Şengül Şirin
|
Mucizenin yaratıldığı ülke İrlanda
Mucizenin yaratıldığı ülke İrlanda
Dublin Nehri
1980’li yıllarda Avrupa’nın dört yoksul ülkesinden biri olan İrlanda, bugün dünyanın en zengin ülkelerinden biri 1990’dan sonra hızlı bir büyüme trendi yakalayan ülke, AB nüfusunun yüzde 1’ine sahip olmasına rağmen, Avrupa’ya gelen yabancı sermayenin yüzde 9’unu çekmeyi başarıyor İrlanda, bu mucizeyi liberalleşerek ve yabancı sermayeye kapılarını sonuna kadar açarak gerçekleştirdi
Bugün İrlanda, bazı finansal merkezler hariç, petrol geliri bulunmayan ülkeler arasında yapılan sıralamada dünyanın en zengin ülkesi konumunda Refah seviyesinin her geçen gün yükseldiği bu ülkeyle dış ticaretimiz 1 milyar doların üzerinde İrlanda’ya ihracatımız bu yılın ilk sekiz ayında yüzde 20 artarak 424 milyon dolara yükseldi Ancak birçok uzmana göre İrlanda mucizesinin Türkiye’ye kazandırabileceği şeyler daha fazla Türkiye’nin İrlanda modelini uygulaması halinde yoğun yabancı sermaye çekebileceği, bunun da ülke kalkınmasında önemli rol oynayacağı sıkça dile getiriliyor
Dun Laoghaire Limanı
1980’li yıllarda Avrupa’nın en fakir ülkelerinden biri olan İrlanda, son 20 yılda büyük bir değişimin altına imza attı Tarıma dayalı ve dışa kapalı bir ülkeyken büyüme hızı yüksek, dışa açık, sanayi ürünleri ve hizmet sektörü ağırlıklı ekonomiye sahip bir ülke haline geldi Ülkenin ihracatı büyürken ihraç ürünleri çeşitlendi İrlanda, 1960’da ihracatının yüzde 75’ini İngiltere’ye yaparken, 2006’da bu oran yüzde 16’ya kadar geriledi İrlanda, hızlı büyümesini özellikle 1990’lardan sonra gerçekleştirdi 1995-2006 döneminde ortalama yüzde 6’lık büyüme hızı yakaladı Özellikle 1998–2002 döneminde büyüme hızı yüzde 8’i buldu Bu oran, aynı dönemin OECD ve AB ortalamasının yaklaşık 35 katı
20 sene önce İrlanda’nın en büyük tarım dışı ihracat ürünü ketendi O yıllarda İrlanda ekonomisinin en önemli sektörü tarımken, bugün ihracatın yüzde 40’ını, GSYİH’nın yüzde 80’ini ve istihdamın yüzde 29’unu sanayi sektörü sağlıyor Bu süreçte ihracat, ekonomik büyümede önemli rol oynamaya devam etse de büyüme esas olarak tüketici harcamalarındaki artıştan, özellikle de inşaat sektörü ve yabancı yatırımlarındaki artıştan sağlandı Bugün dünyanın en büyük 15 ilaç firmasından 13’ü İrlanda’da faaliyet gösteriyor ve dünyada en çok tüketilen 25 ilacın 12’si İrlanda’da üretiliyor Yine dünyanın en büyük 10 bilişim teknolojisi firmasından yedisinin İrlanda’da yatırımı bulunuyor
Dünyada üçüncü serbest ekonomi
Peki, İrlanda bu mucizeyi nasıl gerçekleştirdi? Aslında bu mucizenin temelinde eğitime verilen önem yatıyor İspanya, Avrupa Birliği’nden temin ettiği kaynakları altyapı harcamalarına yatırırken, İrlanda bu kaynakları eğitim sistemini güçlendirmeye harcadı Bu süreçte, sonraları birçok ülke tarafından örnek alınan İrlanda Kalkınma Ajansı (Irish Development Agency–IDA) öncülüğünde, ülkeye yabancı sermaye çekmek için kapsamlı reformlarla ekonominin dışa açılımı sağlanırken, ilgili mevzuatta gerekli düzenlemeler yapıldı ve özellikle vergide cazip teşvikler yaratıldı
Heritage Vakfı tarafından hazırlanan 2006 yılı Ekonomik Serbesti Endeksi’ne göre İrlanda, Hong Kong ve Singapur’dan sonra, vergilendirme, mevzuat, serbest ticaret, ücret ve fiyatlar, devletin ekonomik alana müdahalesi gibi pek çok konu dikkate alındığında dünyanın en serbest 3’üncü ekonomisi durumunda İrlanda, AB nüfusunun yüzde 1’ine sahip olmasına rağmen, Avrupa’ya gelen yabancı sermaye yatırımının yüzde 9’unu ülkeye çekiyor
Bunda kuşkusuz 1990’lı yıllarda İrlanda Kalkınma Ajansı’nın yürüttüğü çalışmaların büyük payı var İrlanda’daki yabancı sermayeli şirketler, üretimlerinin yüzde 95’ini ihraç ediyor Örneğin Intel, Dell ve Microsoft firmalarının toplam ihracatı İrlanda ihracatının neredeyse yüzde 20’sine denk geliyor Toplam ihracatın yüzde 65’i ise yabancı sermayeli şirketler tarafından yapılıyor
Dış ticareti 149 milyar Avro 4,2 milyon nüfusa sahip İrlanda’nın milli geliri 174 milyar Avro Kişi başına düşen milli gelir ise 41 bin 137 Avro 1973 yılında İrlanda’nın toplam dış ticareti 16 milyar Avro iken, bu rakam 2006 yılında 149 milyar Avro’ya yükseldi İrlanda İstatistik Kurumu’nun son verilerine göre, 2006 yılında hem ithalat hem de ihracatta artış kaydedildi 88,7 milyar Avro olarak gerçekleşen ihracatta, 2005 yılına kıyasla yüzde 2’lik bir artış yaşandı Bu artışta özellikle organik kimyasallar ile maden filizi ihracatı önemli rol oynadı
Benzer şekilde, toplam 60,3 milyar Avro düzeyinde gerçekleşen ithalat, 2005 yılına oranla yüzde 5’lik bir artış kaydetti Bu artışta bilgisayar ekipmanları ithalatı büyük paya sahip Geçtiğimiz yıl bilgisayar ekipmanları ithalatında yüzde 13, petrol ve petrol ürünleri ithalatında yüzde 12, tıbbi ve ilaç ürünlerinde yüzde 11, karayolu taşıtları ithalatında yüzde 7 düzeyinde artış yaşanırken, diğer taşıt araçları grubunda ise yüzde 33'lük gerileme oldu ABD, İngiltere, Belçika, diğer AB ülkeleri, İrlanda'nın başlıca ihracat ve ithalat yaptığı ülke ve ülke grupları
Liffey Nehri, Dublin
İrlanda ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi, son beş yıldır düzenli olarak artıyor 2006 sonunda iki ülke arasındaki ticaret hacmi 1 milyar doları aştı İrlanda, toplam ihracatımızda yüzde 07’lik payıyla 33 sırada yer alıyor İthalatımızda ise yüzde 06’lık pay ile 37 sırada bulunuyor Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın verilerine göre, bu yılın ilk 8 ayında İrlanda’ya 424 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdik Bu rakam 2006’nın aynı dönemine göre yüzde 20,4’lük bir artışı ifade ediyor İrlanda’dan ithalat ise, ilk 8 ayda 577 milyon dolara erişti Bu ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5’lik bir artışı ifade ediyor Sonuçta 2007 yılında İrlanda’ya ihracatımızdaki artış bu ülkeden ithalatımızdaki artıştan daha yüksek seyrediyor
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından hazırlanan “Türkiye-İrlanda Ticari ve Ekonomik İlişkileri” adlı rapora göre, iki ülke arasında seramik, oto yan sanayi, tekstil, gıda, elektronik aletler ve finansal hizmetler alanlarında işbirliği potansiyeli mevcut Ayrıca son yıllarda tekstil, beyaz ve kahverengi eşya,
seramikten mutfak ve banyo malzemeleri, bilgi işlem makineleri ve otomotiv sanayi ürünlerinde de önemli bir potansiyel söz konusu
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır
|