Cevap : Şirketlerde Sermaye Artışı ve Tescil İçin İstenen SMMM/YMM Raporları

**Şengül Şirin** · 04-19-2010

yevmiye kayıtları ile 600

000 TL' den 200

000 TL zarar mahsup edilecek ve sermaye olumlu farkları hesabında 400

000 TL kalacaktır

Kalan bu tutar sermayeye ilave edilebilecektir

Bilanço da enflasyondan kaynaklanan herhangi bir zarar yoksa sermaye düzeltmesi olumlu farklarının tamamı sermayeye ilave edilebilecektir

V

U

K

'nun geçici 25'inci ve mükerrer 298

maddelerinde yer alan hükme göre, "Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği veya çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tabi tutulur

Ancak, öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları, düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir

Bu işlem kâr dağıtımı sayılmaz

" Denilmektedir

Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere sermaye olumlu farklarından geçmiş yıl zararlarının mahsup edilebileceği ya da sermaye ye ilave edilebileceği bunun yapılması sadece kurumlar vergisi mükellefleri yönünden kâr dağıtımı sayılmayacağı hükme bağlanmıştır

Bu işlemin gelir vergisi mükellefleri tarafından yapılması halinde kâr dağıtımı yapılmış sayılıp, gelir vergisi stopajı yapılması gündeme gelecektir

Sermaye düzeltmesi olumlu farklarının sermayeye ilave edilmesi tescile tabi bir işlemdir

Sermayeye ilave edilmesine karar verilmesi halinde SMMM veya YMM raporu istenmesi gerekmekte isede bazı ticaret sicil memurluklarında, bunu değerleme artışı kabul ederek, Yeminli Mali Müşavir raporu istenilmektedir

2- Ortakların Şirketten Alacakları

Özellikle bazı limited şirketler aynı ailenin iki bireyi arasında kurulup, aile şirketi şeklinde faaliyetini sürdürdüğü bir vakıadır

Bu şirketler kuruluşunda koydukları sermayeleri hiç artırmadan uzun yıllar düşük sermayeleri ile faaliyetini sürdürmekteler

İşletme sermayesi eksikliği, ortaklar tarafından şirkete borç verilmiş gösterilerek giderilmektedir

Bir süre sonra ortağın şirketten alacağı, sermayesini katlayarak geçtiği görülür

Sermayenin düşük, ortaklarının şirketten alacaklarının bu denli yüksek seyretmesi, vergi incelemesinde, vergi inceleme elamanlarının, bankalardan kredi alınması sırasında ise bankacıların eleştirilerine maruz kalmaktadır

Böylesi bir duruma meydan vermemek için ortakların şirketten olan alacaklarını sermayeye ilave ederek şirketin ihtiyacı olan gerçek sermayeyi göstermek gerekmektedir

Önceki yıllarda aile şirketi şeklindeki şirketlerde, şirketle, ortağın varlığı aynı olduğundan ortağın şirketten para çekmesi veya şirkete para koyması hiçbir prosedürü gerektirmemekteydi

Muhasebe kaydının gerektirdiği duruma göre, ortak alacaklandırılmakta ya da borçlandırılmaktaydı

28

10

2003 tarihinde yayımlanan 324 sayılı V

U

K

genel tebliğine göre ortakların şirkete 10

000 TL'nin üstünde borç para koyması ya da çekmesi tevsiki zorunlu olup, para koyması ya da çekmesi mutlaka banka, özel finans kurumlarından ya da PTT aracılığıyla tevsik edilmesi gerekmektedir

Bu tutar 332 sıra no'lu V

U

K tebliği ile 8

000 TL düşürülmüştür

Bu şekilde tespiti yapılan ortakların şirketten alacakları sermayeye ilave edilebilecektir

Ortakların şirketten olan alacaklarının sermayeye ilave edilmesine karar verilmesi durumunda bu artışın ticaret sicilinde tescili gerektiğinden ticaret sicil memurluğu alacakların tespitine dair SMMM veya YMM tarafından düzenlenmiş rapor istemektedir

3-Geçmiş Yıl Kârları

Bilindiği üzere kurumlar vergisi mükellefleri kâr dağıtımı yapmadıkları sürece gelir vergisi stopajı yapmamaktadırlar

Kâr dağıtımı yaptıklarında ise G

V

K

'nın 94/6

maddesinin (b-i) alt bendine göre stopaj yapmak durumundadırlar

Stopaj oranı Bakanlar kurulu kararıyla 23

7

2006 tarihinden itibaren %10'dan %15'e çıkarılmıştır

Ortaklara dağıtılmayıp bilançoda geçmiş yıl kârları olarak bekletilmekte olan bu kârlar sermayeye ilave edilmesi durumunda bunun kâr dağıtımı sayılmayacağı dolayısıyla gelir vergisi stopajı yapılmayacağı aynı düzenlemede belirtilmiştir

Geçmiş yıl kârların sermayeye ilave edilmesine karar verilmesi halinde bunun ticaret sicil memurluğunda tescili gerektiğinden, tescil sırasında ticaret sicil memurluğunca, geçmiş yıl kârlarının tespitine dair SMMM veya YMM tarafından düzenlenmiş rapor istenmektedir

4- Değer Artış Fonları

V

U

K

mükerrer 298

maddesi değişmeden önce mükellefler, aktifindeki maddi duran varlıkları her yıl yeniden değerleme oranıyla değerlendirerek bilançonun pasifinde "Sermaye Yedekleri" hesabının altında, MDV Yeniden Değer Artışları, İştirakler Yeniden Değer Artışları ve G

V

K

'nun 38/4

maddesine göre oluşturulan Maliyet bedeli değer artışları adı altında fonlar oluşturulmaktaydı

Oluşturulan bu fonlar istenilmesi halinde sermayeye ilave edilebiliyordu

Sermayeye ilave edilme kâr dağıtımı sayılmadığından vergilemede söz konusu değildi

G

V

K

'nun 38/4

maddesi 5024 sayılı kanunun 9

maddesiyle kaldırılmıştır

V

U

K

'nun mükerrer 298

maddesi ise 5024 sayılı kanunun 2

maddesiyle değiştirilmiştir

Değişen ve 1

1

2004 tarihinde yürürlüğe giren madde de, 1

1

2004 tarihinden itibaren yeniden değerleme yapılmayacağı, bunun yerine şartlar oluştukça bilançoların enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır

Daha önceki yıllarda yapılmış olan yeniden değerleme değer artışlarına ait fonlar, 2003 yılı bilançolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaları sırasında sıfırlanmıştır

Dolayısıyla da 2003 ve sonrası yılların bilançolarında değer artış fonları yer almamaktadır

5-İştirak Hisseleri ve Gayrimenkul Satış Kârından oluşan Fonlar

Kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından elde edilen kazançları öteden beri geçici maddelerle istisna edile gelmiştir

5520 sayılı kanunla 1

1

2006 tarihinden itibaren yürürlüğe giren yeni kurumlar vergisi kanununun 5-e maddesinde bu istisna sürekli hale getirilmiştir

Ancak yeni kanunda bu satışlardan elde edilen Kazancın tamamı değil %75'i

04-19-2010	#2
Şengül Şirin	Cevap : Şirketlerde Sermaye Artışı ve Tescil İçin İstenen SMMM/YMM Raporları yevmiye kayıtları ile 600000 TL' den 200000 TL zarar mahsup edilecek ve sermaye olumlu farkları hesabında 400000 TL kalacaktır Kalan bu tutar sermayeye ilave edilebilecektir Bilanço da enflasyondan kaynaklanan herhangi bir zarar yoksa sermaye düzeltmesi olumlu farklarının tamamı sermayeye ilave edilebilecektir VUK'nun geçici 25'inci ve mükerrer 298 maddelerinde yer alan hükme göre, "Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği veya çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tabi tutulur Ancak, öz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları, düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir Bu işlem kâr dağıtımı sayılmaz" Denilmektedir Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere sermaye olumlu farklarından geçmiş yıl zararlarının mahsup edilebileceği ya da sermaye ye ilave edilebileceği bunun yapılması sadece kurumlar vergisi mükellefleri yönünden kâr dağıtımı sayılmayacağı hükme bağlanmıştır Bu işlemin gelir vergisi mükellefleri tarafından yapılması halinde kâr dağıtımı yapılmış sayılıp, gelir vergisi stopajı yapılması gündeme gelecektir Sermaye düzeltmesi olumlu farklarının sermayeye ilave edilmesi tescile tabi bir işlemdir Sermayeye ilave edilmesine karar verilmesi halinde SMMM veya YMM raporu istenmesi gerekmekte isede bazı ticaret sicil memurluklarında, bunu değerleme artışı kabul ederek, Yeminli Mali Müşavir raporu istenilmektedir 2- Ortakların Şirketten Alacakları Özellikle bazı limited şirketler aynı ailenin iki bireyi arasında kurulup, aile şirketi şeklinde faaliyetini sürdürdüğü bir vakıadır Bu şirketler kuruluşunda koydukları sermayeleri hiç artırmadan uzun yıllar düşük sermayeleri ile faaliyetini sürdürmekteler İşletme sermayesi eksikliği, ortaklar tarafından şirkete borç verilmiş gösterilerek giderilmektedir Bir süre sonra ortağın şirketten alacağı, sermayesini katlayarak geçtiği görülür Sermayenin düşük, ortaklarının şirketten alacaklarının bu denli yüksek seyretmesi, vergi incelemesinde, vergi inceleme elamanlarının, bankalardan kredi alınması sırasında ise bankacıların eleştirilerine maruz kalmaktadır Böylesi bir duruma meydan vermemek için ortakların şirketten olan alacaklarını sermayeye ilave ederek şirketin ihtiyacı olan gerçek sermayeyi göstermek gerekmektedir Önceki yıllarda aile şirketi şeklindeki şirketlerde, şirketle, ortağın varlığı aynı olduğundan ortağın şirketten para çekmesi veya şirkete para koyması hiçbir prosedürü gerektirmemekteydi Muhasebe kaydının gerektirdiği duruma göre, ortak alacaklandırılmakta ya da borçlandırılmaktaydı 28102003 tarihinde yayımlanan 324 sayılı VUK genel tebliğine göre ortakların şirkete 10000 TL'nin üstünde borç para koyması ya da çekmesi tevsiki zorunlu olup, para koyması ya da çekmesi mutlaka banka, özel finans kurumlarından ya da PTT aracılığıyla tevsik edilmesi gerekmektedir Bu tutar 332 sıra no'lu VUK tebliği ile 8000 TL düşürülmüştür Bu şekilde tespiti yapılan ortakların şirketten alacakları sermayeye ilave edilebilecektir Ortakların şirketten olan alacaklarının sermayeye ilave edilmesine karar verilmesi durumunda bu artışın ticaret sicilinde tescili gerektiğinden ticaret sicil memurluğu alacakların tespitine dair SMMM veya YMM tarafından düzenlenmiş rapor istemektedir 3-Geçmiş Yıl Kârları Bilindiği üzere kurumlar vergisi mükellefleri kâr dağıtımı yapmadıkları sürece gelir vergisi stopajı yapmamaktadırlar Kâr dağıtımı yaptıklarında ise GVK 'nın 94/6 maddesinin (b-i) alt bendine göre stopaj yapmak durumundadırlar Stopaj oranı Bakanlar kurulu kararıyla 2372006 tarihinden itibaren %10'dan %15'e çıkarılmıştır Ortaklara dağıtılmayıp bilançoda geçmiş yıl kârları olarak bekletilmekte olan bu kârlar sermayeye ilave edilmesi durumunda bunun kâr dağıtımı sayılmayacağı dolayısıyla gelir vergisi stopajı yapılmayacağı aynı düzenlemede belirtilmiştir Geçmiş yıl kârların sermayeye ilave edilmesine karar verilmesi halinde bunun ticaret sicil memurluğunda tescili gerektiğinden, tescil sırasında ticaret sicil memurluğunca, geçmiş yıl kârlarının tespitine dair SMMM veya YMM tarafından düzenlenmiş rapor istenmektedir 4- Değer Artış Fonları VUK mükerrer 298 maddesi değişmeden önce mükellefler, aktifindeki maddi duran varlıkları her yıl yeniden değerleme oranıyla değerlendirerek bilançonun pasifinde "Sermaye Yedekleri" hesabının altında, MDV Yeniden Değer Artışları, İştirakler Yeniden Değer Artışları ve GVK'nun 38/4 maddesine göre oluşturulan Maliyet bedeli değer artışları adı altında fonlar oluşturulmaktaydı Oluşturulan bu fonlar istenilmesi halinde sermayeye ilave edilebiliyordu Sermayeye ilave edilme kâr dağıtımı sayılmadığından vergilemede söz konusu değildi GVK'nun 38/4 maddesi 5024 sayılı kanunun 9 maddesiyle kaldırılmıştır VUK'nun mükerrer 298 maddesi ise 5024 sayılı kanunun 2 maddesiyle değiştirilmiştir Değişen ve 112004 tarihinde yürürlüğe giren madde de, 112004 tarihinden itibaren yeniden değerleme yapılmayacağı, bunun yerine şartlar oluştukça bilançoların enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır Daha önceki yıllarda yapılmış olan yeniden değerleme değer artışlarına ait fonlar, 2003 yılı bilançolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaları sırasında sıfırlanmıştır Dolayısıyla da 2003 ve sonrası yılların bilançolarında değer artış fonları yer almamaktadır 5-İştirak Hisseleri ve Gayrimenkul Satış Kârından oluşan Fonlar Kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından elde edilen kazançları öteden beri geçici maddelerle istisna edile gelmiştir 5520 sayılı kanunla 112006 tarihinden itibaren yürürlüğe giren yeni kurumlar vergisi kanununun 5-e maddesinde bu istisna sürekli hale getirilmiştir Ancak yeni kanunda bu satışlardan elde edilen Kazancın tamamı değil %75'i __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır