Cevap : Doktorluk Mesleğinin Vergi Mevzuatı Içerisindeki Yeri ve Vergilendirilmesi

**Şengül Şirin** · 09-21-2010

2) Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki (eklentilerindeki) iaşe (yiyecek) ve ibate (barınma) giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı ve işle ilgili giyim giderleri

Burada sigorta primleri ve emekli aidatının gider kaydedilebilmesi için ; bu primlerin ve aidatın geri alınmamak üzere Türkiye'de yerleşik sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şart koşularak hizmetli ve işçiler için ödenmesi gereken sigorta primleri ve emekli aidatlarının ödenmesi hususunda açıkça gelir vergisi kanununda belirleme yapılmıştır

3- Mesleki faaliyetle ilgili seyahat ve ikamet giderleri:

Serbest meslek erbabının Gelir Vergisi Kanunu’nun 68’nci maddesinde; mesleki faaliyetiyle ilgili ve seyahat amacının gerektirdiği süre ile sınırlı olmak kaydıyla seyahat ve ikamet giderleri hâsılattan indirilir

Bahse konu giderler ise; nakil vasıtalarına ödenen ücretler ile otel, lokanta, şehir içi ulaşım vb

nitelikteki masraflardır

Hem şehirlerarası otobüs hem tren hem uçak hem de kendi aracı ile gitme imkânı olan bir yere gidilecek vasıtayı seçmek mükellefe aittir

Ancak; şehirlerarası mesafelere başka ulaşım aracı varken, şehir içi taksi ile gidilmesi gider olarak kabul edilmez

Şehir içinde ise mesleki faaliyetle ilgili yapılan tüm ulaşım giderleri, gider kabul edilerek hâsılattan indirilebilir

İkamet edilen mekânın otel, pansiyon, vb

olması, giderin kalınan yerin niteliğine göre farklı olması mükellefin ihtiyarındadır

Tüm harcamaların VUK hükümleri çerçevesinde belgelendirilmesi gerekir

Örnek: Dahiliye mütehassısı olmasına karşın, göz mütehassıslarını ilgilendiren oftalmoloji kongresine katılmak amacıyla ABD'ne giden mükellef, bu amaçla yapmış olduğu giderlerini dönem kazancının tespitinde indirim konusu yapması mümkün değildir

4- Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş eşya ve envantere dahil taşıtlar için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar :

Gelir Vergisi Kanunu’nun 68’nci maddesinde; Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş eşya ve envantere dâhil taşıtlar için VUK hükümlerine göre ayrılan amortismanlar gider olarak hâsılattan indirilebilir

İkametgâhın aynı zamanda işyeri olarak kullanılması halinde, hem işte hem de ikametgahta kullanılabilecek tesisat ve demirbaşın amortismanlarının yarısı gider yazılabilir

Söz konusu tesisat ve demirbaşlar sadece işte kullanılabiliyorsa amortismanların tamamı gider yazılır

Gelir Vergisi Kanunu’nun 68 maddesinde; amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde VUK’ un 328

’nci maddesine göre hesaplanacak zararların da gider yazılabileceği hüküm altına alınmıştır

Yani satılan tesisat ve demirbaşların karşılığında alınan bedel ile bunların envanter defterlerindeki kayıtlı değerleri arasındaki olumsuz fark gider olarak yazılabilecektir

Ayrıca Gelir Vergisi Kanunu’nun 68

maddesinde serbest meslek erbabının envantere dâhil olan binek otomobillerinin giderlerini ve VUK

hükümlerine göre ayrılan amortismanlarını gider olarak hasılattan indirmelerine imkan tanımıştır

Bu nevi giderlerin hasılattan indirilebilmesi için söz konusu binek otomobillerinin envantere dahil edilmesi şarttır

“Katma Değer Vergisi Kanununun 30 ve 58

maddelerine göre, satın alınan binek otomobillerinin alış belgelerinde gösterilen KDV' nin indirim konusu yapılması mümkün değildir

İndirim konusu yapılamayan KDV' si otomobilin maliyet bedeline ilave edilerek amortisman ayırmak suretiyle veya doğrudan gider kaydedilebilecektir

”

5- Kiralanan veya envantere dahil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri:

Gelir Vergisi Kanunu’nun 68

maddesinde; serbest meslek erbabının, kiralanan veya envantere dâhil olan ve işte kullanılan taşıtların giderlerini serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirebileceği hüküm altına alınmıştır

6- Alınan mesleki yayınlar için ödenen bedeller:

Gelir Vergisi Kanunu’nun 68’inci maddesinde; serbest meslek erbabı, mesleki faaliyeti ile ilgili olmak üzere aldığı mesleki yayınlar için ödediği bedelleri serbest meslek kazancının tespitinde gider kaydederek hâsılattan indirebilir

7- Mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal ve hizmet alım bedelleri:

Gelir Vergisi Kanunu’nun 68

maddesinde; mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal ve hizmet alım bedellerinin serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak hâsılattan indirilebileceği belirtilmiştir

Serbest meslek erbabı, bir kısım mesleki faaliyetlerini tek başına yapamayabilir ve başkalarının yardımına ihtiyaç duyabilir

Örneğin: Bir doktorun narkozcu, hemşire, başka bir uzman doktor çalıştırması için yaptıkları ödemeler; serbest meslek faaliyetinin gerektirdiği bir ödeme olup gider kaydedilerek hâsılattan indirilir

8- Serbest Meslek Faaliyetleri Dolayısıyla Emekli Sandıklarına Ödenen Giriş ve Emeklilik Aidatı ile mesleki teşekküllere ödenen aidat:

Gelir Vergisi Kanunu’nun 68

maddesine göre; serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetle ilgili olmak kaydıyla emekli sandıklarına ödedikleri giriş ve emeklilik aidatları bedeller ile mesleki teşekküllere (tabipler odasına) ödediği aidatları serbest meslek kazancının tespitinde gider kaydederek hâsılattan indirebilir

9- Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen meslek, ilan ve reklam vergileri ile iş yerleriyle ilgili ayni vergi, resim ve harçlar

Gelir Vergisi Kanunu’nun 68

maddesinde; mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen meslek, ilan ve reklâm vergileri ile işyerleriyle ilgili ayni vergi, resim ve harçların serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirileceği hüküm altına alınmıştır

10- Mesleki Faaliyetle İlgili Olarak Kanun, İlam ve Sözleşmeye Göre Ödenen Tazminatlar:

09-21-2010	#8
Şengül Şirin	Cevap : Doktorluk Mesleğinin Vergi Mevzuatı Içerisindeki Yeri ve Vergilendirilmesi 2) Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki (eklentilerindeki) iaşe (yiyecek) ve ibate (barınma) giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı ve işle ilgili giyim giderleri Burada sigorta primleri ve emekli aidatının gider kaydedilebilmesi için ; bu primlerin ve aidatın geri alınmamak üzere Türkiye'de yerleşik sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şart koşularak hizmetli ve işçiler için ödenmesi gereken sigorta primleri ve emekli aidatlarının ödenmesi hususunda açıkça gelir vergisi kanununda belirleme yapılmıştır 3- Mesleki faaliyetle ilgili seyahat ve ikamet giderleri: Serbest meslek erbabının Gelir Vergisi Kanunu’nun 68’nci maddesinde; mesleki faaliyetiyle ilgili ve seyahat amacının gerektirdiği süre ile sınırlı olmak kaydıyla seyahat ve ikamet giderleri hâsılattan indirilir Bahse konu giderler ise; nakil vasıtalarına ödenen ücretler ile otel, lokanta, şehir içi ulaşım vb nitelikteki masraflardır Hem şehirlerarası otobüs hem tren hem uçak hem de kendi aracı ile gitme imkânı olan bir yere gidilecek vasıtayı seçmek mükellefe aittir Ancak; şehirlerarası mesafelere başka ulaşım aracı varken, şehir içi taksi ile gidilmesi gider olarak kabul edilmez Şehir içinde ise mesleki faaliyetle ilgili yapılan tüm ulaşım giderleri, gider kabul edilerek hâsılattan indirilebilir İkamet edilen mekânın otel, pansiyon, vb olması, giderin kalınan yerin niteliğine göre farklı olması mükellefin ihtiyarındadır Tüm harcamaların VUK hükümleri çerçevesinde belgelendirilmesi gerekir Örnek: Dahiliye mütehassısı olmasına karşın, göz mütehassıslarını ilgilendiren oftalmoloji kongresine katılmak amacıyla ABD'ne giden mükellef, bu amaçla yapmış olduğu giderlerini dönem kazancının tespitinde indirim konusu yapması mümkün değildir 4- Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş eşya ve envantere dahil taşıtlar için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar : Gelir Vergisi Kanunu’nun 68’nci maddesinde; Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş eşya ve envantere dâhil taşıtlar için VUK hükümlerine göre ayrılan amortismanlar gider olarak hâsılattan indirilebilir İkametgâhın aynı zamanda işyeri olarak kullanılması halinde, hem işte hem de ikametgahta kullanılabilecek tesisat ve demirbaşın amortismanlarının yarısı gider yazılabilir Söz konusu tesisat ve demirbaşlar sadece işte kullanılabiliyorsa amortismanların tamamı gider yazılır Gelir Vergisi Kanunu’nun 68 maddesinde; amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde VUK’ un 328’nci maddesine göre hesaplanacak zararların da gider yazılabileceği hüküm altına alınmıştır Yani satılan tesisat ve demirbaşların karşılığında alınan bedel ile bunların envanter defterlerindeki kayıtlı değerleri arasındaki olumsuz fark gider olarak yazılabilecektir Ayrıca Gelir Vergisi Kanunu’nun 68maddesinde serbest meslek erbabının envantere dâhil olan binek otomobillerinin giderlerini ve VUK hükümlerine göre ayrılan amortismanlarını gider olarak hasılattan indirmelerine imkan tanımıştır Bu nevi giderlerin hasılattan indirilebilmesi için söz konusu binek otomobillerinin envantere dahil edilmesi şarttır “Katma Değer Vergisi Kanununun 30 ve 58 maddelerine göre, satın alınan binek otomobillerinin alış belgelerinde gösterilen KDV' nin indirim konusu yapılması mümkün değildir İndirim konusu yapılamayan KDV' si otomobilin maliyet bedeline ilave edilerek amortisman ayırmak suretiyle veya doğrudan gider kaydedilebilecektir” 5- Kiralanan veya envantere dahil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri: Gelir Vergisi Kanunu’nun 68 maddesinde; serbest meslek erbabının, kiralanan veya envantere dâhil olan ve işte kullanılan taşıtların giderlerini serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirebileceği hüküm altına alınmıştır 6- Alınan mesleki yayınlar için ödenen bedeller: Gelir Vergisi Kanunu’nun 68’inci maddesinde; serbest meslek erbabı, mesleki faaliyeti ile ilgili olmak üzere aldığı mesleki yayınlar için ödediği bedelleri serbest meslek kazancının tespitinde gider kaydederek hâsılattan indirebilir 7- Mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal ve hizmet alım bedelleri: Gelir Vergisi Kanunu’nun 68 maddesinde; mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal ve hizmet alım bedellerinin serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak hâsılattan indirilebileceği belirtilmiştir Serbest meslek erbabı, bir kısım mesleki faaliyetlerini tek başına yapamayabilir ve başkalarının yardımına ihtiyaç duyabilir Örneğin: Bir doktorun narkozcu, hemşire, başka bir uzman doktor çalıştırması için yaptıkları ödemeler; serbest meslek faaliyetinin gerektirdiği bir ödeme olup gider kaydedilerek hâsılattan indirilir 8- Serbest Meslek Faaliyetleri Dolayısıyla Emekli Sandıklarına Ödenen Giriş ve Emeklilik Aidatı ile mesleki teşekküllere ödenen aidat: Gelir Vergisi Kanunu’nun 68 maddesine göre; serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetle ilgili olmak kaydıyla emekli sandıklarına ödedikleri giriş ve emeklilik aidatları bedeller ile mesleki teşekküllere (tabipler odasına) ödediği aidatları serbest meslek kazancının tespitinde gider kaydederek hâsılattan indirebilir 9- Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen meslek, ilan ve reklam vergileri ile iş yerleriyle ilgili ayni vergi, resim ve harçlar Gelir Vergisi Kanunu’nun 68 maddesinde; mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen meslek, ilan ve reklâm vergileri ile işyerleriyle ilgili ayni vergi, resim ve harçların serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirileceği hüküm altına alınmıştır 10- Mesleki Faaliyetle İlgili Olarak Kanun, İlam ve Sözleşmeye Göre Ödenen Tazminatlar: __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır