapiko felisi, hem sütli hem mancasi, Baklavada bulunmaz hamşi kuşinun tadi Yanmışa çiya konar, kavataraya hiyar, Lahananun kotisi, kabağun çiviti var, Muta, yayık, refani kumyasladı çürüdi, Koliva tavaliya, Rohtiko nerde sorar Fitina, ahpin, hayta, lom demiri, muh, palan, Kocacuk, kaş, sağırpoş, kantarma, eyer, kolan, Fafatara, tospağa, muncurilan, kutuçi, Zambula, ğanca, keğle, patuli, Karakoçan Şamiralar moziko, nosoka kosi oldi, Ambar kaaber, roka, saçak hamlaus doldi, Kurçeli ile hopi, livor, matiçalinun, Laus rokopisinun rengi sarardi soldi Çafladi, kaçapeti, peşuğun kamarasi, Entari, jipon, fustan elbiselerun hasi, Halaçilan kuyizma, kuku, çiğa sesleri, Pardinun bağirmasi, kulaktan siler pasi Sultuçi şamatasi, kaçurur kalobyayı, Ğavroşlar derelerde hep momoli arayi, Rohati, tomon, otluk, çefo, koma, çupuri, Kitluk var bulamazduk kaçani, çiğirtayi Büyüdükçe kizarur, horozun çitarisi, Peştemal tezgahinun, kirildi mitarısi, Aşirak, çağra, teşik, rokopeti, yığ, ketan, Peşkir, çeşan dokurdi Rize’linun yarisi Kontra, İskarpin, hedik, maçahtara, peçere, Lehte çonoşi, feçan, saraybağı, cendere, Didimari eruği, lapazalan duduli, Kalaç almadığından viryo bağlamış dere Firfilik, kopça ,piştof, kukuli, zot, sakunar, Hemencede şarvata, abaniye çuha var, Çatılara hartoma, kamçilara gogori, Zoksi olan her şeye ancak apoksi yarar Yazın ev hayatına, sererdiler kerveti, Hohori, kiviçinun elbet yenilmez eti, Apsomati konulur, akan kan dursun diye, Boğmaca olanlari, tutar koça nöbeti Uyumayan sebiye verur idiler çiça, Yaramaz çocuklara gerekli idi viça, Paçilarun el işi, sanat eseri oldi, Filketanun uyasi, tentene, kanaviça Hurtuli, hurtuliça, miya, çimidi, muşi, Yonga, atiçi, Page Rankömo, çaruk bağı, kumuşi, Kösre, bureng, playara, çamçaka, pağsa, maran, Korob, kurebi, maça, modoni, dibek taşı Deremenun usti hark, altinda var sifoni, Taşları kıran olur, biliyimisun oni, Deremene giderken od’un kopar pisikten, Mastidur, bir piçef at, beş para etmez göni Ahir altında kebre, tarlalarda bereket, Zibidi, alil, ander, salahana , cenabet, Zavalli kanayakli, pupuka mendeburdan, Bolaki şapotlayup hovini alur elbet Dedemun iştonisi olmiş idi çurçuli, Nenem makaslan kesti etti oni purtuli, Avara hiç durmadi, meson başina gitti, Kendir tarayıp etti vurçi ile uskuli Rahna ketani doldi ğezel, zibil, hoholi, Bel ile belleyince beyuk oliyi ğoli, Hastalandi tohlilar, aldı onlari tabah, Tavuk kakanis etti, arayidi pifoli Timya, nezuk, lapara, lobut, rospi, kopoli, Muhanat karılarun hamuri moli moli, Ormanda ğazluk, kaful, ellerde olur koça, Forno kurbağalarun sırtı fufudi doli Hep işmar edeyiler mostraluk olanlara, Hemayıl takmayısan biner seni davara, Kudi kudi afkurma, obur çık, havaciva, Hamel çekup hamlanup tokemezsun parpara Çatapat geldum senlan, kekez, dilo, korbakor, Kaskarinaya koymak yeni gelini çok zor, Patiçi yemeğinlan bir bakraç çilahani, Luturi eti yersun, geçinursun anafor Ağu, çalçoka, çipa, haloti, kiça, longoz, Fitruka, harçi, tağra, sayta, biçki döker toz, Sümüçla sinağüş yap, kırnap ile çapli at, Emcük, salmı, tatuli, kupas düşmüştür ğavroz Kiriş ve istilari, yan tarafi taraba, Çaylar pişurulurdi çaynık denilen kaba, Analis edilurdi çinyanun lekeleri, Ketanlari kasara kordi Fadime aba Parakamiya astum koçani marosladi, Kaçan şilepeçinun çok güzel olur tadi, Çaplika yapamazsun funduk temeçisinden, Kongoşi, çapulanun artık kalmadı adı Buğriyla delik delup kodes’e taktum süser, Zipazıp yiyecektum, çumaşi olmuş hoşmer, Bi fut çektum yağından, hemen kopti ğarğaris, Dilum pupu olsada çeşin etmeye değer Tentenis edenleri, hep alur andimeri, Nuğamisa olanun yol başlaridur yeri, Nenemun kinalisi, poğota de su içsun, Buci, kiçi kiçi yer hiliça, hopileri Pepe dolu maşraba, düştü kırıldı sapı, Tifora pavli üzüm, armut idi hanapi, Tongorlarun tozini temizle yağluk ile, Lop olmadan yutulmaz kukuçi, kukulapi Mile, miras, heneke, şimendifer, namaztaş, Kehriz çihpirle doldu, patomalar kaldi yaş, Fotin, lapişka, lapşi, kaleçi, yazma, kekül, Kuvari incir olur, kav yanar yavaş yavaş Ğorğarina, hacika, anağula, kör siçan , Derelerde çağana, sularda eğri hasan, Süs içun aranurdi koğlidi vizorisi, Seferberlukten sonra ne kadar geçti zaman Geçen zaman içinde değişti bizdeki dil, Şimdi bu sözcükleri ister oku ister sil, Rize’li arkadaşum, anam, babam, kardaşum, Alem bilmesa bile ne deduğumi sen bil __________________