Gebelikte radyasyon tehlikesi ve röntgen çekilmesi

**Prof. Dr. Sinsi** · 06-26-2012

Hamilelikte röntgen çekilmesi zararlı mıdır?

Radyoaktif ışınlar olan X-ışınları ya da yaygın adı ile röntgen ışınları kullanılarak çekilen filmler ile tomografi gibi yine X ışını kullanan yöntemler vücudumuz içersindeki problemlerin saptanmasında son derece yararlı bilgiler veren yöntemlerdir

Ancak röntgen filmlerinin de potansiyel tehlikeleri mevcuttur

Bu tehlikeler hamile olmayan olan kişiler için olduğu gibi özellikle gebeler için geçerlidir

İyonize radyasyon hızlı bölünen ve çoğalan hücreler üzerinde daha fazla tahrip edici etkiye sahip olduğu için gelişmekte olan fetus üzerinde zararlı etkileri vardır

Ancak bu zararlı etkilerin doz ve süreye bağlı olduğu unutulmamalıdır

Yapılan araştırmalarda fetusa zararlı olabilecek radyasyon dozunun asgari 50 miligray olduğu, fetusun bu miktarın altında radyasyona maruz kalması durumunda ise zarar görme olasılığının son derece uzak olduğu ortaya konmuştur

Aslında 50 miligray çekilen basit filmler ile ulaşılamayacak oldukça yüksek bir dozdur

Örneğin en sık karşılaştığımız sorulardan biri olan hamilelikte diş röntgeni konusuna baktığımızda ağızda çekilen tam 20 adet film neticesinde bebeğe ulaşan radyasyon dozu anne adayının doğadan güneş ışınları vb

ile 3 günde aldığı dozdan daha azdır

Bu kadar düşük bir dozun bebekte kalıcı hasara neden olması ve ilerki dönemde kansere yol açması yok denecek kadar düşük bir olasılıktır

Bir başka örnek ise sıradan bir

Hamile bir kadın akciğer filmi çektirdiğinde bebeğin bulunduğu karın bölgesine ulaşan radyasyon dozu ortalama 1 miligray civarındadır ve bebek için riskli olabilecek dozdan yaklaşık 50 kez daha azdır

Dolayısıyla tek bir akciğer filmi çekildiği için gebeliğinin sonlandırılmasında hiçbir gerekçe yoktur

Benzer şekilde değişik filmlere ait fetusa gelebilecek dozlar aslında belirlenmiştir

Burada her bir film için doz risklerinden bahsedilmeyecektir

Ancak elbette gebelikte film çekilmesi uygun bir şey olmasa da böyle bir hata yapıldığında paniğe kapılmamanız ve hekiminizle görüş alışverişinde bulunmanız gerekir

Doç

Dr

Selman Laçin

06-26-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Gebelikte radyasyon tehlikesi ve röntgen çekilmesi Hamilelikte röntgen çekilmesi zararlı mıdır? Radyoaktif ışınlar olan X-ışınları ya da yaygın adı ile röntgen ışınları kullanılarak çekilen filmler ile tomografi gibi yine X ışını kullanan yöntemler vücudumuz içersindeki problemlerin saptanmasında son derece yararlı bilgiler veren yöntemlerdir Ancak röntgen filmlerinin de potansiyel tehlikeleri mevcuttur Bu tehlikeler hamile olmayan olan kişiler için olduğu gibi özellikle gebeler için geçerlidir İyonize radyasyon hızlı bölünen ve çoğalan hücreler üzerinde daha fazla tahrip edici etkiye sahip olduğu için gelişmekte olan fetus üzerinde zararlı etkileri vardır Ancak bu zararlı etkilerin doz ve süreye bağlı olduğu unutulmamalıdır Yapılan araştırmalarda fetusa zararlı olabilecek radyasyon dozunun asgari 50 miligray olduğu, fetusun bu miktarın altında radyasyona maruz kalması durumunda ise zarar görme olasılığının son derece uzak olduğu ortaya konmuştur Aslında 50 miligray çekilen basit filmler ile ulaşılamayacak oldukça yüksek bir dozdur Örneğin en sık karşılaştığımız sorulardan biri olan hamilelikte diş röntgeni konusuna baktığımızda ağızda çekilen tam 20 adet film neticesinde bebeğe ulaşan radyasyon dozu anne adayının doğadan güneş ışınları vb ile 3 günde aldığı dozdan daha azdır Bu kadar düşük bir dozun bebekte kalıcı hasara neden olması ve ilerki dönemde kansere yol açması yok denecek kadar düşük bir olasılıktır Bir başka örnek ise sıradan bir Hamile bir kadın akciğer filmi çektirdiğinde bebeğin bulunduğu karın bölgesine ulaşan radyasyon dozu ortalama 1 miligray civarındadır ve bebek için riskli olabilecek dozdan yaklaşık 50 kez daha azdır Dolayısıyla tek bir akciğer filmi çekildiği için gebeliğinin sonlandırılmasında hiçbir gerekçe yoktur Benzer şekilde değişik filmlere ait fetusa gelebilecek dozlar aslında belirlenmiştir Burada her bir film için doz risklerinden bahsedilmeyecektir Ancak elbette gebelikte film çekilmesi uygun bir şey olmasa da böyle bir hata yapıldığında paniğe kapılmamanız ve hekiminizle görüş alışverişinde bulunmanız gerekir Doç Dr Selman Laçin