|
Prof. Dr. Sinsi
|
Fransız Edebiyatı
Pierre De Ronsard (1524-1560)
A pleiade(*) üyesi rönesans dönemi fransız şairi
Ronsard, verimli bir şairdi Çok eser yazdı, türlü nazım şekilleri denedi Latin edebiyatındaki ode, eglogue, elegie gibi türlerle, İtalyanların sonnet'sini Fransız şiirine sokan odur
MEZAR TAŞI
Ronsard'ın ruhcağızı zavallıcık
Şirincik, mini minnacık, nazlıcık
Sevgili misafiri bedenimin
Göçmüşsün öbür dünyaya garipçik
İncecik, sıskacık, saz benizlicik
Ölülerin soğuk ülkesindesin
Bereket gönlün rahat tertemizsin
Kan, kin, zehir karışmamış içine
Birçok insanlar gibi düşmemişsin
Şan şeref derdine, mal mülk peşine
Deyip kestim, yolcu, var git işine
Bırak uyusun Ronsard, rahat etsin
SONNET I
Adına dikiyorum Kybele ağacını,
Ünün okunacak her zaman bu çamı sana,
Kazdım adlarımızı, aşkımızı yanyana,
Büyüyecek değiştirdikçe kabuklarını
Sizler, bana yurdunun o kır tanrıçaları,
Oyun tutanlar güzelim Loir boylarında,
Büyütün bu fidanı, koruyun bakın ona,
Yakmasın yazın sıcağı, kışın soğukları
Sen ey, sürünü otlatan çoban bu yerlerde,
Türküler yak, türküler söyle o kavalınla,
Bir öykü ister her yıl bu ağaçcık senden de,
Gelip geçen çilemi, sevdamı bilmelidir:
Sulayıp adadığın kuzu sütü, kanıyla,
De ki: "Kutsaldır bu Ağaç, Helena içindir "
SONNET II
Bir ihtiyarlıktır birgün aldığında sizi
Mumla ocak başında yün eğireceksiniz,
Anıp mısralarımı coşup diyeceksiniz:
"Güzellik çağımda Ronsard ne çok övdü beni "
Ama kimse olmayacak duyan sesinizi,
Yorulmuş ve çoktan uyuklayan hizmetçiniz
Kalkacak yerinden Ronsard adı geçer geçmez
Kutsayacak ölümsüz övgüler isminizi
O zaman beni toprak olmuş bulacaksınız,
Habersiz bedenimde bir rahat uykularda;
Sizse iki büklüm ihtiyar ocak başında,
Aşkıma, boş kurumunuza yanacaksınız
Beni dinlerseniz yaşamaya bakın hemen:
Gün bugün gülüp eğlenin daha vakitken
SONNET III
Bir çiçek demeti gönderiyorum size;
Kendi elimle kopardım bu çiçekleri;
Yarına kadar hepsi döküleceklerdi
Biri çıkıp akşamdan onları dermese
Size güzel bir ders olmalı bu hadise:
İstediğiniz kadar güzel olun şimdi,
Kaybedeceksiniz elbet bu güzelliği,
Bu çiçekler gibi solacaksınız siz de
Zaman geçiyor, sultanım, geçiyor zaman
Zaman değil geçen, en güzel çağı ömrün;
O büyük dalga bizi de alacak bir gün
Göçüp gittiğimiz gün biz de bu dünyadan
Unutulut sevdiğiniz, sevildiğiniz
Sevmeye bakın geçmeden güzelliğiniz
(*)[*]16 yy'da Ronsard ve du Bellay adlı şairlerin henüz çömez oldukları ve Jean Dorat'dan Yunan, Latin ve İtalyan edebiyatıyla ilgili dersler aldıkları yıllarda kurmayı kafalarına koydukları ve bir süre sonra da aralarına beş şairi daha alıp, adını yedi yıldızdan oluşan bir yıldız kümesinden almış ve amacı, antik eserlerden esin alırken fransız dilini de yüceltmek olan şiir ekolünün adı Fransız yazınında da yedi ozan anlamına gelmektedir 16 yüzyıl'da, Fransız kültürü de bu yedi ozan tanımlamasından etkilenmiş ve Ronsard, Fransız edebiyatının yükselişe geçtiği dönemde, 1553'ten itibaren, arkadaşları arasındaki en büyük yedi ozanı seçmeyi düşünmüştür Ronsard, "Pleiades" sözcüğünü ilk kez 1556'da kullanır "Pleiades"ı ouşturan ozanlar, J du Bellay, J a de Baif, Pontus de Tyard, E Jodelle, 1554'de ölen J de la Péruse'ün yerini alan R Belleau ve gene J Peletier du Mans'ın 1582'de ölümünden sonra Ronsard tarafından seçilen Dorat'dır
Fransızlar bu yazınsal olguyu les pleiades olarak tanımlarlar
|