Şengül Şirin
|
Cevap : Birleşik Arap Emirlikleri
ARAP EMİRLİKLERİ FEDERASYONU (Birleşik), Arabistan yarımadasında devlet, Basra körfezinin güney kıyısında; yaklş 80 000 km2; yaklş 1 milyon nüf (1980) Başkenti Abu Zabi (ya da Abu Da-bi) Federasyon yedi emirlik birleştirilerek kuruldu: Abu Zabi, Dubay, Şerce, Fucay-ra, Açman, Umm el-Kayvayn, Res ül-Hay-ma Resmi dili arapça Coğrafyaişti Emirliklerin XXyy başında inci avcılığına ve geleneksel denizciliğe (özellikle Dubay'da Hindistan'a altın ve saat kaçakçılığı biçiminde) dayanan iktisadı, 1962'de Abu Zabi'de, 1969'da Dubay'da ve daha yakın dönemde Şer-ce'de petrol çıkarılmaya başlanmasıyla değişti
90 Mt'a yaklaşan petrol üretimi (1976'dan bu yana üretime, Japonya'ya sıvılaştırılmış gaz dışsatımı da eklendi), federasyona yılda 12 milyar doları aşkın gelir (kişi başına 12 000 doların üstünde) sağlamaktadır Petrolün büyük bölümünün çıkarıldığı Abu Zabi'nin bütçesi, fe-derasyonunkinin üç katıdır (zaten federasyonun giderlerinin büyük bölümünü, Abu Zabi karşılamaktadır) Dubay ve Abu Zabi topraklarında sanayi bölgeleri (pet-rokimya: alüminyum dökümevi: demir-çe-iik tesisi) gelişmektedir Petrolün sağladığı zenginlik, kentlerin hızla modernleştirilmesine ve federasyona çok sayıda göçmen gelmesine(çeşitli ülkelerden gelen Araplar, iranlılar, Hindistanlılar, Pakistanlılar) yol açmaktadır Günümüzde göçmenler (petrol bulunmasından önce 100 000 dolayındaydı), nüfusun yüzde 80'ini oluşturuyor
Tarih XIX yy başında Basra körfezinde gün geçtikçe artan korsanlığı ve köle ticaretini ortadan kaldırmak isteyen ingiltere, 1809 ve 1816'da Res ül-Hayma'ya askeri seferler düzenledi 1853'te ingiltere ile imzalanan sürekli barış antlaşmasından sonra, emirlikler Trucial States adıyla anılmaya başladı 1892'de ingiliz himayesi bütün emirliklerin dış siyasetlerini de kapsayacak biçimde genişletildi 1971'de altı emirliğin bir araya gelmesiyle kurulan bağımsız federasyona 1972'de Res ül -Hayma da katıldı Federasyon, her emirliğin hükümdarından oluşan bir Yüce meclis ile Abu Zabi'de bulunan bir Federal hükümet tarafından yönetilmektedir Federal hükümet'in başkanı, 1971 geçici anayasasının beş yıl daha yürürlükte kalmasının kararlaştırıldığı 1976 yılında yeniden seçilmiş olan Zayid bin Sultan en -Nehyan'dır
Suudi Arabistan, 1974 ağustosunda imzalanan anlaşmayla sınır çizgisinde kendi yararına bir değişikliği (Bureymi vahasında) kabul ettirdikten sonra federasyonu tanımıştır Fedarasyon, Tahran'ın Hürmüz boğazındaki adalarından üçüne (Ebu Musa ve iki Tomb adası) el koymasına (kasım 1971) boyun eğmek zorunda kaldıktan sonra, iran ile diplomatik ilişki kurdu (ocak 1975)
Zayid, federal bağların pekiştirilmesi gerektiğini ileri sürdü, bu görüşü Şerce, Fucayra, Açman ve Umm el-Kayvayn emirleri de paylaştı, ama Dubay ve Res ül-Hayma emirleri, sözkonusu merkeziyetçi eğilime karşı çıktılar Federasyon ordusu başkomutanlığına Zayid'in oğullarından Şeyh Sultan'ın atanmasından ve Abu Zabi emirliğinin özellikle iç sınırların kaldırılmasını, silahlı kuvvetlerin birleştirilmesini ve iktisadın planlanmasını öngören bir anayasa tasarısı yayımlamasından sonra, federasyonda bir iç bunalım patlak vermiş (mart 1979), tasarının yürürlüğe konmasını, 1979'un sonundan bu yana Birleşik Arap Emirlikleri başbakanı olan Dubay emiri Reşit el-Mektum önlemiştir
Emirliklerin ilk kalkınma planı 1981 yılında hazırlandıMilli gelir 1975-1980 yılları arasında, yıllık % 23 arttı Gelirin % 50' si savunmaya harcanıyor, iran-lrak savaşının etkileri 1984'ten sonra ekonomiye yansıdı Savunma harcamaları yükselirken, Petrol ihraç eden ülkeler örgütü (OPEC), petrol üretimi için koyduğu kotaları azalttı
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır
|