Şengül Şirin
|
Cevap : (Türkiye’de Yerleşmiş Olmayan Yabancılar İle Yurtdışında Yerleşik Türk Vatandaşları) İçin Kira Geliri Beyanı
10 KİRA GELİRİNİN BEYANI
Dar mükellefler, tamamı Türkiye’de tevkif suretiyle vergilendirilmiş
olan gayrimenkul sermaye iratları için yıllık beyanname vermezler Diğer
gelirler için yıllık beyanname vermeleri halinde de tevkifata tabi tutulan bu
gelirlerini beyannameye dahil etmezler
Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret
olan mükelleflerden;
¯¯ Bir takvim yılı içinde elde ettiği mesken kira geliri, istisna tutarını
(2009 yılı için 2600 Türk Lirasını) aşanlar,
¯¯ Bir takvim yılı içinde mal ve hakların kiralanmasından elde edilen
gelirlerden tevkifat ve istisna uygulamasına konu olmayan ve
tutarı beyanname verme sınırını (2009 yılı için 1070 Türk
Lirası) aşanlar,
yıllık beyanname vereceklerdir
Vergi kesintisine ve istisna uygulamasına konu olmayan kira
gelirlerinde (Örneğin, basit usuldeki mükellefe kiraya verilen işyerinden
elde edilen kira gelirlerinde olduğu gibi), beyanname vermede esas olan
1070 TL’lik tutar bir istisna olmayıp, beyanname verme sınırıdır Bu tutarı
aşan bir işyeri kira geliri olduğunda tamamı beyan edilecektir
Aile bireylerinin her birinin sahip oldukları mal ve haklardan elde
ettikleri kira gelirleri için kendi adlarına ayrı ayrı beyanname vermeleri
gerekmektedir Beyanname, geliri elde eden aile bireyi adına düzenlenerek
imzalanacaktır
Küçük ve kısıtlıların mükellef olması durumunda bunlar adına
verilecek olan yıllık gelir vergisi beyannamesi veli, vasi veya kayyım
tarafından imzalanır
Mal ve haklara hisseli olarak sahip olunması halinde, her ortağın
sadece kendi hissesine karşılık gelen kira gelirlerini beyan etmesi
gerekmektedir
11 YILLIK BEYANNAMEYE DAHİL EDİLEN KAZANÇ VE İRATLARDAN
YAPILACAK İNDİRİMLER
Yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlere ilişkin indirimler Gelir
Vergisi Kanunu ile diğer kanunlarda belirtilmiştir Gelir vergisi matrahının
tespitinde gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıda
belirtilen indirimlerin yapılabilmesi için yıllık beyanname ile bildirilecek
bir gelirin bulunması ve yapılacak indirimlerin ilgili mevzuatta belirtilen
şartları taşıması gerekmektedir
Buna göre indirim konusu yapılabilecek hususlar şunlardır:
1 Şahıs sigorta primleri ve bireysel emeklilik sistemine ödenen
primler,
2 Eğitim ve sağlık harcamaları,
3 Bağış ve yardımlar,
4 Sponsorluk harcamaları,
5 Doğal afetler ile ilgili ayni ve nakdi bağışlar,
6 Türkiye Kızılay Derneğine makbuz karşılığı yapılan nakdi
bağış ve yardımlar,
7 İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansına yapılan bağış,
yardım ve sponsorluk harcamaları,
8 Diğer kanunlara göre tamamı indirilecek bağış ve yardımlar
111 Sigorta Şirketlerine ve Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı
Payları
Yıllık beyanname veren mükellefler, vergi matrahlarının tespitinde
bireysel emeklilik sistemine ödedikleri kendisine, eşine ve küçük
çocuklarına ait katkı payının beyan edilen gelirin % 10’una kadar olan
kısmını gelir vergisi matrahlarının tespitinde indirim konusu
yapabileceklerdir Bireysel emeklilik dışında kalan şahıs sigortaları için
ödenen primlerin ise beyan edilen gelirin % 5’ine kadar olan kısmı matrahın
tespitinde indirim konusu yapılacaktır İndirim konusu yapılacak tutarın
hesaplamasında beyan edilen gelir olarak, beyana tabi geliri sadece
gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükellefler için yıllık gelir
vergisi beyannamesinin safi irat satırında yer alan tutar esas alınacaktır
Bireysel emeklilik sistemi ile diğer şahıs sigortaları için ödenen
primlerin birlikte olması halinde matrahtan indirim konusu yapılabilecek
tutar beyan edilen gelirin % 10’u ile sınırlı olacaktır Bu durumda şahıs
sigorta primleri için % 5 oranındaki sınır ayrıca aranacaktır İndirim konusu
yapılacak prim, aidat ve katkı paylarının toplamı, asgari ücretin brüt yıllık
tutarını aşamaz (2009 yılı gelirlerine ilişkin olarak kullanılacak olan asgari
ücretin brüt yıllık tutarı 8154,00 TL’dir)
112 Eğitim ve Sağlık Harcamaları
Aşağıda belirtilen şekilde yapılan eğitim ve sağlık harcamaları beyan
edilen gelirin % 10’unu aşmaması şartıyla yıllık beyanname ile bildirilecek
gelirlerden indirilir:
- Eğitim ve sağlık harcamaları Türkiye’de yapılmalıdır
- Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan gerçek veya tüzel
kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmelidir
- Söz konusu harcamalar mükellefin kendisi, eşi ve küçük
çocuklarına ilişkin olmalıdır
İndirim konusu yapılacak tutarın hesaplamasında beyan edilen
gelir olarak, yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve
geçmiş yıl zararları toplamından önceki tutar esas alınacaktır
113 Bağış ve Yardımlar
1131 Sınırlı İndirilecekler
Gelir vergisi mükellefleri, genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il
özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve
Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan
edilecek gelirin % 5’ini (kalkınmada öncelikli yöreler için % 10’unu)
aşmamak üzere, makbuz karşılığında yaptıkları bağış ve yardımları yıllık
beyanname ile bildirilecek gelirlerinden indirim konusu yapabilirler
Örneğin; okul koruma dernekleri yukarıda belirtilen kurum ve
kuruluşlar arasında yer almadığından, bu derneklere yapılan bağış ve
yardımların beyan edilecek gelirden indirilmesi mümkün değildir Ancak
söz konusu derneklerin kamu menfaatine yararlı bir dernek olması halinde
bu derneklere yapılan bağış ve yardımlar beyan edilen gelirin % 5’ini
aşmaması koşuluyla indirim olarak dikkate alınabilecektir
1132 Sınırsız İndirilecekler
a) Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine,
belediyelere ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve 100 yatak
kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu (Kalkınmada Öncelikli
Yörelerde 50 yatak) ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım
ve rehabilitasyon merkezi inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu
tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar
ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her
türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımların tamamı beyan edilen gelirden
indirilebilecektir
Okul, sağlık tesisi ve öğrenci yurdu yapımı veya bu tesislerin
faaliyetlerine devam edebilmeleri için yapılan bağış ve yardımların
(harcamaların) herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın vergi matrahının
tespitinde dikkate alınabilmesi için bu bağış ve yardımların genel bütçeye
dahil daireler, özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler,
köylere yapılması gerekmektedir
Dolayısıyla, bu düzenleme sadece doğrudan kamu müesseselerine
yapılacak bağış ve yardımlar açısından geçerlidir
Düzenlemede yer alan “okul” ifadesinden, doğrudan eğitimöğretim
hizmetlerinin verildiği temel birimlerin anlaşılması gerekmekte
olup, rehberlik ve araştırma merkezi, mesleki eğitim merkezi, iş eğitim
merkezi, mesleki ve teknik eğitim merkezi ve akşam sanat okulları da bu
kapsamda değerlendirilecektir
Düzenlemede yer alan “sağlık tesisi” ifadesinden ise Sağlık
Bakanlığınca sağlık tesisi kapsamında değerlendirilen kurum ve
kuruluşların anlaşılması gerekmektedir
b) Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan
dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin
maliyet bedellerinin tamamı beyan edilecek gelirden indirilebilecektir
c) Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler,
köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi
muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum
ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca
desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen;
–– Kültür ve sanat faaliyetlerine ilişkin ticari olmayan ulusal veya
uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesine,
–– Ülkemizin uygarlık birikiminin kültürü, sanatı, tarihi, edebiyatı,
mimarisi ve somut olmayan kültürel mirası ile ilgili veya ülke
tanıtımına yönelik kitap, katalog, broşür, film, kaset, CD ve DVD
gibi manyetik, elektronik ve bilişim teknolojisi yoluyla üretilenler
de dahil olmak üzere görsel, işitsel veya basılı materyallerin
hazırlanması, bunlarla ilgili derleme ve araştırmaların
yayınlanması, yurt içinde ve yurt dışında dağıtımı ve tanıtımının
sağlanmasına,
–– Yazma ve nadir eserlerin korunması ve elektronik ortama
aktarılması ile bu eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı
koleksiyonuna kazandırılmasına,
–– 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
kapsamındaki taşınmaz kültür varlıklarının bakımı, onarımı,
yaşatılması, rölöve, restorasyon, restitüsyon projeleri yapılması
ve nakil işlerine,
–– Kurtarma kazıları, bilimsel kazı çalışmaları ve yüzey
araştırmalarına,
–– -Yurt dışındaki taşınmaz Türk kültür varlıklarının yerinde
korunması veya ülkemize ait kültür varlıklarının Türkiye’ye
getirtilmesi çalışmalarına,
–– Kültür envanterinin oluşturulması çalışmalarına,
–– 2863 sayılı Kanun kapsamındaki taşınır kültür varlıkları ile
güzel sanatlar, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki
ürün ve eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna
kazandırılması ve güvenliklerinin sağlanmasına,
–– Somut olmayan kültürel miras, güzel sanatlar, sinema, çağdaş
ve geleneksel el sanatları alanlarındaki üretim ve etkinlikler
ile bu alanlarda araştırma, eğitim veya uygulama merkezleri,
atölye, stüdyo ve film platosu kurulması, bakım ve onarımı, her
türlü araç ve teçhizatın tedariki ile film yapımına,
23
Dar Mükellefler İçin Kira Geliri Rehberi
–– Kütüphane, müze, sanat galerisi ve kültür merkezi ile sinema,
tiyatro, opera, bale ve konser gibi kültürel ve sanatsal etkinliklerin
sergilendiği tesislerin yapımı, onarımı veya modernizasyon
çalışmalarına
ilişkin harcamalar ile bu amaçla yapılan her türlü bağış ve yardımların
tamamı beyan edilen gelirden indirim konusu yapılabilecektir
114 Sponsorluk Harcamaları
3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun ile 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk
harcamalarının;
- Amatör spor dalları için tamamı,
- Profesyonel spor dalları için % 50’si
yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirim konusu
yapılabilecektir
115 Doğal Afetler ile İlgili Ayni ve Nakdi Bağışlar
Bakanlar Kurulunca yardım kararı alınan doğal afetler dolayısıyla
Başbakanlık aracılığıyla makbuz karşılığı yapılan ayni veya nakdi bağışların
tamamı indirim konusu yapılabilecektir
116 Türkiye Kızılay Derneğine Makbuz Karşılığı Yapılan Nakdi Bağış ve
Yardımlar
Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesine 5904 sayılı Kanunun
3 üncü maddesiyle eklenen 11 inci bent hükmü uyarınca (Yürürlük;
03072009) iktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneğine makbuz
karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı indirim konusu
yapılabilecektir
Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya
yardımın konusunu teşkil eden mal veya hakkın varsa mukayyet değeri,
yoksa Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre Takdir Komisyonunca tespit
edilecek değeri esas alınır
117 İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansına Yapılan Bağış,
Yardım ve Sponsorluk Harcamaları
Gelir Vergisi Kanununa 5766 sayılı Kanunla eklenen geçici
74 üncü madde ile 5706 sayılı İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti
Hakkında Kanun uyarınca kurulan İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti
Ajansına yapılan her türlü ayni ve nakdi bağış ve yardımlar ile sponsorluk
harcamalarının tamamı gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek
gelirlerden indirilebilecektir
118 Diğer Kanunlara Göre Tamamı İndirilecek Bağış ve Yardımlar
a) Umumi hayata müessir afetler dolayısıyla alınacak tedbirlerle
yapılacak yardımlara ilişkin 7269 sayılı Kanuna göre oluşturulan fona
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır
|