Şırnak Beytüşşebap Ilçesi..

Şırnak Beytüşşebap ilçesi

Tarihi ve Coğrafi Yapısı:


Beytüşşebap İlçesi oldukça eski bir yerleşim birimidir İlçeye tarih içerisinde Hurriler, Mittaniler, Asurlular ve Urartular egemen olmuşlardır İlçe, 1054 yılında Selçukluların, 1514 yılında ise Osmanlı İmparatorluğunun egemenliği altına girmiştir 1855 yılında Erzurum İline, 1865 yılında Van İline bağlanan Beytüşşebap, 1887 yılında İlçe olmuştur Bu tarihten Cumhuriyetin ilanına kadar Van İline bağlı kalan Beytüşşebap, 1926 yılında Siirt, 1936 yılında Hakkari ve 1990 yılında da Şırnak İline bağlanmıştır Beytüşşebap İlçesi, dağlık ve engebeli bir arazi yapısına sahip olup doğusunda Hakkari, batısında Siirt-Pervari, kuzeyinde Van-Çatak, güneyinde ise Hakkari-Çukurca ve Şırnak-Uludere yer almaktadır İlçenin doğusunda yer alan Altın Dağları ve batısında yer alan Tanin Tanin Dağları, İlçe sınırları içerisinde kesişmektedir Ayrıca, İlçede Kato Dağı mevcuttur İlçenin en önemli akarsuyu Habur Çayı’nın kollarıdır İlçenin rakımı 1650 metre olup en yüksek noktası 3300 metreyi bulan Altın Dağları’dır İlçenin iklimi, tipik karasal iklim özellikleri taşımaktadır


Nüfus Durumu:

2000 yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre, İlçe merkez nüfusu 6364 ve köylerin nüfusu 14332 olup toplam nüfus 20696’dır 1997-2000 yılları arasındaki nüfus artış oranı yaklaşık % 11’dir

İdari Durumu:

1936 yılında İlçe olarak Hakkari İline bağlanan Beytüşşebap, 16051990 tarih ve 3647 sayılı kanunla yeni kurulan Şırnak İline bağlanmıştır Dağlık bir araziye sahip olan İlçenin Merkez ve Mezraa olmak üzere 2 belediyesi, 28 köyü ve bu köylere bağlı 63 mahallesi vardır İlçemize bağlı köyler: 1 Aşağıdere 2 Ayvalık 3 Akarsu 4 Başaran 5 Bölücek 6 Boğazören 7 Bolağaç 8 Çığlıca 9 Dağaltı 10 Güneyyaka 11 Ilıcak 12 Koyunoba 13 Mutluca 14 Ortalı 15 Pirinçli 16 Söğütçe 17 Taşarası 18 Yeşilöz 19 Beşağaç 20 Gökçe 21 AKÇAYOL 22 Cevizağacı 23 Kovankaya 24 Tuzluca 25 Doğanyol 26 Dilekyolu 27 Yenice 28 Toptepe





Sosyal Durumu :

İlçemizin sosyal yapısı aşiretlere dayanır Köylerimizde 5 aşiret vardır 1 Jirkan (Jirki) Aşireti ( 11 köy) 2 Gevdan Aşireti (8 köy) 3 Mamhuran Aşireti ( 3 köy) 4 Kaşuran Aşireti (1 köy) 5 Grevyan Aşireti ( 1 köy) Cevizağacı ve Kovankaya köyleri Süryani köyler olup, meskun değildirdir Beşağaç köyü ile Güneyyaka ve Bölücek köyleri herhangi bir aşirete bağlı değildir İlçe ve köyler kapalı bir toplum görüntüsü arz etmekte olup, yöresel örf ve adetler ile dini inançlar etkindir

Sağlık Durumu

İlçe merkezinde 1 Devlet Hastanesi, 1 Sağlık Ocağı Mezraa Beldesinde 1 sağlık Ocağı, Başaran, Bölücek, Yeşilöz, Tuzluca ve Boğazören köylerinde de sağlık evleri mevcuttur Yeşilöz ve Tuzluca köyleri meskun olmadığından, Bölücek, Başaran ve Boğazören köylerinde de personel yokluğu nedeniyle sağlık evleri kapalıdırİlçe merkezindeki sağlık Ocağı Tabipliğinde 4 hemşire ve 2 hizmetli görev yapmaktadır Devlet Hastanesinde ise 1 Doktor, 1 Diş Hekimi,18 personel, 6 hemşire, 4 ebe, 1 ezacı, 5 hizmetli ve 3 şoför görev yapmaktadır


Eğitim ve Kültür Durumu:

Bütün köylerimizde okul mevcut olup, 1989 yılından itibaren teröre bağlı olarak eğitim ve öğretimde önemli bir gerileme olmuştur 1995 – 1996 eğitim ve öğretim yılında bütün köy okullarımız tekrar eğitim ve öğretime açılmıştır İlçede, bir lise, 3’ü İlçe merkezinde olmak üzere 22 ilköğretim okulu ve 1 YİBO vardır İlköğretim okullarında toplam 3947 öğrenci ve lisede 301 öğrenci eğitim görmektedir Bu sayının cinsiyete göre dağılımı aşağıdaki gibidir Kız Erkek Toplam İlköğretim 1704 2243 3947 Lise 96 205 301 Genel Toplam 1800 2448 4248 İlçede, toplam 117 derslik mevcut olup 142 öğretmen görev yapmaktadır Derslik başına düşen öğrenci sayısı yaklaşık 40’dır Okuma – yazma oranı yaklaşık % 75’tir Tarih içinde bir çok uygarlığın egemenliği altına giren Beytüşşebap, kültürel yapı olarak Hakkari yöresine benzerlik göstermektedir Yörede iki eşlilik yaygındır Evlilikler genellikle görücü usulü ile olmaktadırSon yıllarda giderek azalmasına rağmen evlenen erkekten başlık alınmaya devam edilmektedir Düğünler genellikle 3 gün 3 gece sürmektedirDüğünlerde yemek verilmektedir Dini bayramlarda namaz sonrası topluca bayramlaşma olur Ayrıca kabile ve aşiretler topluca ev ziyaretleri yaparlar Jirki kilimleri : Beytüşşebap İlçesinde özellikle Jirki aşiretinin yapmakta olduğu Jirki Kilimleri dünyaca ünlüdür Bu kilimlerin en önemli özelliği, yünden yapılması ve bu yünlerin kök boyası ile boyanmış olmasıdır Canlı renkli ve değişik motifleri vardırBunlar yöre halkının diliyle Sinani,Lülüper, Canbezar ve Golgever motifleridir


Ekonomik Durumu:





İlçemizde tarıma elverişli arazi miktarı son derece azdır Temel geçim kaynağı, yaylacılığa dayanan küçükbaş hayvancılığıdır Ancak, terör nedeniyle bazı köylerin boşalması ve yaylaların güvenli olmaması sonucu hayvancılık çok gerilemiştir Daha önce yaklaşık 300 bin olan küçükbaş hayvan sayısı, 30000’lere kadar düşmüş olmasına rağmen son yıllarda terör olaylarının azalması ile orantılı olarak hayvan sayısında hızlı bir artış olmaktadır “Geçici Köy Koruculuğu”, İlçenin en önemli geçim kaynağı olarak görülmektedir Toplam GKK sayısı 1587’ dir

Ulaştırma ve Altyapı Durumu:

İlçemize bağlı meskun tüm köylerimizde elektrik mevcut olup, Bölücek köyü Ballı Mezrasında elektrik mevcut değildirGeri dönüşüme açılmış olan Beşağaç ve Gökçe köylerine de 2004 yılı içerisinde elektriğe kavuşmuştur Bölücek Köyü hariç diğer köylerde telefon vardır Köy yollarının Köy Hizmetleri aracılığı ile stabilizesi yapılmaya çalışılmakta, kış aylarında karla mücadele çalışmaları yoğunluk kazanmaktadır İlçemizde kanalizasyon kısmen yapılmıştırMevcut içme suyu yetersizdir, sıhhi değildir

Tarihi ve Turistik Yerler:

Beytüşşebap Zümrüt Kaplıcaları mevcuttur Valiliğimiz İl Özel İdare Müdürlüğünün 2005 yılı yatırım programına alınmış olup, şu anda halkın kullanımına açıktır Kaplıca suyunun önceki yıllarda yapılan analizlerde cilt hastalıklarına,kadın hastalıklarına ve bazı hastalıklara iyi geldiği tespit edilmiştirKaplıca için çevre illerden gelen vatandaşlarımız çadır kurarak yararlanmaktadır

__________________