Eskimoların Hayatı Değişiyor

Eskimoların Hayatı Değişiyor

Grönland'ın beşte dördü buzla kaplı Binlerce yıldır Eskimolar, bu buz kütlesinin kıyılarında denizin kendilerine sunduklarıyla; balık, fok ve balina avlayarak yaşadılar Ancak artık iklim değişiyor; bunun sonucunda da Eskimoların geleneksel yaşam tarzı da…

Bu durumun en bariz olduğu yerlerden biri Grönland'ın batı kıyısındaki bir buzul fiyordundaki balıkçı köyü İllulisat Bir kuşak önce buradaki körfez her kış donar, denizi kalın bir buz tabakasıyla kaplardı Yerel Eskimolar köpeklerini kızaklarına bağlar, fok ve balık avı için bu buz tabakası üzerinde uzun seyahatlere çıkardı Ancak son yıllarda bu tabaka yer yer inceldi ve bazen de tamamen yok oldu
Karanlık aylar boyunca kayıklar sulara salınır, köpekler bir yerlere bağlanır, kızaklar bir kenara bırakılır oldu
İllulisat fiyordundaki dev buzul son on yılda on milden fazla küçüldü
Bu gerileme gezegenimizin felaketle karşı karşıya oluşunun bir sembolü adeta Ancak Grönlandlılar yaşadıkları değişimi farklı yorumluyor

Grönland Başbakanı Kuupik Kleist "Bunun küresel bir sorun olduğunun farkındayız" diyor ve devam ediyor: "Ancak bu değişimi bir sorun olduğu kadar bir fırsat olarak da görüyoruz; Grönland'ın bu fırsatlara kapı açmasını istiyorum"
Bu yaz Grönland'a, bağlı olduğu Danimarka tarafından özerklik verildi Bu kararın en önemli yönlerinden biri, bölgenin potansiyel kaynaklarını yerel halkın eline vermesi
Bölgede muazzam petrol, doğalgaz ve kıymetli maden yatakları; hatta elmas olduğu düşünülüyor Dahası son dönemde yaşanan sıcaklık artışı bölgede madenciliği daha kolay ve karlı bir iş haline getiriyor
Grönland'ın geleneklere büyük değer verdiği doğru ama bu sizi yanıltmasın Zengin kaynaklarıyla bu uçsuz bucaksız ada, artık yeni bir hayatın eşiğinde…

Grönland’a Genel Bakış

Danca’da (Danimarka dilinde) “Grønland” sözcüğü, "Yeşil Ülke" anlamına gelir
Atlas Okyanusu'nun kuzeyinde, 2166086 km² ile kuzey kutbundaki en büyük buz örtüsüyle kaplı, Danimarka'nın özerk bölgesi Bu buz tabakası 3 kilometre kalınlığında ve tabanı da deniz düzeyinin altındadır
Grönland, yüzölçümü açısından dünyanın en büyük adası konumundadır Yuzde 81'i buzullarla kaplıdır Grönland'da yaşayan nüfus 57500 civarındadır Nüfusun büyük kesimi batı kıyısındaki küçük kasabalarda yaşar Grönlandlılar, hem Kalaallit (Inuit), hem İskandinavya kökenlerini taşımaktadırlar ve Grönlandca (Greenlandic=Kalaallisut) dilini konuşurlar İki önemli şehri başkent Godthab (Nuuk) ile Godhavn'dır
Ortalama sıcaklığın -7 derece olmasına karşın iklim kuru ve güneşlidir Kışlar soğuktur ve buzlu bölgelerde sıcaklık yazın bile donma noktasının altındadır

Kasım 2008'de yapılan özerkliğin genişletilmesi ile ilgili referandumda halk,%75 oranında evet demiş, böylece Grönland hükümeti hukuk, petrol gelirlerinin yarısı, adelet gibi daha birçok 32 konuda Danimarka'dan bağımsızlığını kazanmıştır Ancak halen dışişlerinde Danimarka'ya bağlıdir ve devlet başkanı Kraliçe IIMargrethe’dir
900 yılında Gunnbjorn Ulfsson Grönland'ı keşfetmiştir 986 yılında ise Kızıl Erik, Grönland'da bir Viking sömürgesi kurdu 1985 yılında AB'den ayrılmıştır

Atlas Okyanusu'nda bulunan Grönland, Kuzey Amerika kıtasına bitişik olmakla birlikte tarihsel olarak Avrupa ile bağları daha fazladır Her ne kadar geniş özerklikleri olsa da, Danimarka Kraliyet Birliği'nin bir parçasıdır Danimarka'ya bağlı olarak 1973 yılında Avrupa Topluluğu'na dahil olan Grönland, 1983’te yapmış olduğu bir halk oylaması sonucunda Avrupa Birliği’nden ayrılma kararı almış ve gelişmelerin ardından 1 Şubat 1985'de topluluktan ayrılmıştır; halen Avrupa Birliği'nin dışındadır

Yeni bir araştırma, Grönland’daki buzulların daha önce varsayılandan 3 kat daha hızlı eridiğini savunuyor Grönland’da, 2002-2005 arasında yılda 240 kilometre küp buzul eridi
Yazar: Mehmet Karaarslan

__________________