Cevap : Doktorluk Mesleğinin Vergi Mevzuatı Içerisindeki Yeri ve Vergilendirilmesi

**Şengül Şirin** · 09-21-2010

Buna göre; tahsilât yapılmadığı sürece serbest meslek makbuzu düzenlenmesinin mümkün olmadığından hareketle, hizmet ifasında bulunan serbest meslek erbabının kanuni defterinde o aya ait hizmet bedeline ilişkin olarak hesaplayacağı KDV’yi tahakkuk ettirerek, aynı dönem içinde verilecek KDV beyannamesinde beyana konu etmesi ve doğan verginin ödenmesidir

Konuyu bir örnek ile açıklamaya çalışırsak;

Örnek: Doktor B, faaliyet gösterdiği yerde bulunan bir hastanede 02

03

2006 tarihinde ameliyata girmiş ve aynı gün ameliyatı tamamlamıştır

Ameliyat nedeniyle hastadan 12

04

2006 tarihinde 8

500-YTL ameliyat ücreti almış ve 12

4

2006 tarihi itibariyle serbest meslek makbuzu düzenleyerek serbest meslek kazanç defterine bu tarihte kaydetmiştir

Örneğe İlişkin Açıklama: Serbest meslek kazançlarında kazancın hesaplanmasında “tahsil esası” geçerli sayılmıştır

Bu nedenle ameliyat ücretinin tahsil edildiği tarihte (12

04

2006 tarihinde) belgelendirilmesi ve aynı tarihte serbest meslek kazanç defterine kaydedilmesi VUK ve GVK açısından doğru bir uygulama olacaktır

KDVK’ nun 10

maddesine göre Vergiyi Doğuran Olay mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde; malın teslimi veya hizmetin yapılması anında meydana gelir

Bu hükme göre vergiyi doğuran olay bakımından mal teslimi ile hizmet ifasının yapılması esastır

Buna göre vergi beyanı bakımından vergiyi doğuran olay esas olduğuna göre ameliyat ücreti, 12

04

2006 tarihinde tahsil edilmiş olmasına rağmen KDV açısından vergiyi doğuran olay, ameliyatın yapıldığı 02

03

2006 tarihinde meydana gelmiştir ve söz konusu ücretin Mart 2006 dönemine ilişkin verilecek olan KDV beyannamesi ile beyan edilmesi gerekir

VIII - SERBEST MESLEK KAZANÇLARINDA GEÇİCİ VERGİ :

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120’nci maddesine göre ticari kazanç sahiplerinin yanı sıra serbest meslek erbabları da cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere aynı kanunun mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre belirlenen ilgili hesap döneminin (üçer aylık) kazançları üzerinden 103’ncü maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oran üzerinden geçici vergi ödeyecekleri hüküm altına alınmıştır

Hesaplanan geçici vergi üçer aylık dönemi izleyen ikinci ayın 10

günü akşamına kadar bağlı olunan vergi dairesine beyan edilir ve 17

günü akşamına kadar ödenir

Aynı dönem içinde tevkif edilmiş bulunan gelir vergisi (42

maddede belirtilen kazançlardan yapılan tevkifat hariç) hesaplanan geçici vergiden mahsup edilir

Ödenecek vergi çıkmasa bile beyannamenin verilmesi zorunludur

Geçici verginin yılık gelir vergisinden indirim konusu yapılabilmesi için mutlak surette ödenmiş olması gerekir

IX - SERBEST MESLEK KAZANCININ BEYANI :

Serbest meslek kazançlarında, tevkif suretiyle ön vergilendirme yapılmakta olup nihai vergi ise mükellefin beyanı üzerine tahsil edilmektedir

Serbest meslek erbabı elde ettiği geliri 1-15 Mart akşamına kadar vereceği yıllık beyanname ile beyan eder ve tahakkuk eden vergiyi ise Mart ve Temmuz aylarında olmak üzere iki taksit halinde ödemek zorundadır

Serbest meslek erbapları GVK’nun 85

maddesine göre mesleki faaliyetlerinden kazanç elde etmeseler dahi Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi vermek zorundadırlar

X - SERBEST MESLEK KAZANCININ HESAPLANMASI İLE İLGİLİ ÖRNEK

Çocuk Doktoru Ayşe Hanımın 2006 Yılı Gelirleri

-Özel Hastaneden Elde Edilen Ücret Geliri :36

000

-YTL
-Özel Muayenehane Geliri :60

000

-YTL

-Gayrı Menkul Sermaye İradı Gelirleri
- -Basit Usul Mük Elde Edilen Kira Geliri : 800-YTL
- -Gerçek Usul Mük Elde Edilen Kira Geliri : 8000-YTL
- -Mesken Kira Geliri : 6000-YTL

- Makale Yayınından Elde Edilen Telif Ücreti : 1

000

-YTL

Diğer Bilgiler :
-2006 Yılında Ödenen Geçici Vergi :10000-YTL
-Gerçek Usul Mük Tevkif Ettiği Kira Stopajı : 1760-YTL
-Yayıncı Kuruluşun Tevkif Ettiği Gelir Vergisi : 170-YTL
-BES Katkı Payı Ödemesi : 6000-YTL
- Kira Gelirleri İçin %25 Götürü Gider Usulü Seçilmiştir

Doktor Ayşe Hanımın Beyan Durumu;

- Ayşe Hanım serbest meslek erbabı olduğu için mesleki faaliyetinden kazanç elde etmemiş olsa dahi gelir vergisi beyannamesi verecektir

(GVK

Md

85)

- Tek işverenden alınan ve tevkif suretiyle vergilendirilen ücret geliri tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir

(GVK

Md

86/1-b)

- Basit usule tabi ticaret erbabından elde ettiği işyeri kira geliri üzerinden tevkifat yapılmadığı, istisna uygulamasına konu olmadığı ve 875

-ytl (2006 için belirlenen tutar) aşmadığı için beyan edilmeyecektir

(GVK

Md

86/1-d)

- Gerçek usulde vergilendirilen ticaret erbabından elde edilen tevkifata tabi tutulmuş işyeri kira geliri, vergiye tabi gelir toplamının 18

000

-YTL’yi aşması nedeniyle beyan edilecektir

(GVK

Md

86/1-c) %25 oranındaki götürü gider düşüldükten sonra kalan 6

000

-YTL [8

000

-(8

000

* %25=2

000)] beyan edilecektir

- Mesken kira gelirinde ise %25 oranındaki götürü gider düşüldükten sonra kalan 4

500

-YTL [6

000

-(6

000

* %25=1

500)] beyan edilecektir

(doktorun, serbest meslek kazancı elde etmesi nedeniyle konut kira istisnasından faydalanması mümkün değildir

) (GVK

Md

21)

- Ayşe Hanımın mesleki dergiye yazmış olduğu makaleler karşılığında elde etmiş olduğu toplam 1

000

-YTL’lik telif ücreti, gelir vergisinden istisna olduğundan beyan edilmeyecektir

(GVK

Md

18 – 86)

09-21-2010	#11
Şengül Şirin	Cevap : Doktorluk Mesleğinin Vergi Mevzuatı Içerisindeki Yeri ve Vergilendirilmesi Buna göre; tahsilât yapılmadığı sürece serbest meslek makbuzu düzenlenmesinin mümkün olmadığından hareketle, hizmet ifasında bulunan serbest meslek erbabının kanuni defterinde o aya ait hizmet bedeline ilişkin olarak hesaplayacağı KDV’yi tahakkuk ettirerek, aynı dönem içinde verilecek KDV beyannamesinde beyana konu etmesi ve doğan verginin ödenmesidir Konuyu bir örnek ile açıklamaya çalışırsak; Örnek: Doktor B, faaliyet gösterdiği yerde bulunan bir hastanede 02032006 tarihinde ameliyata girmiş ve aynı gün ameliyatı tamamlamıştır Ameliyat nedeniyle hastadan 12042006 tarihinde 8500-YTL ameliyat ücreti almış ve 1242006 tarihi itibariyle serbest meslek makbuzu düzenleyerek serbest meslek kazanç defterine bu tarihte kaydetmiştir Örneğe İlişkin Açıklama: Serbest meslek kazançlarında kazancın hesaplanmasında “tahsil esası” geçerli sayılmıştır Bu nedenle ameliyat ücretinin tahsil edildiği tarihte (12042006 tarihinde) belgelendirilmesi ve aynı tarihte serbest meslek kazanç defterine kaydedilmesi VUK ve GVK açısından doğru bir uygulama olacaktır KDVK’ nun 10 maddesine göre Vergiyi Doğuran Olay mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde; malın teslimi veya hizmetin yapılması anında meydana gelir Bu hükme göre vergiyi doğuran olay bakımından mal teslimi ile hizmet ifasının yapılması esastır Buna göre vergi beyanı bakımından vergiyi doğuran olay esas olduğuna göre ameliyat ücreti, 12042006 tarihinde tahsil edilmiş olmasına rağmen KDV açısından vergiyi doğuran olay, ameliyatın yapıldığı 02032006 tarihinde meydana gelmiştir ve söz konusu ücretin Mart 2006 dönemine ilişkin verilecek olan KDV beyannamesi ile beyan edilmesi gerekir VIII - SERBEST MESLEK KAZANÇLARINDA GEÇİCİ VERGİ : Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120’nci maddesine göre ticari kazanç sahiplerinin yanı sıra serbest meslek erbabları da cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere aynı kanunun mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre belirlenen ilgili hesap döneminin (üçer aylık) kazançları üzerinden 103’ncü maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oran üzerinden geçici vergi ödeyecekleri hüküm altına alınmıştır Hesaplanan geçici vergi üçer aylık dönemi izleyen ikinci ayın 10 günü akşamına kadar bağlı olunan vergi dairesine beyan edilir ve 17 günü akşamına kadar ödenir Aynı dönem içinde tevkif edilmiş bulunan gelir vergisi (42 maddede belirtilen kazançlardan yapılan tevkifat hariç) hesaplanan geçici vergiden mahsup edilir Ödenecek vergi çıkmasa bile beyannamenin verilmesi zorunludur Geçici verginin yılık gelir vergisinden indirim konusu yapılabilmesi için mutlak surette ödenmiş olması gerekir IX - SERBEST MESLEK KAZANCININ BEYANI : Serbest meslek kazançlarında, tevkif suretiyle ön vergilendirme yapılmakta olup nihai vergi ise mükellefin beyanı üzerine tahsil edilmektedir Serbest meslek erbabı elde ettiği geliri 1-15 Mart akşamına kadar vereceği yıllık beyanname ile beyan eder ve tahakkuk eden vergiyi ise Mart ve Temmuz aylarında olmak üzere iki taksit halinde ödemek zorundadır Serbest meslek erbapları GVK’nun 85 maddesine göre mesleki faaliyetlerinden kazanç elde etmeseler dahi Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi vermek zorundadırlar X - SERBEST MESLEK KAZANCININ HESAPLANMASI İLE İLGİLİ ÖRNEK Çocuk Doktoru Ayşe Hanımın 2006 Yılı Gelirleri -Özel Hastaneden Elde Edilen Ücret Geliri :36000-YTL -Özel Muayenehane Geliri :60000-YTL -Gayrı Menkul Sermaye İradı Gelirleri -Basit Usul Mük Elde Edilen Kira Geliri : 800-YTL -Gerçek Usul Mük Elde Edilen Kira Geliri : 8000-YTL -Mesken Kira Geliri : 6000-YTL - Makale Yayınından Elde Edilen Telif Ücreti : 1000-YTL Diğer Bilgiler : -2006 Yılında Ödenen Geçici Vergi :10000-YTL -Gerçek Usul Mük Tevkif Ettiği Kira Stopajı : 1760-YTL -Yayıncı Kuruluşun Tevkif Ettiği Gelir Vergisi : 170-YTL -BES Katkı Payı Ödemesi : 6000-YTL - Kira Gelirleri İçin %25 Götürü Gider Usulü Seçilmiştir Doktor Ayşe Hanımın Beyan Durumu; - Ayşe Hanım serbest meslek erbabı olduğu için mesleki faaliyetinden kazanç elde etmemiş olsa dahi gelir vergisi beyannamesi verecektir (GVK Md85) - Tek işverenden alınan ve tevkif suretiyle vergilendirilen ücret geliri tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir (GVK Md86/1-b) - Basit usule tabi ticaret erbabından elde ettiği işyeri kira geliri üzerinden tevkifat yapılmadığı, istisna uygulamasına konu olmadığı ve 875-ytl (2006 için belirlenen tutar) aşmadığı için beyan edilmeyecektir (GVK Md86/1-d) - Gerçek usulde vergilendirilen ticaret erbabından elde edilen tevkifata tabi tutulmuş işyeri kira geliri, vergiye tabi gelir toplamının 18000-YTL’yi aşması nedeniyle beyan edilecektir (GVK Md86/1-c) %25 oranındaki götürü gider düşüldükten sonra kalan 6000-YTL [8000-(8000* %25=2000)] beyan edilecektir - Mesken kira gelirinde ise %25 oranındaki götürü gider düşüldükten sonra kalan 4500-YTL [6000-(6000* %25=1500)] beyan edilecektir (doktorun, serbest meslek kazancı elde etmesi nedeniyle konut kira istisnasından faydalanması mümkün değildir) (GVK Md21) - Ayşe Hanımın mesleki dergiye yazmış olduğu makaleler karşılığında elde etmiş olduğu toplam 1000-YTL’lik telif ücreti, gelir vergisinden istisna olduğundan beyan edilmeyecektir (GVK Md18 – 86) __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır