Hazret-i Ümmü Seleme (r.a)

Hazret-i Ümmü Seleme (ra)





Müminlerin annesi İlk hicaba giren hanım

Asıl adı Hind'dir Oğlu Seleme'den dolayı Ümmü Seleme diye adlandırılmıştır Babası Ebu Umeyye bint-i Mugayre İbn-i Ömer İbn-i Mahzun annesi Atik bint-i Amir İbn-i Rabia İbn-i Malik Kinaniye idi

İslamiyete intisabı

Kocasıda kendiside ilk müslümanlardandı Nübüvvetin ilk günlerinde halkın keşmekeş olduğu zamanlarda Hakkın nerede olduğunu anlayıp İslam halkasına girmişti

İlk Evliliği



İlk önce halasının oğlu HzEbu Seleme İbn-i Abdul Esedile evlenmişti





Hicret

Beyi ile birlikte Habeşistana hicret etmişler Orada bir müddet kaldıktan sonra Medine'ye geldiler Medinye geldikten sonra felaketlerle karşılaştı Kendi dilinden olay şöyle anlatılır:



"Ebu Selem e ile Medineye gelmeğe karar verdik Bir devemiz vardı Bu deveye çocuğumuz Seleme ile birlikte binmiştik Ebu seleme de devenin yularını tutmuş yürüyordu Benu Mugayre mıntıkasına geldik Bunlar benim baba tarafımdan aşiretim idiler Ebu selemeye eziyete etmeğe başladılar ve



"Bizim kızımızı sen neden böyle fena bir durumda bulundurursun?" dediler Yuları Ebu Selemenin elinden aldılar ve beni kendileri ile alıp götürdüler O ara Ebu Seleme'nin aşireti Benu Abdül-Esed halkı da çıka geldi Onlar da oğlum Seleme'yi aldılar ve Beni Mugayrelilere şöyle dediler:



"Madem ki siz kendi kızınızı kocasından ayırıp almak istersiniz biz de kendi çocuğumuzu elbette ki sizin yanınızda bırakmayız" İşte bu şekilde ailemiz dağıldı Üçümüzden her birimiz bir tarafda birbirimizden ayrıldık Beni çekişmeler esnasında hırpaldılar fenalık geçirdim Hicret hükmü verilmiş olduğundan Ebu Seleme Medinenin yolunu tutup yola devam etti Çünkü Ebu Seleme ne kendi aşiretine ne de beni m aşiretime söz anlatamamıştı Yapayalnız Medineye vardı Ben de kendi aşiretime geldim



Sabahleyin evden çıkar bir toprak yığınının üzerine oturur akşama kadar ağlardım Bir sene böyle geçti Bir gün bu perişan halimi gören biri bana bir şeyler olmasından korkarak aşiretin ileri gelenlerini toplayarak:



"Siz ne biçim insanlarsınız? Bu zavallı kadından ne istersiniz? Niçin bunu çocuğundan ve kocasından ayırırsınız? Niçin bunları birbirine kavuşturmazsınız?"



Adamcağız bunları öyle içtenlikle söylüyorduki herkes tesir altına kaldı Bana acvıdılar ve kocamın yanına gitmeme müsaade ettiler Beyimin aşiretide bunun üzerine çocuğumu getirip teslim ettiler Bana bir deve bir havdec temin ettiler Oğlumla yapayalnız yola koyulduk Ne yapacağımı şaşırmıştım İşte o sırada Osman İbn-i Talha çıka geldi Nereye gitmek istediğimi sorup neden yalnız başıma lkaldığımı öğrenmek istedi Ben de kimsem olmadığını ve başımdan geçenleri anlattım Bana yardım etti Konakladığımız zaman çeker gider uzakta bir ağacın altında istirahat ederdi Medine yakınlarında Kaba mevkine geldiğinde Ebvu Selem'yi bulup beni teslim ederek kendisi Mekke'ye döndü "



HzÜmm-i Seleme Osman Ibn-i Talha'nın bu iyiliğini her zaman hatırlar ve bu hususta hep şöyle derdi



"Ben Osman Ibn-i Talha'dan daha yüksek seciyeli ve iyiliksever bir insan görmedim"

İlk hicaba giren hanım

HzÜmmü Seleme hicaba ilk girmiş bulunan (Mesture) hatun idi Medine'ye örtünerek gelmişti Yüksek bir aileye mensub idi Kaba mevkine geldiği zaman halk kendisine kim olduğunu surduğunda "Ümeyyenin kızıyım" dediğinde kimse inanamıştı Çünkü o zamanlar asil ailelerin kadınları yalnız başına yola çıkmazlardı Nerde Ebu ÜĞmeyye'nin kızı çıksın HzÜmmü Selem İslam için Hak Teâla'nın emri için bu yolculuğa katlanmıştı

"Ya Rabbi ondan daha iyisini onun yerine koy"

Daha hicret henüz bitmişti Kocasına yeni kavuşmuştu Ebu seleme cihad için uhud gazasına katılır Bir ok ile yaralanır Bir ay kadar tedavi sonucu iyileşir ancak aradan zaman geçtikçe eski yara yeniden açılır bir türlü düzelmek bilmez ve vefat eder



HzUmmu Seleme vefat haberini Rersul-i ekrem'e ulaştırır Resulullah evlerine teşrif eder gönüllerini alır sabır tavsiye ederek şöyle buyururlar:



"Ey Ummu Seleme şöyle dua et: Ya Rabbi ondan daha iyisini onun yerine koy"



Sonra Resulullah sav Ebu Selemenin cenazesinin başı ucuna geldiler ve cenazenin hazırlanması ile bizzat meşgul oldular Cenaze namazını kıldırdılar ve namazda "dokuz tekbir" aldılar Halk neden böyle yaptıklarını sorunca buyurdularki



"Bu zat bin tekbire müstehaktır"



Ebu Seleme vefat ettiği zaman gözleri açık idi Zatı Saadetleri kendi mübarek elleriyle onun gözlerini kapattılar ve kendileri için mağfiret duasında bulundular

Zatı Saadetleriyle Evliliği

Ebu Seleme'nin vefatında HzUmmu Seleme ra hamileydi İddet geçtikten sonra HzEbu Bekir bu hatunun yalnızlığını ve kimsesizliğini düşünerek evlenem teklifinde bulundu fakat HzUmmu Seleme kabul etmedi



Zatı Saadetleri olan bitenlere çok üzülmüş ve müteessir olmuştu bu sefer kendisi Ummu seleme'ye bir teselli olmak üzere kendisine nikah haberi gönderir HzUmmu Seleme elbetteki emr-i Saadeti kabul etmiyorum sdiyecek değildi Ancak bir kaç gün gecikti ve bazı şartlar ileri sürdü Resulullah da şartları kabul buyurdular



Hicri 4sene Şevval ayında nişkah akdi tamamlandı Acısı dinmiş ömrünün sonuna kadar da bu saadetin tadını aklından çıkarmamıştı


Ebu Seleme'nin onun için ettiği duası kabul olmuştu:



"Ya Rabbi benden sonra karım Ummu Seleme'ye benden çok daha iyi bir koca nasib eyle"



Zati saadetleri Hz Ummu Seleme ile nikahlanınca kendisine ev eşyası olark bir çift el değirmeni iki su tulumu bir yatak ve içi hurma lifleri ile doldurulmuş iki yastık lütf ettiler işte yeni evlilerin ev eşyasu bu idi Zatı Saadetleri diğer hanımları içinde bunun aynısını vermişti


HzUmmu seleme'nin güzelliğini duyan HzAyşe nikahtan sonra gıpta eder kendisini görmeğe gelir Görünce:



"Ummu Seleme söylendiğinden daha da çok güzeldir" der Gelir meseleyi HzHafsa'ya anlatır O da: "Halk böyle demiş ve sen tesir altında kalmışsın güzelliğine güzel ama bira mübalağa etmişler" Hz Hafsa böyle demesine der ama içini bir kuruntu alır İkisi birlikte gidip görürler ve iyice dikkat ederler Bu sefer HzAyşe şöyle der: "Hafsa haklıdır"



HzUmmu Seleme Resulullah ile evlendikten ve evine geldikten sonra Zatı Saadetleri kendini ilk görmeye geldiklerinde HzUmmu Seleme kucağında süt çocuğunu emzirmekteydi Resulullah bu durumu görünce geri çıkarlar Süt kardeşleri bu durumu haber alınca üzülürler ve çocuğu alıp kendi evlerine götürürler Bir kaç gün evlerinde baktıktan sonra çocuğu geri getirirler



HzUmmu Seleme Resulullah ile evlendiği ilk gün bile kendi eli ile yemek pişirmişti Tesadüf aynı gün kadın sahabilerden HzZeynep Bint-i Huzeyme vefat eylemişti Koca evine geldiğinin hemen akabinde onun evine gidip yokladıktan sonra derhal işe girişir hemen bir tencere alır bir parça yağ eritir daha önce öğütüp hazırlamış olduğu unu ve tatlıyı karıştırıp gayet nefis ve lezzetli bir yemek hazırlar Ev eşyası daha önce getirilip hazırlar ve bu yemeği yerler

Resulullah ile müşavere

Hüdeybiye anlaşması sırasında Zatı saadetleri halka hitap ederek:



"Burada kurbanlarınız kesin dönelim" dedikleri zaman zahirde anlaşma şartları müslümanların aleyhine görünüyordu bunun için müslümanların çoğu üzüldüler Resulullah üç kere hükmü Nebeviyi tekrarladılarsa da kimse yanaşmadı Bunun üzerine çadırlarına teşrif buyurdular ve meseleyi HzUmmu Seleme'ye açtılar Dirayetli hatun şöyle arz etti:



"Hiç kimseye hiç bir şey buyurmayın kurbanınızı kesip ihramdan çıkın ve saçınızı kesin"



Fahr-i Kainat efendimiz de HzUmmu seleme!nin söylediğini dikkate aldılar ve öyle hareket ettiler Ashab da Efendimizin böyle yaptığını görünce aynısını yaptılar

Resulullah'ın son günleri

Haccetu-l Veda'da (Zatı Peygamberlerinin son haccı) HzUmmu Seleme rahatsız olmakla beraber yine dini farizayı ihmal etmedi Zatı Risaletpenahilerinin maiyeti saadetlerine katıldı Yürüyemiyordu Tavaf hakkında Zatı Saadetlerine sordu:



Buyurdular:



- Ey Ummu Seleme sabah namazından sonra sen devene bin de deve ile tavaf eyle"

Zati Saadetlerinin son hastalıklarında hastalık uzun sürüp de HzAyşe'nin odasına teşrif ettiklerinde HzUmmu Seleme sık sık ziyarete gelirlerdi Bir ara Resulullah'ın durumu ağırlaşır ve HzUmmu Seleme kendini tutamaz ve aniden feryada başlar Fahri Kainat mani olurlar ve buyururlar:

"Böyle yapman müslümanca bir iş değildir Böyle yapmayacaksın"

Bir rüya

HzHüseyin ra Yezid'in ordusu tarafından çevrildiğ i zaman HzUmmu Seleme (ra) bir rüya görür: Resulullah sav gayet üzgün bir halde teşrif ettiler mübarek saçları ve sakalları toza toprağa bulaşmıştı sordum "Ya Resulullah nedir bu haliniz?" Buyurdular:



"Hüseyin'in katl edildiği yerden geliyorum"



O zaman gözlerimi açtım göçzlerimden yaşlar akıyordu



Demek:



"Iraklılar HzHüseyin'i öldürdüler Hak Teala da onları katl eylesin Hüseyini bu hale koyan kavme lanet eyleye" dedim

Çocukları

Yalnız ilk kocasından çocukları vardı Seleme (ra) ve ömer isimli iki oğlu ve Zeynep isminde bir kızı



Seleme (ra): Habeşistan'da doğdu Zatı Saaadetleri onu HzHamza ra kızı Emame ile evlendirdi



Ömer: HzUmmu Seleme (ra) ile birlikte Zatı Saadetlerinin evine gelmişti Efendimizin ihtimamı ile büyütüldü HzAli Keremullahü Vechehü zamanında Fars ve Bahreyn valisi idi



Zeyneb: İsimleri ilk önce Birre idi Zati saadetlerinin evine geldikten sonra "Zeynep" koydular

Ahlakı ve Adetleri

HzUmmu Seleme (ra) hayatını zuhd ü ibadetle geçirmiş bir hatundur Dünya'nın aldatıcı şeylerine teveccüh etmezdi Bir ara bir gerdanlık takmıştı Zatı Saadetlerinin hoşlanmadığını görünce hemen çıkardı ve bir daha takmadı



Her ayın ilk pazartesi perşem be ve cuma günleri oruçlu olurdu



İlk kocasından olan yanında getirdiği çocuklarına karşı son derce müşfikdi Defalarca Zatı Saadetlerine sormuştu:"Bunlara gösterdiğim şefkat karşılığı ben ne kadar sevap elde edeceğim?" Buyurdular:"Evet sevap elde edeceksin hem de çok"



Namaz vakitlerinin faziletlerine de çok dikkat ederlerdi buyurdular: "Zatı saadetleri öğle namazını erken kılarlardı Siz ise ikindiye bırakıyorsunuz"



Çok eli açıktı Başkalrınıda cömertliğe davet ederdi

Faziletleri ve Menkibeleri



Kendisinden rivayet edilmiş bir çok hadis kitaplarda mevcuttur Hadis dinletmek ve öğretymek hususunda çok meraklıydı Saçları kirlenmişti tam yıkayacağı sırda Zati Saadetleri mimbere çıkmış ve hutbe irad buyuruyorlardı Fahri Kainat "Eyyühannas = Ey halk" diye sesini yükseltince HzUmmu Seleme (ra) elindekileri bir tarafa koyup hemen caminin yolunu tuttu ve şöyle dedi: "Öyle ise biz halka dahil değil miyiz?" Camiye girip hutbeyi ayakta dinledi



HzEbu Hureyre Ramazan ayında cenabet halinde bulunmanın orucu bozduğunu düşünüyordu bir kimse gelip Hzayşe ve HzUmmu Seleme (ra)'den mesele hakkında fikir sordu O zat onların Ebu Hureyre'nin fikrini tasdik edeceklerini düşünüyordu Fakat onlar tam zıttı olarak dediler ki: "Zatı Saadetlerinin bu şekilde dahi oruç tuttuklarını biliyoruz çünkü biz onun evindeydik" Mesele Ebu Hureyreye intikal ettirilince hatasını kabul eder "Demek Ayşe ile Ummu Seleme (ra)'nin bilgisi benden fazladır" der

Vefatı

HzUmmu Seleme (ra) Resululllah sav'ın en son vefat eden hanımıdır Vefat ettiği zman 84 yaşındaydı Hicretin 63 yılı idi Cenaze namazını Ebu Hureyre ra kıldırmıştı Zamanın idareciside namazına iştirak ederdi HzUmmu Seleme (ra) valinin namazını kıldırmaması için vasiyet etmişti Medine valisi o zaman Velid İbn-i Utbe idi

KAYNAK:

1) Kadın Sahabiler Mevlana Niyaz Tercüme: Prof Ali Genceli Toker Yayınları

2) Şamil İslam Ansiklopedisi

3 Sahih-i Buhari

__________________