Şengül Şirin
|
Cevap : Doktorluk Mesleğinin Vergi Mevzuatı Içerisindeki Yeri ve Vergilendirilmesi
Serbest meslek faaliyeti ile ilgili olarak, kanun, ilam ve mukavelenameye göre ödenen tazminatlar, Gelir Vergisi Kanunu’nun 68 maddesinde, serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak indirilebilir
B-Gelir Vergisi Kanununun 89’ncu maddesi hükmüne göre indirilebilecek giderler (Beyanname üzerinden indirilebilecek giderler) :
Gelir Vergisi Kanununun 89’ncu maddesi hükmüne göre, serbest meslek kazancı sahibi mükellefler yıllık beyanname ile bildirecekleri gelirlerden aynı maddede belirtilmiş olan giderleri indirebilme hakkına sahiptirler Bu indirim hakkından yararlanabilmenin doğal şartı yıllık beyannamede bildirilen bir gelirin bulunmasıdır Zarar edilmesi halinde indirim söz konusu olmayacaktır Bahsedilen bu giderler aşağıdaki gibidir:
1- Hayat, Sağlık vb Sigorta Primleri
Serbest meslek erbabları yıllık beyanname ile bildirdikleri mesleki kazançlarından, şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, doğum, tahsil gibi şahıs sigorta primleri ile bireysel emeklilik sistemine ödedikleri katkı paylarını indirebileceklerdir
-İndirilebilecek sigorta primi tutarı yılda; bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları için beyan edilen gelirin %10’unu, bunun dışındaki şahıs sigorta primleri için beyan edilen gelirin %5’ini aşamayacaktır Ayrıca kanunda sayılan kişilerin tamamı için ödenecek prim ya da katkı payı tutarı toplamı asgari ücretin yıllık brüt tutarını da aşmamalıdır Asgari ücretin yıllık brüt tutarı 2006 yılı için (531,00 * 12=) 6372,00- YTL’dir Sigorta priminin indirilmesinde her iki şart da bir arada aranılacaktır
-Primin matrahtan indirilebilmesi için, sigorta poliçesinin Türkiye’de yerleşik ve merkezi Türkiye’de bulunan bir sigorta şirketi ile akdedilmiş ve gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olması gerekir
-Primi ödeyen ve indirimden yararlanacak olan serbest meslek erbabı tam mükellef gerçek kişi olmalıdır
-Yıl içerisinde ödenen sigorta primlerinin türü şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, doğum, tahsil gibi şahıs sigorta primleri ile bireysel emeklilik sistemine ödedikleri katkı payları olmalıdır
-Yıllık beyannameye alınmış ücret geliri varsa sigorta priminin matrahtan indirilebilmesi için, sigorta priminin ücretin safi miktarının hesaplanmasında nazara alınarak indirim konusu yapılmamış olması gerekir
Örnek: Doktor C, 2006 yılında 100000,00 YTL serbest meslek kazancı beyan etmiştir Bu yıl içerisinde Doktor C kendi adına yaptırmış olduğu hayat sigortası için 3000,00 YTL ve küçük çocuğu adına yaptırmış olduğu sağlık sigortası için ise 2500,00 YTL ödemiştir
Örneğimizdeki Doktor C’nin indirebileceği sigorta primlerinin azami tutarını, GVK’nın 89’ncu maddesindeki tüm şartların sağlandığı varsayımıyla aşağıdaki gibi hesaplayabiliriz
Beyan Edilen Mesleki Kazanç Tutarı
100000,00 YTL 5000,00 YTL 6372,00 YTL 5500,00 YTL
Yukarıda yer verilen tutarların tetkikinden de anlaşılacağı üzere, Doktor C tarafından 2006 yılında ödenen sigorta primleri toplamı olan 5500,00 YTL, her ne kadar 2006 yılı asgari ücretin brüt tutarından az olsa da, beyan edilen kazancın %5’i olarak hesaplanan 5000,00 YTL’nin üzerinde olduğundan, Doktor C’nın GVK’nın 89 maddesine göre indirilebilecek azami sigorta primi 5000,00 YTL olacaktır Bu tutarı aşan 500,00- YTL ise indirilemeyecektir
2- Bağış ve yardımların indirimi
Beyanname üzerinden indirim konusu yapabileceğimiz bir diğer unsur bağış ve yardımlardır
Gelir vergisi kanunumuzun 89 maddesi kapsamında mükellefler yıl içerisinde kanunda sayılı kurum ve kuruluşlara yapmış oldukları bağış ve yardımları indirim konusu yapabilmektedirler
Bağış ve yardımların indirim konusu yapılabilmesi de bazı esaslara bağlanmıştır;
i- Bağış ve yardımlar kanunda sayılan kurum ve kuruluşlara yapılmış olmalıdır
Kanunda sayılan kurum ve kuruluşlara baktığımızda ise genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler ve bakanlar kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar karşımıza çıkıyor Dolayısıyla bunlar dışındaki kurum ve kuruluşlar yapılan bağış ve yardımların indirim konusu yapılması mümkün değildir
ii-Belgelendirme şartı Yapılan bağış ve yardımın bağış makbuzu ile belgelendirilmesi gerekmektedir Dolayısıyla bağış ve yardımlar indirim konusu yapılacak ise mutlaka bu indirimimizi bağış makbuzuna dayandırmak zorundayız Uygulamada bu kapsamdaki dernek ve vakıflar kermes bileti, konser bileti ve benzeri giriş biletleri satarak bağış ve yardım topluyorlar Bu biletlere dayanarak indirim yapmanız mümkün değildir O bilet olsa bile mutlaka o dernek ya da vakıfça düzenlenmiş olan bağış makbuzunun da olması gerekmektedir
Bağış ve yardımlar nakdi olarak yapılabileceği gibi ayni olarak da yapılabilir Eğer mal olarak bir bağışta bulunmuşsak yada yardımda bulunmuşsak bu malın mukayyet değeri, yoksa, Takdir Komisyonunca tespit edilecek değeri esas alınacaktır
Bağış ve yardımlarda indirim hakkı beyan edilen gelirin %5’ine (kalkınmada öncelikli yörelerde %10’una) kadar olan tutarının indirim konusu yapılabildiği gibi, bazı yerlere yapılan bağış ve yardımlar % 5 sınırlamasına tabi olmaksızın tamamı indirim konusu yapılabiliyor Beyan ettiğiniz gelir varsa bu gelir kadar olan kısmı indirim konusu yapabiliyoruz Eğer okula, sağlık tesisine, öğrenci yurduna, çocuk yuvasına, yetiştirme yurduna, bakım ve rehabilitasyon merkezine veya huzurevine bağış ve yardımda bulunmuşsak gerek bunların faaliyetlerini sürdürebilmesi için, gerekse bunların yenilerinin inşa edebilmesi maksadıyla bu kapsamda yapmış olduğumuz bağış ve yardımların o dönem beyan ettiğimiz gelire kadar olan kısmını indirim konusu yapmanız mümkündür
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır
|