Platon- Eflatun-Eski Yunanlı Düşünür

**Şengül Şirin** · 09-30-2009

Platon- Eflatun-Eski Yunanlı Düşünür

Eflatun(İÖ 428-347) adıyla da bilinen Eski Yunanlı düşünür Platon batı felsefesinin kurucularındandır

Platon, Atina' nın Peloponnesos Savaşı sonrasında uğradığı yenilginin yarattığı bunalım döneminde yetişti (bak Peloponnesos Savaşi)

Demokrasi adına başa geçen yeni yöneticilerin adaletsizliği, bir zamanlar ilgi duyduğu siyasetten uzaklaşmasına ve kendini felsefeye adamasına neden oldu

Böylece, çevresindeki dünya ile ilgili gerçekleri irdelemeye ve açıklamaya yöneldi

Yaşamı boyunca hiçbir yazılı metin bırakmayan Eski Yunanlı düşünür Sokrat'ın öğrencisi ve dostu olan Platon, öğretmeninin çeşitli kişilerle giriştiği karşılıklı konuşma ve tartışmaları kâğıda döktü (bak Sokrat)

Bu karşılıklı konuşmaları "diyalog" denen bir yazı yöntemine dönüştürdü

"Sokratik" ve "platonik" olarak ikiye ayrılan Platon'un yapıtları günümüze kadar ulaşmıştır

Bunlardan ilk bölümü Platon'un gençlik dönemine ilişkin, Sokrat'ın düşüncelerinin ağırlıkta olduğu metinlerdir

Sokrat'ın Savunması (Apologia Sok-ratous) örneğinde olduğu gibi alaycı ve inatçı bir sorgulamayla ahlak ve eğitim sorunlarını irdeler

İkinci bölümü ise Platon'un olgunluk dönemi metinleri oluşturur

Düşüncelerini bu diyaloglarla ortaya koyan Platon, Sokrat'ı örnek alarak "Adalet nedir?", "Güzellik nedir?", "İyilik nedir?" gibi sorulann yanıtlarını, insanların kendilerinin bulması için çalışır

En önemli diyaloglarından oluşan Devlet'te (Politeia) yetkin bir devletin nasıl olması gerektiği sorusuna yanıt arar

Platon hükümdarların devleti kendi çıkarları doğrultusunda değil, bütün insanların iyiliği için, bilgece yönetmeleri gerektiğine inanıyordu

Bu nedenle küçük yaşta eğitilmelerini öngörüyordu

Ne var ki, felsefe yoluyla aydınlatmayı ve eğitmeyi üstlendiği İtalyan prenslerinden Genç Dionysios'un yetiştirilmesinde başarılı olamadı

Platon İÖ 327'de, bugünkü üniversitelerin başlangıcı sayılabilecek "Akademi" adlı okulu kurdu

Yaşamı boyunca hem ders verdiği, hem yöneticiliğini yaptığı bu okul, Roma İmparatoru Jüstinyen kapatıncaya kadar 800 yıl süreyle bir araştırma ve tartışma merkezi olarak etkili oldu

Platon, Timaios ve Kritias adlı diyaloglarında, bir zamanlar Atlas Okyanusu'nda bulunduğu ve sonra sulara gömüldüğü ileri sürülen Atlantis Adası'nın öyküsünü anlatır (bak Atlantîs)

Bu öykünün gerçek mi, yoksa düşünürün düş gücünün ürünü mü olduğu bilinmemektedir

09-30-2009	#2
Şengül Şirin	Platon- Eflatun-Eski Yunanlı Düşünür Platon- Eflatun-Eski Yunanlı Düşünür Eflatun(İÖ 428-347) adıyla da bilinen Eski Yunanlı düşünür Platon batı felsefesinin kurucularındandır Platon, Atina' nın Peloponnesos Savaşı sonrasında uğradığı yenilginin yarattığı bunalım döneminde yetişti (bak Peloponnesos Savaşi) Demokrasi adına başa geçen yeni yöneticilerin adaletsizliği, bir zamanlar ilgi duyduğu siyasetten uzaklaşmasına ve kendini felsefeye adamasına neden oldu Böylece, çevresindeki dünya ile ilgili gerçekleri irdelemeye ve açıklamaya yöneldi Yaşamı boyunca hiçbir yazılı metin bırakmayan Eski Yunanlı düşünür Sokrat'ın öğrencisi ve dostu olan Platon, öğretmeninin çeşitli kişilerle giriştiği karşılıklı konuşma ve tartışmaları kâğıda döktü (bak Sokrat) Bu karşılıklı konuşmaları "diyalog" denen bir yazı yöntemine dönüştürdü "Sokratik" ve "platonik" olarak ikiye ayrılan Platon'un yapıtları günümüze kadar ulaşmıştır Bunlardan ilk bölümü Platon'un gençlik dönemine ilişkin, Sokrat'ın düşüncelerinin ağırlıkta olduğu metinlerdir Sokrat'ın Savunması (Apologia Sok-ratous) örneğinde olduğu gibi alaycı ve inatçı bir sorgulamayla ahlak ve eğitim sorunlarını irdeler İkinci bölümü ise Platon'un olgunluk dönemi metinleri oluşturur Düşüncelerini bu diyaloglarla ortaya koyan Platon, Sokrat'ı örnek alarak "Adalet nedir?", "Güzellik nedir?", "İyilik nedir?" gibi sorulann yanıtlarını, insanların kendilerinin bulması için çalışır En önemli diyaloglarından oluşan Devlet'te (Politeia) yetkin bir devletin nasıl olması gerektiği sorusuna yanıt arar Platon hükümdarların devleti kendi çıkarları doğrultusunda değil, bütün insanların iyiliği için, bilgece yönetmeleri gerektiğine inanıyordu Bu nedenle küçük yaşta eğitilmelerini öngörüyordu Ne var ki, felsefe yoluyla aydınlatmayı ve eğitmeyi üstlendiği İtalyan prenslerinden Genç Dionysios'un yetiştirilmesinde başarılı olamadı Platon İÖ 327'de, bugünkü üniversitelerin başlangıcı sayılabilecek "Akademi" adlı okulu kurdu Yaşamı boyunca hem ders verdiği, hem yöneticiliğini yaptığı bu okul, Roma İmparatoru Jüstinyen kapatıncaya kadar 800 yıl süreyle bir araştırma ve tartışma merkezi olarak etkili oldu Platon, Timaios ve Kritias adlı diyaloglarında, bir zamanlar Atlas Okyanusu'nda bulunduğu ve sonra sulara gömüldüğü ileri sürülen Atlantis Adası'nın öyküsünü anlatır (bak Atlantîs) Bu öykünün gerçek mi, yoksa düşünürün düş gücünün ürünü mü olduğu bilinmemektedir __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır