Cevap : Doktorluk Mesleğinin Vergi Mevzuatı Içerisindeki Yeri ve Vergilendirilmesi

**Şengül Şirin** · 09-21-2010

Serbest Meslek Faaliyeti-Ticari Faaliyet ; Temel kıstas, sermaye unsurunun olup olmadığı ve faaliyetin ticari bir organizasyon içinde yürütülüp yürütülmediğidir

Örnek: Bir doktorunun muayenehanesinde hasta kabul etmesi (ilmi veya mesleki bilgiye ve ihtisasa dayanan bu faaliyeti) serbest meslek faaliyeti sayılmakta iken, özel hastane işletmek suretiyle aynı faaliyetleri sürdürmesi ticari faaliyet sayılmaktadır

Zira özel hastane işletilmesi, ticari bir organizasyon içermekte ve ticari şekilde işletilen bir müessese özelliği taşımaktadır ve elde edilen kazanç kurum kazancı olacaktır

Serbest Meslek Kazancı - Ücret ; Temel kıstas, faaliyetin bir işverene bağlı olarak, onun sorumluluğu altında onun nam ve hesabına yürütülüp yürütülmediğidir

Örnek: Bir doktorun kendi özel muayenehanesinde vermiş olduğu hizmet sonucunda elde ettiği gelir serbest meslek kazancı iken, aynı doktorun aynı hizmeti özel hastanede veya devlet hastanesinde kadrolu olarak vermesi sonucunda elde ettiği gelir ücret sayılacaktır

Serbest Meslek Kazancı - Arızi Kazanç ; Temel kıstas, faaliyetin devamlılık arzedip etmediğidir

III-SERBEST MESLEK ERBABININ MÜKELLEFİYETLE İLGİLİ ÖDEVLERİ:

a- İşe Başlamayı Bildirme:

Vergi Usul Kanununun 153’üncü maddesinin ikinci bendine göre, serbest meslek erbapları, işe başladıklarını bağlı bulundukları vergi dairesine bildirmek zorundadırlar

Söz konusu bildirimin ise aynı Kanununun 168’nci maddesine göre, işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içinde kendilerince veya 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış meslek mensupları tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir

b- Değişiklikleri Bildirme:

Serbest meslek erbabları işe başlamanın haricinde, adres değişiklikleri ve işi bırakma bildirimlerini VUK’ nun 168

maddesi hükmü gereğince, bildirilecek olayın vukuu tarihinden itibaren 1 ay içinde serbest meslek erbabı tarafından bağlı bulundukları vergi dairesine iletilmesi gerekmektedir

c- Defter Tutma:

Vergi Usul Kanununun “Defter Tutacaklar” başlıklı 172’nci maddesinde serbest meslek erbablarına da yer verilmiştir

VUK’nun 210’uncu maddesinde serbest meslek erbabının serbest meslek kazanç defteri tutacağı hüküm altına alınmıştır

Buna göre serbest meslek erbabları kazançlarını serbest meslek kazanç defterine istinaden tespit ederler

Genel kural bu olmakla birlikte, serbest meslek erbabı olan doktorlar, VUK’ nun 210’ncu maddesinin son fıkrasına göre isterlerse protokol defteri tutabilirler, bu halde, serbest meslek kazanç defteri tutmalarına gerek bulunmamaktadır

09-21-2010	#3
Şengül Şirin	Cevap : Doktorluk Mesleğinin Vergi Mevzuatı Içerisindeki Yeri ve Vergilendirilmesi Serbest Meslek Faaliyeti-Ticari Faaliyet ; Temel kıstas, sermaye unsurunun olup olmadığı ve faaliyetin ticari bir organizasyon içinde yürütülüp yürütülmediğidir Örnek: Bir doktorunun muayenehanesinde hasta kabul etmesi (ilmi veya mesleki bilgiye ve ihtisasa dayanan bu faaliyeti) serbest meslek faaliyeti sayılmakta iken, özel hastane işletmek suretiyle aynı faaliyetleri sürdürmesi ticari faaliyet sayılmaktadır Zira özel hastane işletilmesi, ticari bir organizasyon içermekte ve ticari şekilde işletilen bir müessese özelliği taşımaktadır ve elde edilen kazanç kurum kazancı olacaktır Serbest Meslek Kazancı - Ücret ; Temel kıstas, faaliyetin bir işverene bağlı olarak, onun sorumluluğu altında onun nam ve hesabına yürütülüp yürütülmediğidir Örnek: Bir doktorun kendi özel muayenehanesinde vermiş olduğu hizmet sonucunda elde ettiği gelir serbest meslek kazancı iken, aynı doktorun aynı hizmeti özel hastanede veya devlet hastanesinde kadrolu olarak vermesi sonucunda elde ettiği gelir ücret sayılacaktır Serbest Meslek Kazancı - Arızi Kazanç ; Temel kıstas, faaliyetin devamlılık arzedip etmediğidir III-SERBEST MESLEK ERBABININ MÜKELLEFİYETLE İLGİLİ ÖDEVLERİ: a- İşe Başlamayı Bildirme: Vergi Usul Kanununun 153’üncü maddesinin ikinci bendine göre, serbest meslek erbapları, işe başladıklarını bağlı bulundukları vergi dairesine bildirmek zorundadırlar Söz konusu bildirimin ise aynı Kanununun 168’nci maddesine göre, işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içinde kendilerince veya 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış meslek mensupları tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir b- Değişiklikleri Bildirme: Serbest meslek erbabları işe başlamanın haricinde, adres değişiklikleri ve işi bırakma bildirimlerini VUK’ nun 168 maddesi hükmü gereğince, bildirilecek olayın vukuu tarihinden itibaren 1 ay içinde serbest meslek erbabı tarafından bağlı bulundukları vergi dairesine iletilmesi gerekmektedir c- Defter Tutma: Vergi Usul Kanununun “Defter Tutacaklar” başlıklı 172’nci maddesinde serbest meslek erbablarına da yer verilmiştir VUK’nun 210’uncu maddesinde serbest meslek erbabının serbest meslek kazanç defteri tutacağı hüküm altına alınmıştır Buna göre serbest meslek erbabları kazançlarını serbest meslek kazanç defterine istinaden tespit ederler Genel kural bu olmakla birlikte, serbest meslek erbabı olan doktorlar, VUK’ nun 210’ncu maddesinin son fıkrasına göre isterlerse protokol defteri tutabilirler, bu halde, serbest meslek kazanç defteri tutmalarına gerek bulunmamaktadır __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır