01-10-2011
|
#3
|
Şengül Şirin
|
Cevap : Padişahlarımız/ Sultan Genç Osman
OSMAN II Genç (istanbul 1604 - ay y 1622), türk padişah (1618-1622) Ahmet I ile Mahfiruz Sultan'ın oğlu Tahttan indirilen amcası Mustafa l'in yerine padişah olduğunda 14 yaşındaydı Annesinin, hocası Ömer Efendi'nin ve kızlarağası Süleyman Ağa'nın etkisinde kalmakla birlikte yaşına göre insiyatif sahibiydi Amcasını tahta çıkaran sadaret kaymakamı Sofu Mehmet Paşa'yı azlederek yerine Öküz Mehmet Paşa'yı getirdi Ona yardımcı olan şeyhülislam Esat Efendi'nin elinden fetva dışındaki bütün yetkilerini aldı iran, Kars ve Ahıska kalelerinin Osmanlılar'da kalmasını ve haraç olarak her yıl 100 yük ipek göndermeyi kabul etti Osman II, azlettiği Halil Paşa'nın yerine Öküz Mehmet Paşa'yı, daha sonra da kendisine büyük meblağlar sunan Güzelce Ali Paşa'yı sadrazam atadı Doğu cephesinde, Sadrazam Halil Paşa'nın komutasında iran'a karşı yürütülen savaş antlaşmayla sona erdi (eylül 1618)
Ayaklanarak Lehiiler'e sığınan Boğdan voyvodası Kaspar Gratiani' nin üzerine gönderilen Özi beylerbeyi iskender Paşa, Lehliler'le birleşen Gratiani' nin kuvvetini Yaş yakınlarında ağır bir yenilgiye uğrattı (eylül 1620) Ardından Dni-estr'i geçerken sıkıştırdığı leh ordusunu imha etti (ekim 1620) Bu zaferler üzerine Osman II, devlet ileri gelenlerinin aksi görüşte olmasına karşın bizzat Lehistan seferine çıkmaya karar verdi Sefere çıkmadan önce babası bu geleneğe son verdiği halde, kardeşlerinin en büyüğü şehzade Mehmet'i öldürttü (ocak 1621) Mayıs 1621'de Lehistan seferine (Hotin* seferi) çıkan Osman II, eylül 1621'de Hotin kalesini kuşattı Art arda yapılan altı hücum sonuçsuz kalınca Lehliler'in barış önerisini kabul etti Yapılan antlaşmayla Hotin kalesi osmanlı egemenliğindeki Boğdan voyvodalığına bırakıldı (ekim 1621)
Osman II, bozulan Yeniçeri ve Sipahi ocaklarını kaldırarak yeni bir ordu kurmak istiyordu Bunun için gizlice Suriye'de bir kuvvet oluşturmaya girişti Suriye'ye gitmeyi ve burada oluşturduğu büyük bir kuvvetin başında istanbul'a dönerek Yeniçeri ocağı'nı kaldırmayı tasarlıyordu Bu amaçla hacca gideceğini ilan edip yol hazırlıklarına başladı Osman II, Üsküdar'a geçmek üzereyken yeniçeriler ve sipahiler ayaklandılar (18 mayıs 1622) Halkın ve ulemanın aşağı tabakalarının katılmalarıyla ayaklanma büyüdü Asiler, padişahın hacdan vazgeçmesini ve hocası Ömer Efendi ile kızlarağası Süleyman Ağa'nın sürülmesini istediler
Durumun ciddiyetini anlayan Osman II hacdan vazgeçtiğini açıkladı, ancak hocasını ve kızlarağasını sürgüne göndermeyi kabul etmedi Ertesi gün At meydanı'nda (Sultanahmet meydanı) toplanan asiler bu kez Hoca Ömer Efendi, kızlarağası Süleyman Ağa, sadrazam Dilaver Paşa, eski sadaret kaymakamı Ahmet Paşa, baş defterdar Baki Paşa ve sekbanbaşı Nasuh Ağa'nın İdamını istediler Osman II, ulemanın ricalarına karşın bu istekleri de kararlılıkla reddetti Bunun üzerine asiler hiçbir direnişle karşılaşmadan Saray'a girdiler ve Osman ll'yi ayak divanına çağırdılar Padişah asilerin bu isteğini de geri çevirdi Bu arada asiler haremde mahpus bulunan eski sultan Mustafa'yı dışarı çıkardılar Osman ll'nin sadrazam Dilaver Paşa ile kızlarağası Süleyman Ağa'yı asilere teslim etmesi olayları yatıştırmaya yetmedi Asiler sultan Mustafa'yı padişah ilan ederek ulemayı zorla biat ettirdiler
Bu durum karşısında Osman II Üsküdar'a geçerek Bursa'ya gitmek istedi Ancak asiler kayıkları kaçırdığı için bunu gerçekleştiremeyince gece Ağa kapısı'na giderek Yeniçeri ocağı'na sığındı Ertesi gün (20 mayıs) Orta caml-si'nde yeniçerilere Ösman ll'nin ocağa sığındığını bildiren yeniçeri ağası Kara Ali Ağa sözlerini bitirmeden parça parça edildi Ağa kapısı'na giden asiler Osman II' yi hakaretlerle Orta camisi'ne getirdiler Daha sonra Mustafa l'in sadrazam atadığı Kara Davut Paşa ile yeniçeri ağası Derviş ağa tarafından yine hakaretlerle ve halka teşhir edilerek Yedikule zindanına götürülen Osman II orada boğduruldu Gece Topkapı sarayı'na götürülen cenazesi ertesi gün babasının türbesine gömüldü
Osman II deneyimsizliğine karşın icraatında kararlı bir hükümdardı, imparatorluğa eski görkemini kazandırmak istiyordu içtenlikle ıslahat yanlısıydı, ama deneyimi ve çevresi buna uygun değildi Cimriliği ve ocaklılara kötü davranması askerin kendisinden soğumasına neden olmuştu Para ve servet hırsı ise sadrazamlardan rüşvet alacak dereceye ulaşmıştı Osman II, saray geleneğine aykırı olarak saraydaki cariyeleri evlendirip çırak çıkarmaya kalkıştığı gibi Pertev Paşa'nın ve şeyhülislam Esat Efendi'nin kızları ile evlenmişti Farisi mahlasıyla yazdığı şiirlerinin toplandığı bir Divan'ı vardır
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır
|
|
|
|