Cevap : Doktorluk Mesleğinin Vergi Mevzuatı Içerisindeki Yeri ve Vergilendirilmesi

**Şengül Şirin** · 09-21-2010

Ancak bu indirimleri uygulamak suretiyle hiçbir zaman zarar yaratılması, ya da mevcut zararın arttırılması mümkün değildir

Sadece beyan edilen gelir tutarı kadar söz konusu indirimleri yapabilmek mümkündür

Belli bir oran ile sınırlanmaksızın indirilebilecek bir diğer bağış ve yardım türü

Fakir fukaranın temel ihtiyaçlarını gidermek üzere kurulmuş bulunan gıda bankacılığı sistemi adı verilen ve sistemde faaliyet gösteren dernek ve vakıflara yapılan gıda,temizlik, giyecek ve yakacak malzemelerinin maliyet bedellerinin tamamı da bağış ve yardımlar kapsamında indirim konusu yapılmaktadır

3- Serbest meslek erbabının kendisi ya da bakmakla yükümlü olduğu kişilerin özürlü olması halinde sakatlık indirimi

Özürlü vatandaşların, içinde bulunduğu zor koşulların giderilmesine katkıda bulunmak ve özürlüler ile özürlü olmayanlar arasındaki rekabet eşitsizliğini gidermek amacıyla vergi hukukunda çeşitli düzenlemeler yer almıştır

Bunlardan bir tanesi de gelir vergisi matrahının hesaplanmasında dikkate alınan sakatlık indirimi uygulamasıdır

GVK’nın 31’nci maddesi hükmüne göre “Çalışma gücünün asgari %80’ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece sakat, asgari %60’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat, asgari %40’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat sayılır

2006 yılı için 1

Derece sakatlar aylık 530,00 YTL, 2

Derece sakatlar aylık 265,00 YTL, 3

Derece sakatların ise aylık 133,00 YTL kadar olan kazançları vergiden istisna edilmektedir

Dolayısıyla bunlar aylık tutarlar olduğu için serbest meslek erbapları açısından on iki ile çarpmak suretiyle indirim konusu yapılabilecektir

Örneğin; Bir serbest meslek erbabı doktor 1

derece sakatsa, bir başka ifade ile çalışma gücünün % 80’inden fazlasını yitirmişse bu takdirde 530,00 YTL’ yi on iki ile çarptığımızda 6

360,00 YTL kazancı vergi dışı kalmaktadır

Burada özellik arz eden bir başka husus da, serbest meslek erbabının kendisi sakat olabileceği gibi bakmakla yükümlü olduğu kişiler arasında sakatlar varsa bunlardan her birisi için yine ayrı ayrı sakatlık indiriminden yararlanabilmesidir

Bir serbest meslek erbabının iki çocuğu da sakatsa her bir çocuğu için ayrı ayrı beyan ettiği gelirin yukarıdaki örneğimizde olduğu gibi 6

360,00- YTL iki çocuk olduğu için iki ile çarpılarak 12

720,00 YTL’ye kadar olan kazancı vergi dışı kalabilecektir

4- Eğitim ve Sağlık Harcamalarının İndirimi

Beyan edilen gelirin % 10’unu aşmaması, Türkiye’de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamalarını beyan ettikleri kazançları üzerinden gider olarak indirmeleri mümkün bulunmaktadır

Mükellef kendisine, eşine veya küçük çocuğuna yönelik olarak yıl içerisinde özel eğitim harcamasında bulunmuşsa yada hastalandığı için özel hastanede yatıp özel sağlık harcamasında bulunmuşsa bu harcamaları gelirinin %10’unu aşmaması şartıyla indirim konusu yapabilecektir

Örneğin: Bir doktorun beyan ettiği gelir 100

000-YTL’dir

Meslek mensubunun çocuğu eğitimini özel bir kolejde devam ettiriyor

Bu durumda çocuk için 10

000-YTL’ ye kadar özel eğitim harcamasından kaynaklanan giderin doğrudan beyanname üzerinden indirim konusu yapılması mümkün olacaktır

Burada önem arz eden husus; bu harcamaların yurt içinden eğitim hizmeti veren mükelleflerden alınan faturalar ile tevsik edilmesi gerektiğidir

Vakıf üniversitelerinde çocuğun okuması halinde; vakıf üniversiteleri genelde kurumlar vergisinden muaf olduğu için bunlardan alınan belgelere istinaden bu indirimden yararlanılması mümkün olmayacaktır

Yada yurt dışı eğitim ve sağlık harcamaları da yine maddede yapılan düzenleme çerçevesinde bu indirim imkanından yararlanamayacaktır

Burada dikkat edilecek husus serbest meslek erbabı doktor ücret geliri nedeniyle GVK’nın mükerrer 121 inci madde çerçevesindeki eğitim ve sağlık harcamaları nedeniyle vergi indiriminden yararlanmış ise, aynı harcamalarını bu hükümden yararlanarak gelir vergisi matrahlarının hesaplanmasında indirim konusu yapamayacaktır

VI - SERBEST MESLEK KAZANCININ TESPİTİNDE İNDİRİLEMEYECEK GİDERLER :

Gelir Vergisi Kanunu’nun da serbest meslek kazancının tespitinde indirilemeyecek giderlere ilişkin düzenlemeye sadece indirilebilecek mesleki giderleri tanımlayan 68

madde de yer alan “Her türlü para cezaları ve vergi cezaları ile serbest meslek erbabının suçlarından doğan tazminatlar gider olarak indirilemez” hükmünden ibarettir

Ancak GVK’ nun 90

maddesinde gelir vergisi için genel bir düzenleme yapılmış ve madde metninde “ Gelir Vergisi ile diğer şahsi vergiler ve her ne şekilde olursa olsun vergi cezaları ve para cezaları, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre ödenen cezalar, gecikme zamları ve faizler Gelir Vergisi’ nin matrahından ve gelir unsurlarından indirilmez

” Şeklinde ifade edilmiştir

Söz konusu madde metninde ayrıca “ VUK hükümlerine göre ödenen gecikme faizleri, vergi matrahından ve gelir unsurlarından indirilemez” hükmü yer almaktadır

VII - SERBEST MESLEK KAZANÇLARININ KATMA DEĞER VERGİSİ KARŞISINDAKİ DURUMU :

Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1

maddesine göre serbest meslek faaliyeti kapsamında yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir

KDVK’ nun 10

maddesine göre mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın tesliminin yada hizmetin yapılmasının vergiyi doğuran olay olduğu, ifade edilmiştir

GVK’nın 67

maddesinde, serbest meslek kazancında hâsılatın elde edilmesi tahsil şartına bağlanmış iken, KDVK’nu açısından ise tahakkuk esası geçerlidir

Bu durum ise uygulamada bazı tereddütlere sebebiyet verebilmektedir

VUK’ nun 239’ncu maddesi hükmüne göre, serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilâtı için serbest meslek makbuzu düzenlemek zorundadır

Bir başka ifade ile serbest meslek makbuzunun düzenlenmesi için temel şart tahsilâtın varlığıdır

Gelir vergisi açısından hal böyle iken, hizmet ifasının yapıldığı, ancak tahsilâtın gerçekleşmediği bir durumda ilgili döneme ilişkin KDV beyannamesinin düzenlenmesinde matrahın tespiti tereddüt yaratmaktadır

09-21-2010	#10
Şengül Şirin	Cevap : Doktorluk Mesleğinin Vergi Mevzuatı Içerisindeki Yeri ve Vergilendirilmesi Ancak bu indirimleri uygulamak suretiyle hiçbir zaman zarar yaratılması, ya da mevcut zararın arttırılması mümkün değildir Sadece beyan edilen gelir tutarı kadar söz konusu indirimleri yapabilmek mümkündür Belli bir oran ile sınırlanmaksızın indirilebilecek bir diğer bağış ve yardım türü Fakir fukaranın temel ihtiyaçlarını gidermek üzere kurulmuş bulunan gıda bankacılığı sistemi adı verilen ve sistemde faaliyet gösteren dernek ve vakıflara yapılan gıda,temizlik, giyecek ve yakacak malzemelerinin maliyet bedellerinin tamamı da bağış ve yardımlar kapsamında indirim konusu yapılmaktadır 3- Serbest meslek erbabının kendisi ya da bakmakla yükümlü olduğu kişilerin özürlü olması halinde sakatlık indirimi Özürlü vatandaşların, içinde bulunduğu zor koşulların giderilmesine katkıda bulunmak ve özürlüler ile özürlü olmayanlar arasındaki rekabet eşitsizliğini gidermek amacıyla vergi hukukunda çeşitli düzenlemeler yer almıştır Bunlardan bir tanesi de gelir vergisi matrahının hesaplanmasında dikkate alınan sakatlık indirimi uygulamasıdır GVK’nın 31’nci maddesi hükmüne göre “Çalışma gücünün asgari %80’ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece sakat, asgari %60’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat, asgari %40’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat sayılır 2006 yılı için 1 Derece sakatlar aylık 530,00 YTL, 2 Derece sakatlar aylık 265,00 YTL, 3 Derece sakatların ise aylık 133,00 YTL kadar olan kazançları vergiden istisna edilmektedir Dolayısıyla bunlar aylık tutarlar olduğu için serbest meslek erbapları açısından on iki ile çarpmak suretiyle indirim konusu yapılabilecektir Örneğin; Bir serbest meslek erbabı doktor 1 derece sakatsa, bir başka ifade ile çalışma gücünün % 80’inden fazlasını yitirmişse bu takdirde 530,00 YTL’ yi on iki ile çarptığımızda 6360,00 YTL kazancı vergi dışı kalmaktadır Burada özellik arz eden bir başka husus da, serbest meslek erbabının kendisi sakat olabileceği gibi bakmakla yükümlü olduğu kişiler arasında sakatlar varsa bunlardan her birisi için yine ayrı ayrı sakatlık indiriminden yararlanabilmesidir Bir serbest meslek erbabının iki çocuğu da sakatsa her bir çocuğu için ayrı ayrı beyan ettiği gelirin yukarıdaki örneğimizde olduğu gibi 6360,00- YTL iki çocuk olduğu için iki ile çarpılarak 12720,00 YTL’ye kadar olan kazancı vergi dışı kalabilecektir 4- Eğitim ve Sağlık Harcamalarının İndirimi Beyan edilen gelirin % 10’unu aşmaması, Türkiye’de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamalarını beyan ettikleri kazançları üzerinden gider olarak indirmeleri mümkün bulunmaktadır Mükellef kendisine, eşine veya küçük çocuğuna yönelik olarak yıl içerisinde özel eğitim harcamasında bulunmuşsa yada hastalandığı için özel hastanede yatıp özel sağlık harcamasında bulunmuşsa bu harcamaları gelirinin %10’unu aşmaması şartıyla indirim konusu yapabilecektir Örneğin: Bir doktorun beyan ettiği gelir 100000-YTL’dir Meslek mensubunun çocuğu eğitimini özel bir kolejde devam ettiriyor Bu durumda çocuk için 10000-YTL’ ye kadar özel eğitim harcamasından kaynaklanan giderin doğrudan beyanname üzerinden indirim konusu yapılması mümkün olacaktır Burada önem arz eden husus; bu harcamaların yurt içinden eğitim hizmeti veren mükelleflerden alınan faturalar ile tevsik edilmesi gerektiğidir Vakıf üniversitelerinde çocuğun okuması halinde; vakıf üniversiteleri genelde kurumlar vergisinden muaf olduğu için bunlardan alınan belgelere istinaden bu indirimden yararlanılması mümkün olmayacaktır Yada yurt dışı eğitim ve sağlık harcamaları da yine maddede yapılan düzenleme çerçevesinde bu indirim imkanından yararlanamayacaktır Burada dikkat edilecek husus serbest meslek erbabı doktor ücret geliri nedeniyle GVK’nın mükerrer 121 inci madde çerçevesindeki eğitim ve sağlık harcamaları nedeniyle vergi indiriminden yararlanmış ise, aynı harcamalarını bu hükümden yararlanarak gelir vergisi matrahlarının hesaplanmasında indirim konusu yapamayacaktır VI - SERBEST MESLEK KAZANCININ TESPİTİNDE İNDİRİLEMEYECEK GİDERLER : Gelir Vergisi Kanunu’nun da serbest meslek kazancının tespitinde indirilemeyecek giderlere ilişkin düzenlemeye sadece indirilebilecek mesleki giderleri tanımlayan 68 madde de yer alan “Her türlü para cezaları ve vergi cezaları ile serbest meslek erbabının suçlarından doğan tazminatlar gider olarak indirilemez” hükmünden ibarettir Ancak GVK’ nun 90 maddesinde gelir vergisi için genel bir düzenleme yapılmış ve madde metninde “ Gelir Vergisi ile diğer şahsi vergiler ve her ne şekilde olursa olsun vergi cezaları ve para cezaları, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre ödenen cezalar, gecikme zamları ve faizler Gelir Vergisi’ nin matrahından ve gelir unsurlarından indirilmez” Şeklinde ifade edilmiştir Söz konusu madde metninde ayrıca “ VUK hükümlerine göre ödenen gecikme faizleri, vergi matrahından ve gelir unsurlarından indirilemez” hükmü yer almaktadır VII - SERBEST MESLEK KAZANÇLARININ KATMA DEĞER VERGİSİ KARŞISINDAKİ DURUMU : Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1 maddesine göre serbest meslek faaliyeti kapsamında yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir KDVK’ nun 10 maddesine göre mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın tesliminin yada hizmetin yapılmasının vergiyi doğuran olay olduğu, ifade edilmiştir GVK’nın 67 maddesinde, serbest meslek kazancında hâsılatın elde edilmesi tahsil şartına bağlanmış iken, KDVK’nu açısından ise tahakkuk esası geçerlidir Bu durum ise uygulamada bazı tereddütlere sebebiyet verebilmektedir VUK’ nun 239’ncu maddesi hükmüne göre, serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilâtı için serbest meslek makbuzu düzenlemek zorundadır Bir başka ifade ile serbest meslek makbuzunun düzenlenmesi için temel şart tahsilâtın varlığıdır Gelir vergisi açısından hal böyle iken, hizmet ifasının yapıldığı, ancak tahsilâtın gerçekleşmediği bir durumda ilgili döneme ilişkin KDV beyannamesinin düzenlenmesinde matrahın tespiti tereddüt yaratmaktadır __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır