Cevap : TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Kurulmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (Seri I, No: 1) Yayımlandı.

**Şengül Şirin** · 11-05-2010

BEŞİNCİ BÖLÜM

KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ

Kalite Güvence Sistemi

MADDE 27- (1) Kalite güvence sistemi; kamu güvenini sağlamak üzere bağımsız denetim faaliyetini yürüten bağımsız denetim şirketlerinin bu faaliyetleri kapsamında yapılan iş ve işlemlerin kalitesini ve incelemesini yürüten ve sürecini düzenleyen yöntem, politika ve prosedürler bütünüdür

(2) Bağımsız Denetim Şirketleri asgari unsurları bu Tebliğ’de belirlenen bir kalite güvence sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlüdürler

(3) Kalite Güvence Sisteminin uygulanması ve izlenmesi; TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü”nün sorumluluk ve yetki alanı içindedir

Kalite Güvence Sisteminin Asgari Unsurları

MADDE 28- (1) Bağımsız Denetim Şirketi bünyesinde oluşturulacak bir “Kalite Güvence Sistemi” en az aşağıdaki unsurları içerir:

a) Kalite Güvence Sistemi bağımsız denetim şirketi ve bağımsız denetçiden ayrı, bağımsız ve özerk bir yapıya sahiptir

b) Kalite Güvence Sisteminin bağımsız yapısını sağlamak üzere özerk, yeterli ve uygun finansman, personel ve diğer kaynakları bulunur

c) Kalite Güvence Sistemini yürütecek uzmanlar denetim ve finansal raporlama alanında yeterli mesleki bilgi ve deneyime sahiptir

Mesleki bilgi ve deneyimi sürekli kılmak üzere eğitim çalışmaları yapılır

d) Kalite Güvence Sistemini yürütecek uzmanlar ile incelenen bağımsız denetim şirketleri ve bağımsız denetçiler arasında ortaya çıkabilecek ahlaki risk ve çıkar çatışmalarının önüne geçmek üzere, sistem tarafsız ve objektif bir prosedüre dayanır

e) Kalite Güvence Sistemi, bağımsız denetim şirketinin denetim dosya ve çalışma kağıtlarının incelenmesi yanı sıra, bağımsız denetim çalışmalarında bağımsızlıkla ilgili ilke ve kurallar, alınan denetim ücretleri, denetim çalışmasında harcanan kaynakların niceliği ve niteliği ve bağımsız denetim şirketinin iç kontrol sistemi de kapsar

f) Kalite Güvence incelemeleri en az her 4 yılda bir gerçekleştirilir

Bu süre uygulamada duyulacak gereksinime göre Avrupa Birliğinin 8 nolu direktifine uyumlu olarak kısalabilir veya uzatılabilir

g) Kalite Güvence Sistemi uzmanları kalite kontrol çalışmaları sonucunda bir raporla sistem hakkındaki görüşlerini ortaya koyarlar

Bu rapor bağımsız denetim şirketlerine denetim kalitelerini artırmalarına yönelik önerileri de içerir

Bu öneriler makul bir süre içinde bağımsız denetim şirketleri tarafından uygulamaya geçilir

Önerilere uyulmaması halinde, önerilere uygun hareket etmeyen bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketleri hakkında TÜRMOB Disiplin Yönetmeliği kapsamında işlem yapılır

Bu durumdaki bağımsız denetçilerin ve /veya bağımsız denetim şirketlerinin denetim yetkileri askıya alınır

h) Kalite Güvence Sisteminin genel sonuçları yıllık olarak bağımsız denetim şirketlerinin internet sitelerinde yayımlanır

Kalite Güvence Sistemi Prosedürü

MADDE 29- (1) Bağımsız denetim kuruluşlarınca oluşturulacak Kalite Güvence Sistemi en az aşağıdaki prosedürleri kapsar:

a) Bağımsız denetim çalışmasında bağımsız denetim ekibinin yetki, görev ve sorumlulukları açık bir şekilde tanımlanmalıdır

b) Bağımsızlığı sağlayan temel ilkeler dahil bağımsız denetim kuruluşunun dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlilik, mesleki özen ve titizlik, güvenilirlik, mesleki davranış vb etik ilkeleri yazılı bir hale getirilir ve uygulanır

c) Bağımsız denetim sözleşmesi öncesi, denetim sözleşmesi süreci prosedürü tanımlanır ve uygulanır

d) Denetim ekiplerinin oluşmasına yönelik prosedür insan kaynaklarının etkin ve verimli sevk ve idaresi açısından ortaya konur

e) Denetim faaliyetlerinin yürütülmesinde denetimin planlanması, programlanması, çalışma kağıtlarının hazırlanması, denetim kanıtlarının teminine yönelik denetim tekniklerinin uygulanma esasları, saha çalışmasının temel yöntemleri, denetçi yardımcılarının yönlendirilmesi, çalışma bulgularının değerlendirilmesi ve denetim raporunun hazırlanması süreçlerinin tanımlanması ve belirli bir zaman aralığında projelendirilmesi yapılır

f) Kalite kontrol çalışmasının zamanlaması ve kapsamı ile kalite kontrol uzmanlarının belirlenmesi, varsa şikayetlerin değerlendirilmesi ve kalite kontrol raporlarının hazırlanma esasları belirlenmelidir

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Bünyesinde Bağımsız Denetim şirketlerinin Kalite Güvence Sistemlerinin İzlenmesi: Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü

MADDE 30- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence sistemlerinin izlenmesi amacıyla “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü” kurulmuştur

Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü, bağımsız denetim şirketlerinin kendi bünyelerinde kurmuş oldukları kalite güvence sistemini ve işleyişini izlemek, incelemek ve denetlemekle yetkili, görevli ve sorumludur

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından Kalite Güvence Müdürü atanır

(2) Kalite Güvence Sisteminin uygulanması sürecinde Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü tarafından aşağıdaki kalite güvence faaliyetleri yürütülür:

a) Kalite Güvence incelemelerinde, inceleme uzmanı ile incelemeye alınan bağımsız denetim şirketi arasında çıkar çatışmasından uzak bir mesleki ilişkinin sağlanabilmesini teminen, görevlendirilecek inceleme uzmanı TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından seçilir

İnceleme uzmanlarının ücretleri Bütçe’de belirlenerek ödenir

b) Bağımsız Denetim Şirketleri kütüğünde yer alan tüm denetim şirketlerinin Kalite Güvence incelemesi en az dört yılda bir yapılır

Bu süre, uygulamada duyulacak gereksinime göre, Avrupa Birliğinin 8 nolu direktifine uyumlu olarak kısalabilir veya uzatılabilir

c) Kalite Güvence incelemesinin sonuçları hakkında bir rapor düzenlenir

d) Kalite Güvence sisteminin sonuçları yıllık dönemler itibariyle kamuya açıklanır

e) Kalite Güvence sistemi sonucunda eksiklikleri tespit edilen bağımsız denetim şirketlerinin eksikliklerini makul bir sürede gidermeleri esastır

Aksi takdirde haklarında Birlik Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre işlem tesis edilir

Bağımsız Denetim Şirketleri Bünyesindeki Kalite Güvence Faaliyetleri
MADDE 31- (1) Bağımsız Denetim Şirketleri veya bağımsız denetçiler Türkiye Denetim ve Güvence Standartlarına uygun bir şekilde iç kontrol sistemlerini kurarlar

İç kontrol sistemi, bir bağımsız denetim faaliyetinin tüm aşamalarını ve bu faaliyet için harcanan insan gücü, ekipman vb tüm kaynakların niceliksel ve niteliksel yeterliliğine ilişkin bir kanaate ulaşılmasını sağlayacak şekilde tasarlanır

(2) Bağımsız Denetim Şirketleri, Kalite Güvence Sistemini;
a) Bağımsız denetimin mesleki temel ilkelerine,
b) Türkiye Denetim ve Güvence Standartlarına,
c) Hazırlanan denetim raporlarının doğruyu ve gerçeği yansıttığının tespitine,
imkan sağlayacak bir yapıda oluştururlar

(3) Bağımsız denetim şirketleri en az bir yönetim kurulu üyesini Kalite Güvence Sisteminin planlanması, programlanması, yürütülmesi ve Kalite Güvence raporlarının onaylanması süreçlerinde sistemin sağlıklı işlemesi ve izlenmesi için görevlendirir

Bu yönetim kurulu üye veya üyeleri; bağımsız denetim kuruluşunun kalite güvence sistemine ilişkin standartlarını yazılı hale getirerek, bağımsız denetim kuruluşunun resmi internet sitesinde yayımlarlar ve TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü”ne gönderirler

Görevli yönetim kurulu üye veya üyeleri, kalite güvence sistemine ilişkin ulusal ve uluslararası düzenleme ve gelişmeleri izleyerek olası değişiklikleri bağımsız denetim şirketinin yazılı hale getirilmiş kalite güvence sisteminde değişiklikleri yaparak günceleştirmesi ve yayımlanmasından da sorumludurlar

Bu değişiklikler TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğüne gönderilir

Kalite güvence sisteminden sorumlu olan yönetim kurulu üyeleri bağımsız denetim şirketinin denetim faaliyetlerinin hiçbir aşamasında görev alamaz, münhasıran kalite güvence sisteminden sorumludurlar

Bünyesinde kalite güvence faaliyetini gerçekleştiremeyenler başka bir bağımsız denetim şirketinden gerekli hizmetini satın alarak bu tebliğin 32’inci maddesine göre kalite güvence sistemini kurabilir ve inceletebilir

Kalite Güvence Sisteminde Dışarıdan Hizmet Alınması

MADDE 32- (1) Bağımsız denetim şirketleri denetim faaliyetleri için kendi bünyeleri içinde bir kalite güvence sistemini kuramamaları halinde, bu hizmeti dışarıdan satın alabilirler

(2) Yeterli denetim kadrosuna sahip olmayan ve bünyesinde münhasıran “Kalite Güvence Sistemi ile görevlendirecek sayıda yöneticisi bulunmayan bağımsız denetim kuruluşları kalite güvence sistemini bir başka bağımsız denetim kuruluşuna, incelettirebilirler

Ancak, bu durum karşılıklı olarak (back to back) gerçekleştirilemez

Kalite Güvence İnceleme Uzmanları ve Nitelikleri

MADDE 33- (1) “Kalite Güvence İnceleme Uzmanları” inceledikleri bağımsız denetim şirketleri ile herhangi bir bağı olmayan, “kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikası”na sahip bağımsız denetçilerdir

TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde çalışacak “Kalite Güvence İnceleme Uzmanları”nın bütçede belirlenen ücretleri, Birlik tarafından ödenir

İnceleme uzmanları herhangi bir kan ve sıhri yakınlığı, ya da herhangi bir iş ilişkisi bulunan bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence incelemesinde görev alamaz

(2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde veya bağımsız denetim şirketlerinde çalışacak “Kalite Güvence İnceleme Uzmanları”, mesleki bilgi, finansal raporlama ve muhasebe standartları ile denetim ve denetim standartları konularında yeterli deneyim ve bilgi birikimine sahip olmak zorundadırlar

“Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikası”na sahip olabilmek için bağımsız denetçilerin en az 6 yıllık bağımsız denetim alanında mesleki deneyime sahip olmaları ve TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından düzenlenen “kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programı”na katılarak, bu programın sonunda yapılan sınavda başarılı olmaları şarttır

(3) “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programı” TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından dizayn edilen teorik, uygulama (pratik) ve kalite güvence incelemesinin raporlanması olmak üzere üç aşamalı en az 120 saatlik bir eğitim programını kapsar

Merkez yönetim kurulu eğitim saatlerini yüzde elli azaltabilir veya artırabilir

a) Teorik Eğitim: Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Bankacılık Mevzuatı, Finansal Raporlama Standartları, Denetim Teorisi ve Denetim Standartları, Denetimde Kalite Kontrol Yöntem ve Metodolojisi, İç Kotrol Sistemleri, İç Denetim, IFAC Uygulamaları, Bilgi Teknolojileri ve Denetimi, Kalite Güvence Sistemi ve Raporlaması konularını içeren teorik eğitim en az 60 saat sürer

b) Uygulama Eğitimi: Teorik eğitimde yer alan konuların uygulamasına yönelik olarak en az 30 saatlik bir eğitimdir

c) Kalite Güvence İncelemesinin Raporlanması: Örnek olay ile bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence sisteminin incelenmesi ve inceleme sonucu raporlanmasına ilişkin en az 30 saatlik bir kalite güvence uzmanı refakatinde ve danışmanlığında yürütülen bir eğitimdir

Bu eğitimde örnek olay olarak farklı sektörlere yönelik değişik dosyaların incelenmesine özen gösterilir

d) “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikası”na sahip olabilmek için “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programı”nın teorik, uygulama (pratik) ve kalite güvence incelemesinin raporlanması bölümlerinin her birinden 100 üzerinden en az 50 puan olmak üzere ortalama 65 puan alınması gerekmektedir

ALTINCI BÖLÜM

MESLEKTE UZMANLAŞMA VE MESLEKİ UZMANLIK

Meslekte Uzmanlaşma

MADDE 34- (1) Muhasebe mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde muhasebe mesleğine ve meslek mensuplarına olan güveni sürdürülebilir kılmak amacıyla mesleki uzmanlaşmaya ilişkin esas ve uygulamalar “TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi” teşkilatı içinde yer alan “Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğü” tarafından yürütülür

Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğünün Görev ve Yetkileri

MADDE 35- (1) “TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi” Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğü bu Tebliğin 9 uncu maddesinin (m) bendinde yer alan hususları yerine getirmekle görevli ve yetkilidir

Mesleki Uzmanlık Kurulları

MADDE 36 – (1) Bağımsız Denetim Merkez Yönetim Kurulunun kararıyla mesleki uzmanlık kurulları oluşturulabilir

Bu kurulların çalışma usul ve esasları TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi İç Yönergesiyle düzenlenir

Mesleki Uzmanlık Akademilerinin Uygulamalarına İlişkin Esaslar
MADDE 37 – (1) Odalar tarafından kurulacak Mesleki Uzmanlık Akademilerinin uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından çıkarılacak Yönergelerle belirlenir

YEDİNCİ BÖLÜM

SON HÜKÜMLER

Yükümlülüklere Aykırılık

MADDE 38- (1) Bu Tebliğde yer alan yükümlülüklere aykırılık halinde bağımsız denetçiler, bağımsız denetim şirketlerinin ortakları ve yönetim kurulu üyeleri hakkında “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Disiplin Yönetmeliği” hükümleri çerçevesinde işlem yapılır

Bağımsız Denetim Merkezinin Uygulamalarına İlişkin Diğer Esaslar

MADDE 39- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin bu Tebliğ ile belirlenen görevlerine ilişkin usul ve esaslar TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından çıkarılacak Yönergelerle belirlenir

GEÇİCİ MADDE 1– (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle faaliyette bulunan bağımsız denetim şirketlerinin 6 ay içinde Tebliğe intibakları zorunludur

GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle SPK ve BDDK’dan yetki almış olan bağımsız denetçiler veya yetki alma hakkına sahip meslek mensupları için bu Tebliğde belirtilen “Bağımsız Denetim Lisanslama Eğitim ve Sınavı” şartı aranmaz

Baş denetçi unvanına sahip olanlar için kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programı ve sınavı şartı aranmaz

GEÇİCİ MADDE 3- (1) Odalar bünyelerinde “Kalite Güvence Sistemi İzleme Komisyonu” kurarlar

Bu komisyon üye sayısı 200 ve altında olan odalarda 3 meslek mensubundan, üye sayısı 200’den fazla olan odalarda ise 5 meslek mensubundan oluşur

Kalite Güvence komisyonu üyelerinin; en az 6 yıllık mesleki deneyime, bağımsız denetim yetkisine ve kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikasına sahip olmaları şarttır

GEÇİCİ MADDE 4- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle SPK Bağımsız Denetim Lisans sınavlarına girerek ya da girmeksizin sermaye piyasasında bağımsız denetim yapma yetkisi almış olan meslek mensubu mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler bu Tebliğ kapsamında bağımsız denetçi unvanına hak kazanmış sayılırlar

GEÇİCİ MADDE 5- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin kurucu ilk yönetim kurulu, Birlik Yönetim Kurulu tarafından 2 yıl için atanan ve bu Tebliğde sayılan yönetim kurulu üyesi vasıflarına sahip 3 meslek mensubundan oluşur

GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde Birlik, TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunu ilk toplantıya çağırır

Yürürlük

MADDE 40- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer

Yürütme
MADDE 41- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulu yürütür

11-05-2010	#2
Şengül Şirin	Cevap : TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Kurulmasına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (Seri I, No: 1) Yayımlandı. BEŞİNCİ BÖLÜM KALİTE GÜVENCE SİSTEMİ Kalite Güvence Sistemi MADDE 27- (1) Kalite güvence sistemi; kamu güvenini sağlamak üzere bağımsız denetim faaliyetini yürüten bağımsız denetim şirketlerinin bu faaliyetleri kapsamında yapılan iş ve işlemlerin kalitesini ve incelemesini yürüten ve sürecini düzenleyen yöntem, politika ve prosedürler bütünüdür (2) Bağımsız Denetim Şirketleri asgari unsurları bu Tebliğ’de belirlenen bir kalite güvence sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlüdürler (3) Kalite Güvence Sisteminin uygulanması ve izlenmesi; TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü”nün sorumluluk ve yetki alanı içindedir Kalite Güvence Sisteminin Asgari Unsurları MADDE 28- (1) Bağımsız Denetim Şirketi bünyesinde oluşturulacak bir “Kalite Güvence Sistemi” en az aşağıdaki unsurları içerir: a) Kalite Güvence Sistemi bağımsız denetim şirketi ve bağımsız denetçiden ayrı, bağımsız ve özerk bir yapıya sahiptir b) Kalite Güvence Sisteminin bağımsız yapısını sağlamak üzere özerk, yeterli ve uygun finansman, personel ve diğer kaynakları bulunur c) Kalite Güvence Sistemini yürütecek uzmanlar denetim ve finansal raporlama alanında yeterli mesleki bilgi ve deneyime sahiptir Mesleki bilgi ve deneyimi sürekli kılmak üzere eğitim çalışmaları yapılır d) Kalite Güvence Sistemini yürütecek uzmanlar ile incelenen bağımsız denetim şirketleri ve bağımsız denetçiler arasında ortaya çıkabilecek ahlaki risk ve çıkar çatışmalarının önüne geçmek üzere, sistem tarafsız ve objektif bir prosedüre dayanır e) Kalite Güvence Sistemi, bağımsız denetim şirketinin denetim dosya ve çalışma kağıtlarının incelenmesi yanı sıra, bağımsız denetim çalışmalarında bağımsızlıkla ilgili ilke ve kurallar, alınan denetim ücretleri, denetim çalışmasında harcanan kaynakların niceliği ve niteliği ve bağımsız denetim şirketinin iç kontrol sistemi de kapsar f) Kalite Güvence incelemeleri en az her 4 yılda bir gerçekleştirilir Bu süre uygulamada duyulacak gereksinime göre Avrupa Birliğinin 8 nolu direktifine uyumlu olarak kısalabilir veya uzatılabilir g) Kalite Güvence Sistemi uzmanları kalite kontrol çalışmaları sonucunda bir raporla sistem hakkındaki görüşlerini ortaya koyarlar Bu rapor bağımsız denetim şirketlerine denetim kalitelerini artırmalarına yönelik önerileri de içerir Bu öneriler makul bir süre içinde bağımsız denetim şirketleri tarafından uygulamaya geçilir Önerilere uyulmaması halinde, önerilere uygun hareket etmeyen bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim şirketleri hakkında TÜRMOB Disiplin Yönetmeliği kapsamında işlem yapılır Bu durumdaki bağımsız denetçilerin ve /veya bağımsız denetim şirketlerinin denetim yetkileri askıya alınır h) Kalite Güvence Sisteminin genel sonuçları yıllık olarak bağımsız denetim şirketlerinin internet sitelerinde yayımlanır Kalite Güvence Sistemi Prosedürü MADDE 29- (1) Bağımsız denetim kuruluşlarınca oluşturulacak Kalite Güvence Sistemi en az aşağıdaki prosedürleri kapsar: a) Bağımsız denetim çalışmasında bağımsız denetim ekibinin yetki, görev ve sorumlulukları açık bir şekilde tanımlanmalıdır b) Bağımsızlığı sağlayan temel ilkeler dahil bağımsız denetim kuruluşunun dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlilik, mesleki özen ve titizlik, güvenilirlik, mesleki davranış vb etik ilkeleri yazılı bir hale getirilir ve uygulanır c) Bağımsız denetim sözleşmesi öncesi, denetim sözleşmesi süreci prosedürü tanımlanır ve uygulanır d) Denetim ekiplerinin oluşmasına yönelik prosedür insan kaynaklarının etkin ve verimli sevk ve idaresi açısından ortaya konur e) Denetim faaliyetlerinin yürütülmesinde denetimin planlanması, programlanması, çalışma kağıtlarının hazırlanması, denetim kanıtlarının teminine yönelik denetim tekniklerinin uygulanma esasları, saha çalışmasının temel yöntemleri, denetçi yardımcılarının yönlendirilmesi, çalışma bulgularının değerlendirilmesi ve denetim raporunun hazırlanması süreçlerinin tanımlanması ve belirli bir zaman aralığında projelendirilmesi yapılır f) Kalite kontrol çalışmasının zamanlaması ve kapsamı ile kalite kontrol uzmanlarının belirlenmesi, varsa şikayetlerin değerlendirilmesi ve kalite kontrol raporlarının hazırlanma esasları belirlenmelidir TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Bünyesinde Bağımsız Denetim şirketlerinin Kalite Güvence Sistemlerinin İzlenmesi: Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü MADDE 30- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence sistemlerinin izlenmesi amacıyla “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü” kurulmuştur Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü, bağımsız denetim şirketlerinin kendi bünyelerinde kurmuş oldukları kalite güvence sistemini ve işleyişini izlemek, incelemek ve denetlemekle yetkili, görevli ve sorumludur TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından Kalite Güvence Müdürü atanır (2) Kalite Güvence Sisteminin uygulanması sürecinde Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü tarafından aşağıdaki kalite güvence faaliyetleri yürütülür: a) Kalite Güvence incelemelerinde, inceleme uzmanı ile incelemeye alınan bağımsız denetim şirketi arasında çıkar çatışmasından uzak bir mesleki ilişkinin sağlanabilmesini teminen, görevlendirilecek inceleme uzmanı TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından seçilir İnceleme uzmanlarının ücretleri Bütçe’de belirlenerek ödenir b) Bağımsız Denetim Şirketleri kütüğünde yer alan tüm denetim şirketlerinin Kalite Güvence incelemesi en az dört yılda bir yapılır Bu süre, uygulamada duyulacak gereksinime göre, Avrupa Birliğinin 8 nolu direktifine uyumlu olarak kısalabilir veya uzatılabilir c) Kalite Güvence incelemesinin sonuçları hakkında bir rapor düzenlenir d) Kalite Güvence sisteminin sonuçları yıllık dönemler itibariyle kamuya açıklanır e) Kalite Güvence sistemi sonucunda eksiklikleri tespit edilen bağımsız denetim şirketlerinin eksikliklerini makul bir sürede gidermeleri esastır Aksi takdirde haklarında Birlik Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre işlem tesis edilir Bağımsız Denetim Şirketleri Bünyesindeki Kalite Güvence Faaliyetleri MADDE 31- (1) Bağımsız Denetim Şirketleri veya bağımsız denetçiler Türkiye Denetim ve Güvence Standartlarına uygun bir şekilde iç kontrol sistemlerini kurarlar İç kontrol sistemi, bir bağımsız denetim faaliyetinin tüm aşamalarını ve bu faaliyet için harcanan insan gücü, ekipman vb tüm kaynakların niceliksel ve niteliksel yeterliliğine ilişkin bir kanaate ulaşılmasını sağlayacak şekilde tasarlanır (2) Bağımsız Denetim Şirketleri, Kalite Güvence Sistemini; a) Bağımsız denetimin mesleki temel ilkelerine, b) Türkiye Denetim ve Güvence Standartlarına, c) Hazırlanan denetim raporlarının doğruyu ve gerçeği yansıttığının tespitine, imkan sağlayacak bir yapıda oluştururlar (3) Bağımsız denetim şirketleri en az bir yönetim kurulu üyesini Kalite Güvence Sisteminin planlanması, programlanması, yürütülmesi ve Kalite Güvence raporlarının onaylanması süreçlerinde sistemin sağlıklı işlemesi ve izlenmesi için görevlendirir Bu yönetim kurulu üye veya üyeleri; bağımsız denetim kuruluşunun kalite güvence sistemine ilişkin standartlarını yazılı hale getirerek, bağımsız denetim kuruluşunun resmi internet sitesinde yayımlarlar ve TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi “Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğü”ne gönderirler Görevli yönetim kurulu üye veya üyeleri, kalite güvence sistemine ilişkin ulusal ve uluslararası düzenleme ve gelişmeleri izleyerek olası değişiklikleri bağımsız denetim şirketinin yazılı hale getirilmiş kalite güvence sisteminde değişiklikleri yaparak günceleştirmesi ve yayımlanmasından da sorumludurlar Bu değişiklikler TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Kalite Güvence Sistemi İzleme Müdürlüğüne gönderilir Kalite güvence sisteminden sorumlu olan yönetim kurulu üyeleri bağımsız denetim şirketinin denetim faaliyetlerinin hiçbir aşamasında görev alamaz, münhasıran kalite güvence sisteminden sorumludurlar Bünyesinde kalite güvence faaliyetini gerçekleştiremeyenler başka bir bağımsız denetim şirketinden gerekli hizmetini satın alarak bu tebliğin 32’inci maddesine göre kalite güvence sistemini kurabilir ve inceletebilir Kalite Güvence Sisteminde Dışarıdan Hizmet Alınması MADDE 32- (1) Bağımsız denetim şirketleri denetim faaliyetleri için kendi bünyeleri içinde bir kalite güvence sistemini kuramamaları halinde, bu hizmeti dışarıdan satın alabilirler (2) Yeterli denetim kadrosuna sahip olmayan ve bünyesinde münhasıran “Kalite Güvence Sistemi ile görevlendirecek sayıda yöneticisi bulunmayan bağımsız denetim kuruluşları kalite güvence sistemini bir başka bağımsız denetim kuruluşuna, incelettirebilirler Ancak, bu durum karşılıklı olarak (back to back) gerçekleştirilemez Kalite Güvence İnceleme Uzmanları ve Nitelikleri MADDE 33- (1) “Kalite Güvence İnceleme Uzmanları” inceledikleri bağımsız denetim şirketleri ile herhangi bir bağı olmayan, “kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikası”na sahip bağımsız denetçilerdir TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde çalışacak “Kalite Güvence İnceleme Uzmanları”nın bütçede belirlenen ücretleri, Birlik tarafından ödenir İnceleme uzmanları herhangi bir kan ve sıhri yakınlığı, ya da herhangi bir iş ilişkisi bulunan bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence incelemesinde görev alamaz (2) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi bünyesinde veya bağımsız denetim şirketlerinde çalışacak “Kalite Güvence İnceleme Uzmanları”, mesleki bilgi, finansal raporlama ve muhasebe standartları ile denetim ve denetim standartları konularında yeterli deneyim ve bilgi birikimine sahip olmak zorundadırlar “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikası”na sahip olabilmek için bağımsız denetçilerin en az 6 yıllık bağımsız denetim alanında mesleki deneyime sahip olmaları ve TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından düzenlenen “kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programı”na katılarak, bu programın sonunda yapılan sınavda başarılı olmaları şarttır (3) “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programı” TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından dizayn edilen teorik, uygulama (pratik) ve kalite güvence incelemesinin raporlanması olmak üzere üç aşamalı en az 120 saatlik bir eğitim programını kapsar Merkez yönetim kurulu eğitim saatlerini yüzde elli azaltabilir veya artırabilir a) Teorik Eğitim: Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Mevzuatı, Bankacılık Mevzuatı, Finansal Raporlama Standartları, Denetim Teorisi ve Denetim Standartları, Denetimde Kalite Kontrol Yöntem ve Metodolojisi, İç Kotrol Sistemleri, İç Denetim, IFAC Uygulamaları, Bilgi Teknolojileri ve Denetimi, Kalite Güvence Sistemi ve Raporlaması konularını içeren teorik eğitim en az 60 saat sürer b) Uygulama Eğitimi: Teorik eğitimde yer alan konuların uygulamasına yönelik olarak en az 30 saatlik bir eğitimdir c) Kalite Güvence İncelemesinin Raporlanması: Örnek olay ile bağımsız denetim şirketlerinin kalite güvence sisteminin incelenmesi ve inceleme sonucu raporlanmasına ilişkin en az 30 saatlik bir kalite güvence uzmanı refakatinde ve danışmanlığında yürütülen bir eğitimdir Bu eğitimde örnek olay olarak farklı sektörlere yönelik değişik dosyaların incelenmesine özen gösterilir d) “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikası”na sahip olabilmek için “Kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programı”nın teorik, uygulama (pratik) ve kalite güvence incelemesinin raporlanması bölümlerinin her birinden 100 üzerinden en az 50 puan olmak üzere ortalama 65 puan alınması gerekmektedir ALTINCI BÖLÜM MESLEKTE UZMANLAŞMA VE MESLEKİ UZMANLIK Meslekte Uzmanlaşma MADDE 34- (1) Muhasebe mesleğinin performansının ve kalitesinin yükselmesine katkı sağlamak, ulusal ve uluslararası düzeyde muhasebe mesleğine ve meslek mensuplarına olan güveni sürdürülebilir kılmak amacıyla mesleki uzmanlaşmaya ilişkin esas ve uygulamalar “TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi” teşkilatı içinde yer alan “Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğü” tarafından yürütülür Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğünün Görev ve Yetkileri MADDE 35- (1) “TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi” Meslekte Uzmanlaşma Müdürlüğü bu Tebliğin 9 uncu maddesinin (m) bendinde yer alan hususları yerine getirmekle görevli ve yetkilidir Mesleki Uzmanlık Kurulları MADDE 36 – (1) Bağımsız Denetim Merkez Yönetim Kurulunun kararıyla mesleki uzmanlık kurulları oluşturulabilir Bu kurulların çalışma usul ve esasları TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi İç Yönergesiyle düzenlenir Mesleki Uzmanlık Akademilerinin Uygulamalarına İlişkin Esaslar MADDE 37 – (1) Odalar tarafından kurulacak Mesleki Uzmanlık Akademilerinin uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından çıkarılacak Yönergelerle belirlenir YEDİNCİ BÖLÜM SON HÜKÜMLER Yükümlülüklere Aykırılık MADDE 38- (1) Bu Tebliğde yer alan yükümlülüklere aykırılık halinde bağımsız denetçiler, bağımsız denetim şirketlerinin ortakları ve yönetim kurulu üyeleri hakkında “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Disiplin Yönetmeliği” hükümleri çerçevesinde işlem yapılır Bağımsız Denetim Merkezinin Uygulamalarına İlişkin Diğer Esaslar MADDE 39- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin bu Tebliğ ile belirlenen görevlerine ilişkin usul ve esaslar TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi tarafından çıkarılacak Yönergelerle belirlenir GEÇİCİ MADDE 1– (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle faaliyette bulunan bağımsız denetim şirketlerinin 6 ay içinde Tebliğe intibakları zorunludur GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle SPK ve BDDK’dan yetki almış olan bağımsız denetçiler veya yetki alma hakkına sahip meslek mensupları için bu Tebliğde belirtilen “Bağımsız Denetim Lisanslama Eğitim ve Sınavı” şartı aranmaz Baş denetçi unvanına sahip olanlar için kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı eğitim programı ve sınavı şartı aranmaz GEÇİCİ MADDE 3- (1) Odalar bünyelerinde “Kalite Güvence Sistemi İzleme Komisyonu” kurarlar Bu komisyon üye sayısı 200 ve altında olan odalarda 3 meslek mensubundan, üye sayısı 200’den fazla olan odalarda ise 5 meslek mensubundan oluşur Kalite Güvence komisyonu üyelerinin; en az 6 yıllık mesleki deneyime, bağımsız denetim yetkisine ve kalite güvence sistemi inceleme uzmanlığı sertifikasına sahip olmaları şarttır GEÇİCİ MADDE 4- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihi itibariyle SPK Bağımsız Denetim Lisans sınavlarına girerek ya da girmeksizin sermaye piyasasında bağımsız denetim yapma yetkisi almış olan meslek mensubu mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler bu Tebliğ kapsamında bağımsız denetçi unvanına hak kazanmış sayılırlar GEÇİCİ MADDE 5- (1) TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezinin kurucu ilk yönetim kurulu, Birlik Yönetim Kurulu tarafından 2 yıl için atanan ve bu Tebliğde sayılan yönetim kurulu üyesi vasıflarına sahip 3 meslek mensubundan oluşur GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde Birlik, TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezi Yönetim Kurulunu ilk toplantıya çağırır Yürürlük MADDE 40- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer Yürütme MADDE 41- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Yönetim Kurulu yürütür __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır