Sasani Imparatorluğu

sasani imparatorluğu

Sasani İmparatorluğu (Sasani Devleti veya Sasaniler) (ساسانیان), dördüncü İran Hanedanlığı ve ikinci Pers İmparatorluğu’nun adıdır (224 – 651) Sasani İmparatorluğu, son Arşaklı hanedanı (Partlar) kralı IV Artabanus’u yenmesinin ardından I Ardeşir tarafından kurulmuş, son Sasani hükümdarı Şehinşah (Krallar kralı) III Yezdigirt’in (632-651), erken Halifelik’le yani ilk İslam Devleti ile girdiği 14 senelik mücadeleyi kaybetmesiyle sona ermiştir


İmparatorluğun sınırları bugünkü İran, Irak, Ermenistan, Afganistan, Türkiye’nin doğu bölgesi, Suriye’nin bir kısmı, Pakistan, Kafkaslar, Orta Asya ve Arabistan’ın tamamını kapsıyordu II Hüsrev’in hükümdarlığı (590-628) sırasında Mısır, Ürdün, Filistin ve Lübnan da kısa süreli olarak imparatorluğa dahil oldu Sasaniler, imparatorluklarını ‘İranşehr’ ايرانشهر (Iranshæhr) ‘İranlıların (Aryanların) memleketi’ diye adlandırırlardı

Sasani dönemi, Geç İlkçağ’ı kapsayarak İran Tarihi’nin en önemli ve etkili dönemlerinden biri olarak kabul edilir Bir çok yönüyle Sasani dönemi, Pers medeniyetinin en önemli başarılarına tanıklık etmiş ve İran’ın müslümanlar tarafından fethedilmesi ve İslamlaşmasından önceki son büyük İran İmparatorluğu olmuştur İran, Roma medeniyetini Sasani döneminde farkedilir şekilde etkilemiştir Kültürel etkisi imparatorluk sınırlarının çok ötesine, Batı Avrupa’ya, Afrika’ya, Çin’e ve Hindistan’a kadar ulaşmıştır Ayrıca bu kültürel etki Avrupa ve Asya ortaçağ sanatının oluşmasında göze çarpan bir rol oynamıştır

Bu etki erken dönem İslam dünyasına kadar taşındı Hanedanın kendine has ve aristokratik kültürü, İran’ın fethini bir Pers Rönesansına dönüştürdü Daha sonra İslami olarak adlandırılan kültürün, mimarinin, yazımın ve diğer becerilerin çoğu Sasani İranlılarından daha geniş Müslüman dünyasına aktarılmıştır

__________________