Tepkime-Tepkime Türleri-Tepkime Hızları ve Mekanizmaları

**Şengül Şirin** · 01-20-2010

Tepkime-Tepkime Türleri-Tepkime Hızları ve Mekanizmaları

Kimyasal bileşikler, iki ya da daha çok sayıdaki farklı elementin atomunun, kimyasal bağ denen kuvvetlerin etkisiyle birleşmesi sonucunda oluşur ve bu bağların yok olmasıyla da ayrışır

Belirli başlangıç maddeleri (tepkenler) arasında başlayıp hepsinden farklı bir maddenin (ürün) ortaya çıkmasıyla sonuçlanan kimyasal bağ oluşması sürecine ya da bunun tersi olan kimyasal bağ kopması sürecine kimyasal tepkime ya da kısaca tepkime (reaksiyon) denir

Bu tür bir tepkime, atomların içindeki değişmelere ilişkin çekirdek tepkimesinden (nükleer reaksiyon) ya da buzun erimesi gibi, maddenin hal değiştirmesine ilişkin bir fiziksel değişimden farklıdır

(bak

KİMYA; MADDE; NÜKLEER Enerji)

Kimyacılar kimyasal bir tepkimede olanları göstermek için kimyasal denklemler kullanırlar

Tepkime Türleri Isı açığa çıkaran kimyasal tepkimelere ısıveren (eksotermik) tepkime; gerçekleşmesi için dışarıdan ısı alması gereken kimyasal tepkimelere ise ısıalan (endotermik) tepkime denir

Kimyasal tepkimeler, başlangıç maddelerinin türüne ya da ürünlerin kimyasal ve fiziksel özelliklerinde ortaya çıkan değişikliklere göre de sınıflandırılabilir

Örneğin, oksitlenme ya da yükseltgenme tepkimesi, yanma olayında olduğu gibi (bak

Yanma), bir maddenin oksijenle birleşmesini; hidratlanma tepkimesi bir maddeye su bağlanmasını; ayrışma tepkimesi bir kimyasal bileşiğin daha basit moleküllere ayrışmasını (bak

ELEKTROLİZ); polimerleşme tepkimesi ise, küçük moleküllerin birleşmesiyle çok büyük moleküllerin oluşmasını (bak

POLİMER) içerir

Tepkime Hızları ve Mekanizmaları Kimyasal tepkime hızlarını inceleyen bilim dalına tepkime kinetiği denir

Demirin oksitlenmesinde (paslanması) olduğu gibi, bazı kimyasal tepkimeler çok yavaş gelişir; oysa bacıları çok çabuk sonuç verir

Sıcaklığın yükselmesi genellikle tepkimeyi hızlandırır

Başlangıç maddelerinin biçimi (yüzey alanı), basınç, ışık ve uygun katalizörlerin {bak

Katalizör) varlığı, tepkime hızını etkileyen öbür etkenlerdendir

Bazı tepkimeler tek bir aşamada tamamlanır; bazıları ise bir dizi aşamadan geçerek sonuçlanır

Kimyacılar kimyasal tepkimelerin hız ve mekanizmalarını ortaya çıkararak, kimyasal tepkime koşullarını, en az miktarda başlangıç maddesi ve en düşük maliyetle olabildiğince çok ürün elde edebilecek biçimde düzenleyebilirler

Gene aynı saptamalardan hareketle, istenmeyen kimyasal tepkimeleri önleyebilir ya da yeni kimyasal bileşikler üretebilirler

01-20-2010	#1
Şengül Şirin	Tepkime-Tepkime Türleri-Tepkime Hızları ve Mekanizmaları Tepkime-Tepkime Türleri-Tepkime Hızları ve Mekanizmaları Kimyasal bileşikler, iki ya da daha çok sayıdaki farklı elementin atomunun, kimyasal bağ denen kuvvetlerin etkisiyle birleşmesi sonucunda oluşur ve bu bağların yok olmasıyla da ayrışır Belirli başlangıç maddeleri (tepkenler) arasında başlayıp hepsinden farklı bir maddenin (ürün) ortaya çıkmasıyla sonuçlanan kimyasal bağ oluşması sürecine ya da bunun tersi olan kimyasal bağ kopması sürecine kimyasal tepkime ya da kısaca tepkime (reaksiyon) denir Bu tür bir tepkime, atomların içindeki değişmelere ilişkin çekirdek tepkimesinden (nükleer reaksiyon) ya da buzun erimesi gibi, maddenin hal değiştirmesine ilişkin bir fiziksel değişimden farklıdır (bak KİMYA; MADDE; NÜKLEER Enerji) Kimyacılar kimyasal bir tepkimede olanları göstermek için kimyasal denklemler kullanırlar Tepkime Türleri Isı açığa çıkaran kimyasal tepkimelere ısıveren (eksotermik) tepkime; gerçekleşmesi için dışarıdan ısı alması gereken kimyasal tepkimelere ise ısıalan (endotermik) tepkime denir Kimyasal tepkimeler, başlangıç maddelerinin türüne ya da ürünlerin kimyasal ve fiziksel özelliklerinde ortaya çıkan değişikliklere göre de sınıflandırılabilir Örneğin, oksitlenme ya da yükseltgenme tepkimesi, yanma olayında olduğu gibi (bak Yanma), bir maddenin oksijenle birleşmesini; hidratlanma tepkimesi bir maddeye su bağlanmasını; ayrışma tepkimesi bir kimyasal bileşiğin daha basit moleküllere ayrışmasını (bak ELEKTROLİZ); polimerleşme tepkimesi ise, küçük moleküllerin birleşmesiyle çok büyük moleküllerin oluşmasını (bak POLİMER) içerir Tepkime Hızları ve Mekanizmaları Kimyasal tepkime hızlarını inceleyen bilim dalına tepkime kinetiği denir Demirin oksitlenmesinde (paslanması) olduğu gibi, bazı kimyasal tepkimeler çok yavaş gelişir; oysa bacıları çok çabuk sonuç verir Sıcaklığın yükselmesi genellikle tepkimeyi hızlandırır Başlangıç maddelerinin biçimi (yüzey alanı), basınç, ışık ve uygun katalizörlerin {bak Katalizör) varlığı, tepkime hızını etkileyen öbür etkenlerdendir Bazı tepkimeler tek bir aşamada tamamlanır; bazıları ise bir dizi aşamadan geçerek sonuçlanır Kimyacılar kimyasal tepkimelerin hız ve mekanizmalarını ortaya çıkararak, kimyasal tepkime koşullarını, en az miktarda başlangıç maddesi ve en düşük maliyetle olabildiğince çok ürün elde edebilecek biçimde düzenleyebilirler Gene aynı saptamalardan hareketle, istenmeyen kimyasal tepkimeleri önleyebilir ya da yeni kimyasal bileşikler üretebilirler __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır