İran Arkeoloji Fotoğrafları...

**Şengül Şirin** · 01-28-2010

İran Arkeoloji Fotoğrafları

Fotoğraf : Nevşa Tavakolian

Persepolis’te yapılan film çekiminde kadın oyuncu, bir Pers Kralı’nın kudretini ilan eden 2500 yıllık kabartmaların önünden geçiyor

Fotoğraf : Nevşa Tavakolian

Sabah güneşi İranlı turistlerin gölgelerini Persepolis’te bir duvara vuruyor

Fotoğraf : Simon Norfolk

Büyük Darius (İÖ 522-486) tarafından kurulan, Pers İmparatorluğu’nun mirası Persepolis, dönemin en büyük imparatorluğunun ırak köşelerinden armağanlar sunmak için gelen mevki sahibi kişileri kendine hayran bırakıyordu

Fotoğraf : Simon Norfolk

Mezopotamya mitolojisinin önemli kimliklerinden olan, Lamassu adlı insan başlı kanatlı boğalar, Persepolis’in ana giriş salonunun “Tüm Ülkelerin Kapısı” adlı iç girişi önünde koruyucu görevi görüyor

Fotoğraf : Simon Norfolk

Persepolis’te bir zamanlar çarpıcı bir yapı olan yüz sütunlu salon şimdi anıtsal kapılarla çevrili taş çotuklarından oluşan bir orman görünümünde

Fotoğraf : Simon Norfolk

Persepolis harabeleri insanı şaşkına çeviren kartal başlı aslan gibi gözalıcı motiflerle dolu

Fotoğraf : Simon Norfolk

Arkeolog Kim Codella, “Persepolis’teki sanat, zeki bir propaganda içeriyordu” diyor

İnsanların beklentilerine hitap ediyordu: Üç sütunlu salona inen merdivenin basamaklarını el ele tutuşarak inen Pers soyluları, imparatorluğun seçkinleri arasındaki kardeşlik bağını gösteriyordu

Fotoğraf : Simon Norfolk

Persepolis’teki büyük bir merdivende aç aslan bir boğayı yere seriyor

Bu, kralın gücünü gösteren kültürlerarası bir metafor

İndus ’tan Akdeniz’e kadar uzanan bir alanda çok sayıda ülkeye egemen olan Akamenid krallarının yönetiminde Persler o döneme dek bilinen en büyük imparatorluğu kurdu

Fotoğraf : Simon Norfolk

Darius’un Tachara olarak bilinen yazlık sarayından günümüze neredeyse yalnızca anıtsal giriş kapıları kalmış

Eski Mısır tarzı geniş silmeli tasarımı, kalıcı güzellikler yaratan Pers sanatçılarının kozmopolit bir zevke sahip olduklarını vurguluyor

Fotoğraf : Simon Norfolk

Bir asayı süslüyor olması olası altın kabza üzerindeki sanatsal motifler tüm imparatorlukta yaygındı

Fotoğraf : Nevşa Tavakolian

Ciroft yakınlarındaki Konar Sandal’da yapılan kazılarda, yaklaşık 5 bin yıl öncesine ait ışıltılı bir uygarlığa ait izler bulundu

Burada varlığını sürdüren, haklarında çok az bilgi olan insanlar, eski Mezopotamya’yı kuranlarla aynı dönemde yaşamıştı

Fotoğraf : Simon Norfolk

İÖ 500’de bile Persler evrensel imgeler için uzak geçmişlerinden yararlanıyordu

Boğa betimleri ayrıca 2000 yıl önce bu gibi sanat eserlerinin yapıldığı Ciroft yakınlarında bulunan bir vazonun üzerinde de görülüyor

Fotoğraf : Simon Norfolk

Çoge Zanbil:Persler’in gelişinden çok önce Elamlılar (İÖ yaklaşık 2400–539) güneybatı İran’da dünyanın en eski uygarlıklarından birini kurdular

İÖ 13

yüzyılda güçlerinin doruk noktasındayken, Dur Untaş kentinde büyük ziggurat yükseliyordu

Bir bölümü restore edilen bu yapı dünyanın en büyük zigguratlarından biri

Elamlıların kültürel etkisi, egemenlikleri Persler tarafından sona erdirildikten sonra da devam etti

Fotoğraf : Simon Norfolk

Marlık zanaatkârları İÖ 1200-900 arasındaki bir tarihte yapılmış olan ve altı ayak parmaklı bir kadını betimleyen bu figür gibi usta işi çömlekler üretirdi

Bu parça şimdi Tahran’daki İran Ulusal Müzesi’nin koleksiyonunda yer alıyor

İranlı arkeologlar 1960’lardaki çalışmaları sırasında Elburz Dağları’nın bir vadisinde Marlık uygarlığının kalıntılarını keşfettiler

Fotoğraf : Simon Norfolk

Pasargad:Arkeologların birinci Pers imparatoru Büyük Kiros’un gömütünün tavanını onarma çalışmaları çerçevesinde yapının çevresine iskeleler kuruldu

İnsan hakları savunucularının ilklerinden biri olarak kabul edilen Kiros, farklı dinlere izin verdi ve fethettiği ülkelerin geleneklerine saygı gösterdi

Fotoğraf : Simon Norfolk

Nakş-ı Rüstem: Persepolis yakınlarındaki sarp kayalara oyulmuş haç biçimli mezarlarda Darius ve ardılı olan kralların ölüleri yatıyordu

Öndeki küp biçimindeki yapının ne amaçla kullanıldığı ise gizemini koruyor; Akamenid krallarının taç giyme törenlerinde kullanılıyor olabilir

Fotoğraf : Simon Norfolk

Dizful kentindeki kız öğrenciler yazın kavurucu sıcağında ayaklarını serinletiyor

Kentte, İS üçüncü yüzyılda Dez Irmağı üzerine kurulan köprünün (arkadaki) temelleri gibi, İran’ın uzun geçmişini hatırlatan birçok kalıntı var

Fotoğraf : Simon Norfolk

Firuzabad: Yüzyıllar boyunca yapılan tahribat İS 224’ten sonra yapılan I

Erdeşir’e ait sarayın içindeki kubbeli odaya giden kemerli koridoru gölgeleyemiyor

Bu tür tasarım unsurları daha sonra klasik İslam mimarisinde de kullanıldı

Fotoğraf : Simon Norfolk

Pers uygarlığında estetiğin doruğa vardığı geç Sasani hanedanı döneminin sanatçıları İÖ altıncı ya da yedinci yüzyılda çarpıcı bir gerçekçilik taşıyan bu at başı biçimindeki kabı yapmışlardı

Fotoğraf : Simon Norfolk

Erdeşir’in kurduğu Sasani hanedanı (üstte, bir Sasani kralına ait lacivert renkli büst), Arap istilasından önce antik Pers kültüründeki en son gelişmedir

Fotoğraf : Nevşa Tavakolian

Mumlar, ilk Pers imparatoru dönemi ya da daha erken bir tarihten beri kutlanan güz festivali Mihrigan sırasında Zerdüşt bir çocuğun yüzünü aydınlatıyor

Bugün İran’da yaklaşık 30

000 Zerdüşt bulunuyor

Fotoğraf : Nevşa Tavakolian

Tahran’daki bir Zerdüşt kulübünde Nevşa (solda) ve Nima adlı 15 yaşındaki ikizler törenle yetişkinliğe geçiyor

Şimdiki İran nüfusunun çok küçük bir kesimince benimsenmesine karşın, Zerdüştçülük bir zamanlar Sasani hanedanının devlet diniydi –ve de etkisi ülke tarihinin büyük bir bölümünde sürdü

alıntıdır

01-28-2010	#1
Şengül Şirin	İran Arkeoloji Fotoğrafları... İran Arkeoloji Fotoğrafları Fotoğraf : Nevşa Tavakolian Persepolis’te yapılan film çekiminde kadın oyuncu, bir Pers Kralı’nın kudretini ilan eden 2500 yıllık kabartmaların önünden geçiyor Fotoğraf : Nevşa Tavakolian Sabah güneşi İranlı turistlerin gölgelerini Persepolis’te bir duvara vuruyor Fotoğraf : Simon Norfolk Büyük Darius (İÖ 522-486) tarafından kurulan, Pers İmparatorluğu’nun mirası Persepolis, dönemin en büyük imparatorluğunun ırak köşelerinden armağanlar sunmak için gelen mevki sahibi kişileri kendine hayran bırakıyordu Fotoğraf : Simon Norfolk Mezopotamya mitolojisinin önemli kimliklerinden olan, Lamassu adlı insan başlı kanatlı boğalar, Persepolis’in ana giriş salonunun “Tüm Ülkelerin Kapısı” adlı iç girişi önünde koruyucu görevi görüyor Fotoğraf : Simon Norfolk Persepolis’te bir zamanlar çarpıcı bir yapı olan yüz sütunlu salon şimdi anıtsal kapılarla çevrili taş çotuklarından oluşan bir orman görünümünde Fotoğraf : Simon Norfolk Persepolis harabeleri insanı şaşkına çeviren kartal başlı aslan gibi gözalıcı motiflerle dolu Fotoğraf : Simon Norfolk Arkeolog Kim Codella, “Persepolis’teki sanat, zeki bir propaganda içeriyordu” diyor İnsanların beklentilerine hitap ediyordu: Üç sütunlu salona inen merdivenin basamaklarını el ele tutuşarak inen Pers soyluları, imparatorluğun seçkinleri arasındaki kardeşlik bağını gösteriyordu Fotoğraf : Simon Norfolk Persepolis’teki büyük bir merdivende aç aslan bir boğayı yere seriyor Bu, kralın gücünü gösteren kültürlerarası bir metafor İndus ’tan Akdeniz’e kadar uzanan bir alanda çok sayıda ülkeye egemen olan Akamenid krallarının yönetiminde Persler o döneme dek bilinen en büyük imparatorluğu kurdu Fotoğraf : Simon Norfolk Darius’un Tachara olarak bilinen yazlık sarayından günümüze neredeyse yalnızca anıtsal giriş kapıları kalmış Eski Mısır tarzı geniş silmeli tasarımı, kalıcı güzellikler yaratan Pers sanatçılarının kozmopolit bir zevke sahip olduklarını vurguluyor Fotoğraf : Simon Norfolk Bir asayı süslüyor olması olası altın kabza üzerindeki sanatsal motifler tüm imparatorlukta yaygındı Fotoğraf : Nevşa Tavakolian Ciroft yakınlarındaki Konar Sandal’da yapılan kazılarda, yaklaşık 5 bin yıl öncesine ait ışıltılı bir uygarlığa ait izler bulundu Burada varlığını sürdüren, haklarında çok az bilgi olan insanlar, eski Mezopotamya’yı kuranlarla aynı dönemde yaşamıştı Fotoğraf : Simon Norfolk İÖ 500’de bile Persler evrensel imgeler için uzak geçmişlerinden yararlanıyordu Boğa betimleri ayrıca 2000 yıl önce bu gibi sanat eserlerinin yapıldığı Ciroft yakınlarında bulunan bir vazonun üzerinde de görülüyor Fotoğraf : Simon Norfolk Çoge Zanbil:Persler’in gelişinden çok önce Elamlılar (İÖ yaklaşık 2400–539) güneybatı İran’da dünyanın en eski uygarlıklarından birini kurdular İÖ 13 yüzyılda güçlerinin doruk noktasındayken, Dur Untaş kentinde büyük ziggurat yükseliyordu Bir bölümü restore edilen bu yapı dünyanın en büyük zigguratlarından biri Elamlıların kültürel etkisi, egemenlikleri Persler tarafından sona erdirildikten sonra da devam etti Fotoğraf : Simon Norfolk Marlık zanaatkârları İÖ 1200-900 arasındaki bir tarihte yapılmış olan ve altı ayak parmaklı bir kadını betimleyen bu figür gibi usta işi çömlekler üretirdi Bu parça şimdi Tahran’daki İran Ulusal Müzesi’nin koleksiyonunda yer alıyor İranlı arkeologlar 1960’lardaki çalışmaları sırasında Elburz Dağları’nın bir vadisinde Marlık uygarlığının kalıntılarını keşfettiler Fotoğraf : Simon Norfolk Pasargad:Arkeologların birinci Pers imparatoru Büyük Kiros’un gömütünün tavanını onarma çalışmaları çerçevesinde yapının çevresine iskeleler kuruldu İnsan hakları savunucularının ilklerinden biri olarak kabul edilen Kiros, farklı dinlere izin verdi ve fethettiği ülkelerin geleneklerine saygı gösterdi Fotoğraf : Simon Norfolk Nakş-ı Rüstem: Persepolis yakınlarındaki sarp kayalara oyulmuş haç biçimli mezarlarda Darius ve ardılı olan kralların ölüleri yatıyordu Öndeki küp biçimindeki yapının ne amaçla kullanıldığı ise gizemini koruyor; Akamenid krallarının taç giyme törenlerinde kullanılıyor olabilir Fotoğraf : Simon Norfolk Dizful kentindeki kız öğrenciler yazın kavurucu sıcağında ayaklarını serinletiyor Kentte, İS üçüncü yüzyılda Dez Irmağı üzerine kurulan köprünün (arkadaki) temelleri gibi, İran’ın uzun geçmişini hatırlatan birçok kalıntı var Fotoğraf : Simon Norfolk Firuzabad: Yüzyıllar boyunca yapılan tahribat İS 224’ten sonra yapılan I Erdeşir’e ait sarayın içindeki kubbeli odaya giden kemerli koridoru gölgeleyemiyor Bu tür tasarım unsurları daha sonra klasik İslam mimarisinde de kullanıldı Fotoğraf : Simon Norfolk Pers uygarlığında estetiğin doruğa vardığı geç Sasani hanedanı döneminin sanatçıları İÖ altıncı ya da yedinci yüzyılda çarpıcı bir gerçekçilik taşıyan bu at başı biçimindeki kabı yapmışlardı Fotoğraf : Simon Norfolk Erdeşir’in kurduğu Sasani hanedanı (üstte, bir Sasani kralına ait lacivert renkli büst), Arap istilasından önce antik Pers kültüründeki en son gelişmedir Fotoğraf : Nevşa Tavakolian Mumlar, ilk Pers imparatoru dönemi ya da daha erken bir tarihten beri kutlanan güz festivali Mihrigan sırasında Zerdüşt bir çocuğun yüzünü aydınlatıyor Bugün İran’da yaklaşık 30000 Zerdüşt bulunuyor Fotoğraf : Nevşa Tavakolian Tahran’daki bir Zerdüşt kulübünde Nevşa (solda) ve Nima adlı 15 yaşındaki ikizler törenle yetişkinliğe geçiyor Şimdiki İran nüfusunun çok küçük bir kesimince benimsenmesine karşın, Zerdüştçülük bir zamanlar Sasani hanedanının devlet diniydi –ve de etkisi ülke tarihinin büyük bir bölümünde sürdü alıntıdır __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır