Jonathan Swift - İrlandalı Yazar

**Şengül Şirin** · 12-01-2009

Güliver'in Gezileri (Gulliver's Travels; 1726) adlı ünlü romanıyla tanınan İrlandalı yazar Jonathan Swift (1667-1745) İngiliz edebiyatının en büyük düzyazı yergi ustalarından biridir (bak

YERGİ)

Jonathan Swift İrlanda'da, Dublin'de doğdu

Babası ö doğmadan ölmüştü

Arkadaşlık ettiği kişiler arasında zamanın ünlü yazarlarından bazılarıda vardı

Yazdığı denemelerde ve kitapçıklarda, küçümsedigi budala insanlarla ve görüşlerle zekice alay ediyordu

Acımasız olduğu kadar ciddi yergi-leriyle kısa sürede edebiyat ve siyaset çevrelerinde tanındı

Swift çeşitli dinsel inançlar arasındaki çatışmayı, din ve bilimdeki yozlaşmayı gözler Önüne sermek amacıyla imzasız olarak A Tale of a Tub\ (1704; "Teknenin Masalı") yazmıştı

Ne var ki, okurlar alaycı üslubundan yapıtın yazannı keşfetmekte gecikmedi

Jonathan Swift iktidann hükümdar, soylular ve halktan temsilcilerin oluşturacağı ortak bir anayasaya dayanması gerektiğine inanıyordu

Ona göre yönetirken hiçbir şekilde zorbalığa başvurulmamalıydı

Siyasal uğraşla-nnın yoğunluğuna karşın, gerçek adı Esther Johnson olan, sekiz yaşından beri tanıdığı bir kıza adadığı Journal to Stella (1766-68; "Stel-la'ya Günlük") başlıklı bir günlük tutmaya da zaman bulmuştu

Bu günlükte, İngiltere'de gerçekleşen değişimleri ve bu konudaki görüşleri yer alıyordu

1713'te, Dublin'de St

Patrick Katedrali'ne başpapaz olarak atandı

Tory'lere yakınlık duyan Swift, partisi iktidardan düşünce ağır saldmlara hedef oldu

Bu nedenle bir süre toplumsal yaşamdan uzak durdu

Özel yaşamında da bazı sorunlar çıktı

Stella'nın 1728'de ölümüyle en eski ve değerli dostunu yitirdi

Swift mutsuzluğuna ve incinen onuruna karşın, yazılarıyla, yanlış ve adaletsiz bulduğu her şeye saldırmayı sürdürdü

Swift'in ünlü romanı Güliver'in Gezilerinin kahramanı Lemuel Gulliver çeşitli düşsel ülkelere yolculuklar yapar

Lilliput ülkesinde altı parmak boyunda insanlarla karşılaşır

Brobdingnang ülkesindekiler ise 60 ayak boyunda devlerdir

Laputa adlı uçan adada, uyuklayan, gülünç bilginler yaşar

Güliver son olarak Houyhnhnm adındaki atların ülkesine gider

Bu ülkede, çirkin ve kötü bir hayvan durumunda olan insan, akıllı atların yönetimi altında yaşamaktadır

Aslında Svvift' in böyle bir öyküyü kaleme almaktaki amacı insanların gerçek dünyadaki yanlış ve akıldışı davranışlarını sergilemek, onların rahatını kaçırmaktı

Bu yapıt Türkçe'ye 1935'ten bu yana çeşitli adlarla birçok kez çevrilmiştir

Svvift' in en acımasız yergisi ise, 1729'da alaylı bir dille kaleme aldığı, yoksul çocukların ailelerine ve ülkeye yük olmalarını önlemek için zengin ailelerin sofralarında yiyecek olarak sunulmasını önerdiği, dilimize "Naçizane Bir Öneri" başlığıyla çevrilen mektuptur

1742'de ağır bir hastalığa yakalanarak ölen Swift, Dublin'deki St

Patrick Katedrali'nin bahçesinde, Stella'nın yanı başına gömüldü

12-01-2009	#1
Şengül Şirin	Jonathan Swift - İrlandalı Yazar Jonathan Swift - İrlandalı Yazar Güliver'in Gezileri (Gulliver's Travels; 1726) adlı ünlü romanıyla tanınan İrlandalı yazar Jonathan Swift (1667-1745) İngiliz edebiyatının en büyük düzyazı yergi ustalarından biridir (bak YERGİ) Jonathan Swift İrlanda'da, Dublin'de doğdu Babası ö doğmadan ölmüştü Arkadaşlık ettiği kişiler arasında zamanın ünlü yazarlarından bazılarıda vardı Yazdığı denemelerde ve kitapçıklarda, küçümsedigi budala insanlarla ve görüşlerle zekice alay ediyordu Acımasız olduğu kadar ciddi yergi-leriyle kısa sürede edebiyat ve siyaset çevrelerinde tanındı Swift çeşitli dinsel inançlar arasındaki çatışmayı, din ve bilimdeki yozlaşmayı gözler Önüne sermek amacıyla imzasız olarak A Tale of a Tub\ (1704; "Teknenin Masalı") yazmıştı Ne var ki, okurlar alaycı üslubundan yapıtın yazannı keşfetmekte gecikmedi Jonathan Swift iktidann hükümdar, soylular ve halktan temsilcilerin oluşturacağı ortak bir anayasaya dayanması gerektiğine inanıyordu Ona göre yönetirken hiçbir şekilde zorbalığa başvurulmamalıydı Siyasal uğraşla-nnın yoğunluğuna karşın, gerçek adı Esther Johnson olan, sekiz yaşından beri tanıdığı bir kıza adadığı Journal to Stella (1766-68; "Stel-la'ya Günlük") başlıklı bir günlük tutmaya da zaman bulmuştu Bu günlükte, İngiltere'de gerçekleşen değişimleri ve bu konudaki görüşleri yer alıyordu 1713'te, Dublin'de St Patrick Katedrali'ne başpapaz olarak atandı Tory'lere yakınlık duyan Swift, partisi iktidardan düşünce ağır saldmlara hedef oldu Bu nedenle bir süre toplumsal yaşamdan uzak durdu Özel yaşamında da bazı sorunlar çıktı Stella'nın 1728'de ölümüyle en eski ve değerli dostunu yitirdi Swift mutsuzluğuna ve incinen onuruna karşın, yazılarıyla, yanlış ve adaletsiz bulduğu her şeye saldırmayı sürdürdü Swift'in ünlü romanı Güliver'in Gezilerinin kahramanı Lemuel Gulliver çeşitli düşsel ülkelere yolculuklar yapar Lilliput ülkesinde altı parmak boyunda insanlarla karşılaşır Brobdingnang ülkesindekiler ise 60 ayak boyunda devlerdir Laputa adlı uçan adada, uyuklayan, gülünç bilginler yaşar Güliver son olarak Houyhnhnm adındaki atların ülkesine gider Bu ülkede, çirkin ve kötü bir hayvan durumunda olan insan, akıllı atların yönetimi altında yaşamaktadır Aslında Svvift' in böyle bir öyküyü kaleme almaktaki amacı insanların gerçek dünyadaki yanlış ve akıldışı davranışlarını sergilemek, onların rahatını kaçırmaktı Bu yapıt Türkçe'ye 1935'ten bu yana çeşitli adlarla birçok kez çevrilmiştir Svvift' in en acımasız yergisi ise, 1729'da alaylı bir dille kaleme aldığı, yoksul çocukların ailelerine ve ülkeye yük olmalarını önlemek için zengin ailelerin sofralarında yiyecek olarak sunulmasını önerdiği, dilimize "Naçizane Bir Öneri" başlığıyla çevrilen mektuptur 1742'de ağır bir hastalığa yakalanarak ölen Swift, Dublin'deki St Patrick Katedrali'nin bahçesinde, Stella'nın yanı başına gömüldü __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır