Cevap : Satürn

Güneş çevresinde dolanan dokuz büyük gezegenden Güneş'e uzaklık bakımından altıncı sırada yer alanıdır Sekendiz olarak da adlandırılan bu gezegenin adı, Eski Romalılar'ca tarım tanrısı ve eski tanrıların ilk yöneticisi olarak kabul edilen Saturnus' tan gelir Satürn eski astronomi bilginlerince keşfedilen beşinci yıldız olmuş ve Güneş sisteminin en dış gezegeni olarak kabul edilmiştir





Satürn, Dünya'dan çıplak gözle bakıldığında sarımtırak renkli ve yıldızların çoğundan daha parlak bir gökcismi olarak gözükür Orta çapta bir teleskopla bakıldığında ise, son derece ilginç halka sistemi seçilebilir Bu halkaları ilk gözlemleyen 1610'da Galileo Galilei oldu, ama bunun gerçek bir halka sistemi olarak kabul edilmesi ancak 1650'lerde Hollandalı astronom Christiaan Huygens'in yaptığı incelemelerden sonra gerçekleşti O zamandan günümüze Satürn'ün halkaları gözlemcileri büyülemektedir
1970'lere kadar, halkaları olan tek gezegenin Satürn olduğu sanılırdı; ama son zamanlarda uzay araçlarıyla yapılan araştırmalar, bu gezegeninki kadar görkemli olmamakla birlikte, Jüpiter ve Uranüs'ün de böylesi halkaları olduğunu ortaya çıkarmıştır Bu halkalar yandan bakıldığında çok zor fark edilir

Satürn, Güneş sisteminde Jüpiter'den sonra en büyük gezegendir Kütlesi Dünya'nınki nin 95 katı kadardır; hacmi ise Dünya'nın hacminin 750 katından daha büyüktür Satürn'ün kutupları belirgin bir biçimde basıktır Bu nedenle de ekvatorunda ölçülen çapı, kutuplarında ölçülen çapından yaklaşık yüzde 12 daha uzundur Dünya'nınkinin neredeyse 9 Vı katı kadar olan ekvator çapı 120660 kilometredir Güneş'e 1472 milyon km uzakta olan Satürn'ün Güneş çevresindeki dolanım süresi yaklaşık 29 yıldır
Satürn'ün yapısı Jüpiter'inkine çok benzer Uzmanlar, bu gezegenin çeşitli kayaç türleri ile demirden oluşan bir çekirdeğinin bulunduğunu ve bu çekirdeğin ince bir sıvı hidrojen katmanıyla çevrili olduğunu sanmaktadırlar Ayrıca, bu yapıyı çevreleyen ve temel olarak hidrojen ve helyumdan oluşan binlerce kilometre kalınlığında yoğun bir atmosfer bulunmaktadır Dünya'dan bakıldığında Satürn'ün yüzeyi olarak görülen, bu derin atmosferin bulut kuşakları ve burgaçlarla belirginleşen en dıştaki yüzeyidir Jüpiter gibi Satürn'ün magnetik alanı ve ışınım kuşakları vardı ; ayrıca gezegenin yaydığı enerji, Güneş'ten aldığı enerjiden daha çoktur

SATÜRN'E İLİŞKİN BİLGİLER

GÜNEŞTEN ORTALAMA UZAKLIK: 1472 milyon km

YIL UZUNLUĞU: 29,46 Dünya yılı

GÜN UZUNLUĞU: 10 saat 39,4 dakika

EKVATORUNDA ÇAPI: 120660 km

KUTUPLARINDA ÇAPI: 108000 km

KÜTLE: 95,26 (Dünya=1)

ÖZGÜL AĞIRLIK: 0,7 (su = 1; Satürn suyun üstünde yüzebilir) DIŞ ATMOSFERİNDE ORTALAMA SICAKLIK: -180°C UYDU SAYISI: En az 21

Satürn'ün Halkaları




Satürn'ün ekvator düzleminde, gezegeni kuşatan yedi ayrı yassı halka vardır Halkalar çok küçük taneciklerden küçük gezegen iriliğine kadar değişen boyutlardaki toz ve buz parçalarından oluşur (bak KÜÇÜK Gezegen) Satürn'ün çevresinde dolanan bu "uy ducuklar"ın sayısı buz ve toz taneciklerinden daha azdır ve bunların kütleçekimi etkisiyle daha küçük parçacıklar bir arada tutulur, halkalar dağılmaz Bu nedenledir ki, bu uyducuklara genellikle "çoban" denir

Bazı bilginler halkaların Satürn ile birlikte aynı buluttan, bu bulutun yoğunlaşması sıra
sında oluştuklarını, ama bunların gezegene çok yakın olmaları nedeniyle tam bir uydu haline gelemediklerini düşünmektedir Bazı astronomlar ise bu halkaların oluşan bir uydunun Satürn'ün çekimiyle sürüklenerek parçalanması sonucunda ortaya çıkan kalıntıları olduğunu sanmaktadır

Satürn'ün Uyduları




Satürn'ün çevresinde dolanan en az 21 uydusu vardır En küçüğünün çapı 80 km kadardır En büyükleri olan Titan'ın çapı ise yaklaşık 5100 kilometredir Titan, Merkür gezegeninden daha büyüktür ve Güneş sisteminde atmosferi olan tek uydudur Atmosferi temel olarak azottan, bir miktar da metan ve siyanürden oluşur Titan'ın yüzeyinin tümüyle ya da bir bölümüyle sıvı metan deniziy le kaplı olduğu sanılmaktadır Titan'ın Satürn'ün merkezinden ortalama uzaklığı 1200000 kilometredir ve gezegenin çevresindeki dolanma süresi 16 gündür Satürn'ün bütün öbür uydularının gövdeleri buzlarla kaplıdır ve bunların çoğu meteoritlerin (göktaşlarının) çarpmasıyla açılmış kraterlerin izleriyle doludur En dışta kalan uydu olan Phoebe, öbürlerine göre ters yönde dolanır

Phoebe'nin Satürn'ün çekim alanına yakalanan bir küçük gezegen olduğu sanılmaktadır (Ayrıca bak Uydu)

__________________