Cevap : Afganistan

İngilizler Nisan 1881"de Kandehar"dan çekildilerŞir Ali"nin yeğenlerinden Abdurrahman Han"ın emirliği döneminde (1880-1901) Afganistan sınırlarını Rusya"yla İngiltere belirlediİngiliz egemenliğindeki Hindistan"la Afgan Krallığının sınırlarını çizen Durand hattı (1893) ,Afganistan"ı Ruslarla İngilizler arasında bir tampon devlet haline getirdiModern Afganistan"ın kurucusu sayılan Abdurrahman ,çeşitli etnik gruplara karşı giriştiği 20"i aşkın savaşı kazanarak Kabil"de güçlü bir hükümet olduğunu kanıtladı

Abdurrahman"ın en büyük oğlu Habibullah Han döneminde (1901-19)Avrupa teknolojisi ve Batı ülkeleri Afganistanda yayılmaya başladıHabibullah ,ülkeyi İngilizlere karşı IDünya Savaşına sokmayı amaçlayan baskılara direndiOnunİngilizlerin karşıtlarınca öldürülmesi üzerine tahtı ele geçiren EMANULLAH (1919-29) İngilizlere karşı üçünçü bir savaş başlattıBir ay süren savaş sonunda imzalanan Ravalpindi Antlaşması ile ( 8 Ağustos 1919) Afganlar dışişlerini bağımsız yürütme hakkını kazandılarAfganistan Rusya"daki Bolşevik rejimi tanıyan ilk ülke olduEmanullah 1923"te "padişah" ünvanını alarak anayasal,yönetsel,eğitsel ve toplumsal reformlara giriştitutucu,dinsel önderlerin karşısına çıktıAma 1928"de iç savaş patlak verdi ve Emanullah tahtan çekildi1929"da tahta çıkan Muhammed Nadir Şah,1931"de Emanullah"ın anayasasına dayalı yeni bir anayasa yaptıNadir Şah ,dinsel önderlerle uyuşmaya daha yatkındı1930"larda iktisadi gelişme de hızlandıNadir Şah"ın Kasım 1933"te öldürülmesi üzerine 1973"e değin hüküm sürecek olan oğlu Muhammed Zahir tahta geçti


1946"da başbakan olan Şah Mahmud döneminde Afganistanda liberal bir ortama geçildiAma din önderleriyle hükümetteki tutucu kesimler,General Muhammed Davud Han"ın başbakanlığa getirilmesini sağladılarlDavud Han,Durand hattının ötesinde ( Pakistan tarafında) kalan Peştular sorununun çözümünde katı bir tutum izlediSSCB"nin ekonomik ve askeri desteğini kazandı Bir yandan kapsamlı eğitsel ve toplumsal reformlar gerçekleştirirken ,öbür yandan muhalefet tanımayan bir baskı rejimi kurduAncak "Peştu sorunu" Davud Han"ın sonunu hazırladıMart 1963"te Davud Han başbakanlıktan çekilince Zahir Şah bir meşruti krallık denemesine giriştiAma siyasal istikrarsızlığın yoğunlaşması üzerine Davud Han 17 Temmuz 1973"te kansız bir darbeyle iktidarı yeniden ele geçirdi ve Afganistan Cumhuriyet"ini kurduSolcu subaylarla Bayrak ( Perçem) Partisi de bu darbeyi destekledi




Kaynak;AnaBritannica cilt 1 frmsinsinet için derlenmiştir

__________________