Afganistan iklimi,bitki ve hayvan varlığı

**Şengül Şirin** · 01-26-2012

İKLİM:

Genel olarak yarı kurak bozkır ikliminin egemen olduğu Afganistan"da kışlar çok soğuk,yazlar sıcak geçer

Ancak,ortadaki dağlık bölgede kutup altı kuşağı özellikleri görülür

kışlar dondurucu ,yazlar kısa ve serindir

Güneybatıdaki Celalabad da temmuz ayı sıcaklığı 49C"ye kadar yükselirken,dağlık bölgedeki Kabil"de en düşük sıcaklık ocak ayında -31C olarak belirlenmiştir

Yıllık yağış toplamı bölgeden bölgeye değişir

Çöllerde 75 mm"ye kadar düşen yıllık yağış yaz musonlarından etkilenen dağlarda 1

250 mm"ye yükselir

Batıdar doğuya doğru giderek artan yıllık yağış,güneybatıdaki muson bölgesinde ortalama 400 mm dolayındadır

BİTKİ VE HAYVAN VARLIĞI;

Güneyde ,özellikle kıraç bölgelerle kum çöllerinin bulunduğu batı kesimine gidildikçe bitki örtüsü seyrelir

hemen hiç ağaç görülmez:ancak ilkbahar başlarındaki yağmur mevsiminde çiçekli otlara rastlanır

Daha çok yağış alan kuzey bölgelere doğru gidildikçe bitki örtüsü sıklaşır

Özellikle musonların etkisinde kalan Celalabad"ın kuzeyindeki dağlık bölgede yoğun bir bitki örtüsü görülür

Yükseklerde çam ve göknar gibi iğne yapraklı ağaçların baskın olduğu geniş ormanlar yer alır

İğneyapraklı orman çizgisi ortalama 3

000 m"nin üstündedir

1

700 - 2

000 m arasındaki yükseltilerde sedir ağaçları çoğunluktadır

Daha alçaklardaki başlıca ağaç türleriyse meşe,ceviz,akağaç,dişbudak ve ardıçtır

Afganistan"da ,astropik iklim kuşağına özgü yırtıcı hayvanların çoğu bulunur

Ama eskiden çok olan büyük memelilerin sayısı artık oldukça azalmıştır

Ceyhun kıyılarında yaşayan Sibirya kaplanının soyu neredeyse tükenmiştir

Güneydoğudaki kaplanlar da yok olmak üzeredir

Gene de dağlarda ve eteklerinde çok sayıda yırtıcı hayvana rastlanır

Kurt,tilki,sırtlan,çakal ve vaşak gibi türler yaygındır

Pamir Dağlarında yabanıl keçiler ve özellikle uzun ve kıvrık boynuzları görülür

Argalı ( Marko Polo koyunu) gibi yabanıl koyun türleri de Pamir ve Hindukuş dağlarında yaşar

Dağlık ve ormanlık bölgelerde ayı da bulunur

Kuşlar arasında çeşitli akbaba türleriyle kartallar ön
sırayı alır

Irmaklarda çok sayıda balık türü vardır

Ama Hindikuş Dağlarının kuzey yükseltilerindeki akarsu ve göllerde alabalıktan başka balık türüne pek ender rastlanır

Kaynak;AnaBritannica cilt 1 frmsinsi

net için derlenmiştir

01-26-2012	#3
Şengül Şirin	Afganistan iklimi,bitki ve hayvan varlığı İKLİM: Genel olarak yarı kurak bozkır ikliminin egemen olduğu Afganistan"da kışlar çok soğuk,yazlar sıcak geçerAncak,ortadaki dağlık bölgede kutup altı kuşağı özellikleri görülürkışlar dondurucu ,yazlar kısa ve serindirGüneybatıdaki Celalabad da temmuz ayı sıcaklığı 49C"ye kadar yükselirken,dağlık bölgedeki Kabil"de en düşük sıcaklık ocak ayında -31C olarak belirlenmiştir Yıllık yağış toplamı bölgeden bölgeye değişirÇöllerde 75 mm"ye kadar düşen yıllık yağış yaz musonlarından etkilenen dağlarda 1250 mm"ye yükselirBatıdar doğuya doğru giderek artan yıllık yağış,güneybatıdaki muson bölgesinde ortalama 400 mm dolayındadır BİTKİ VE HAYVAN VARLIĞI; Güneyde ,özellikle kıraç bölgelerle kum çöllerinin bulunduğu batı kesimine gidildikçe bitki örtüsü seyrelirhemen hiç ağaç görülmez:ancak ilkbahar başlarındaki yağmur mevsiminde çiçekli otlara rastlanırDaha çok yağış alan kuzey bölgelere doğru gidildikçe bitki örtüsü sıklaşırÖzellikle musonların etkisinde kalan Celalabad"ın kuzeyindeki dağlık bölgede yoğun bir bitki örtüsü görülürYükseklerde çam ve göknar gibi iğne yapraklı ağaçların baskın olduğu geniş ormanlar yer alırİğneyapraklı orman çizgisi ortalama 3000 m"nin üstündedir1700 - 2000 m arasındaki yükseltilerde sedir ağaçları çoğunluktadırDaha alçaklardaki başlıca ağaç türleriyse meşe,ceviz,akağaç,dişbudak ve ardıçtır Afganistan"da ,astropik iklim kuşağına özgü yırtıcı hayvanların çoğu bulunurAma eskiden çok olan büyük memelilerin sayısı artık oldukça azalmıştırCeyhun kıyılarında yaşayan Sibirya kaplanının soyu neredeyse tükenmiştirGüneydoğudaki kaplanlar da yok olmak üzeredirGene de dağlarda ve eteklerinde çok sayıda yırtıcı hayvana rastlanırKurt,tilki,sırtlan,çakal ve vaşak gibi türler yaygındırPamir Dağlarında yabanıl keçiler ve özellikle uzun ve kıvrık boynuzları görülürArgalı ( Marko Polo koyunu) gibi yabanıl koyun türleri de Pamir ve Hindukuş dağlarında yaşarDağlık ve ormanlık bölgelerde ayı da bulunurKuşlar arasında çeşitli akbaba türleriyle kartallar ön sırayı alır Irmaklarda çok sayıda balık türü vardırAma Hindikuş Dağlarının kuzey yükseltilerindeki akarsu ve göllerde alabalıktan başka balık türüne pek ender rastlanır Kaynak;AnaBritannica cilt 1 frmsinsinet için derlenmiştir __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır