Pavia Savaşı (1525)

Pavia Savaşı (1525)

Pavia Savaşında I Carlos’un zafer kazanması İtalyanları olduğu kadar Almanları da şaşırtacaktır, kendinden beklenmedik oranda güç kullanarak savaştan muzaffer ayrılacaktır İzleyen yıllarda Papalık ile I Carlos arasında imzalanan Barcelona antlaşmasında (1529), Carlos Katolikliğin koruyucusu ilan ediliyor ve isyancı Floransa’nın ayaklanmasının bastırılması karşılığında Lombardiya ona veriliyordu

1528 yılında büyük amiral Andrea Doria, Fransızları yenip Cenevizlilerin bağımsızlığını sağlamak için Carlos ile ittifak yapar İttifakın ilk meyveleri ise Ceneviz bankalarından Carlos’a açılan ilk kredilerde kendisini gösterecektir ve uzun süreli bir ekonomik ilişkinin başlangıcı olacaktır

Amerika’da durum

Amerika kıtasının kolonileştirlmesi dur durak bilmeden hızla ilerlemektedir 1530’lu yıllarda Santa Fe de Bogotá kenti kurulacak, onu 1536 yılında Buenos Aires izleyecektir 1540’lı yıllar Amazon ormanlarının Francisco de Orellana tarafından araştırılmasına sahne olacaktır 1541 ‘de Peru’nun derinliklerine ilerlenecek ve Kolombiya’nın derinlikleri fethedilecektir

Salamanca Üniversitesi ve diğer üniversiteler yerel halkla ilgili İspanya’nın lehine yasalar çıkartılmasını önerirler Bunun üzerine 1512 yılına ait Burgos yasaları 1542’de yenilenir Bu yasaların pratikte uygulanması çok zor olacak olmasına rağmen diğer Avrupa ülkeleri de benzer yasalar çıkartacaktır 1543 yılında Fransız kralı I François Osmanlı Sultanı Kanuni Sultan Süleyman ile müttefik olarak, İspanyol kontrolündeki Niza şehrini almak için saldırır İngiliz kralı VIII Henry ise savaştaki iki tarafı da beğenmemesine rağmen bu işgale karşı İspanyolların yanında yer alır

İspanyollar savaşta yenilseler de imparator Fransa’ya kendi şartlarını kabul ettirecektir Avusturyalılar ise Doğu Avrupa’da Osmanlılara karşı savaşmaya devam etmektedir Carlos, Protestanlara karşı İspanyol-Hollanda ordusuyla Almanya’ya girecek ve Protestan prenslerine karşı imparatorluk otoritesini tekrar tesis etmeye çalışacaktır

1547 yılındaki Mühlberg Savaşında Protestanları yenecektir Protestanlarla 1555 yılında imzalanan Augsburg Antlaşmasında Almanya tekrar imparatorluğun hakimiyetine girecektir Kutsal Roma İmparatorluğu gücünün doruğundadır Akdeniz ise Türklerle İspanyollar arasında savaş alanına dönmüştür Türkler Barbaros gibi korsanları da saflarına çekmiştir Carlos Osmanlılara kimi taktiklerle saldırmakta; askeri üslerine baskınlar düzenlemekte ve liman şehirlerine bizzat kendisi seferler düzenlemekteydi



San Quintin’den İnebahtı’ya (1556-1571)

İmparator Carlos tüm topraklarını yasal varisi olan oğlu II Felipe ile kardeşi Fernando arasında pay eder Fernando’nun payına Habsburg İmparatorluğu düşer Felipe’ye ise imparatorluğun çıkış yeri Kastilya düşer Ancak Kastilya kendi başına tüm imparatorluğa yetecek güçte değildir Kral Felipe’nin Maria Tudor ile evlenmesinden sonra İngiltere ile İspanya müttefik olacaktır 1547 yılında Fransa tahtına çıkan II Henry saldırgan bir dış siyaset güdecektir Felipe ise Fransız birliklerini 1558 yılında San Quintin’de yenecek 1559 yılında yapılan anlaşmada Fransa, İspanya’nın İtalya’daki fetihlerini tanımaktadır Fransa kralının ani ölümü üzerine ülke iç savaşa doğru kayacak, ülkedeki Katolikler ile Protestanlar arasında çıkan savaşa İspanya Katolikler lehine müdahale edecektir Fransa tehlikesini atlatan İspanya 1643 yılına kadar imparatorluğunu genişletecektir 1557 yılındaki borçlanma ve bütçenin Cenevizli bankerlerin denetimine açılmasıyla beraber ekonomik kriz iyice su yüzüne çıkmış olur Bu sırada deniz aşırı sömürgelerde fetihler devam etmektedir 1565 yılında Florida yerleşime açıklacak kurulan San Agustin kenti önemli bir üs olacaktır Asya kıtasında ise 27 Nisan 1565 günü Filipinlere girilecek ve 1572 yılında bugünkü Manila şehri kurulacaktır Fransa’ya karşı kazanılan zaferden ve Fransa’nın dini iç savaşların ortasına düşmesinden sonra Felipe güçlüdür Artık Akdeniz’de kendisine düşmanlıklar yapan Osmanlılardadır sıra


İnebahtı (1571)

İnebahtı SavaşıKanuni Sultan Süleyman’ın ölmesi ve yerine kapasitesi sınırlı II Selim’in geçmesi Felipe’yi yüreklendirecek ve savaş ilanına itecektir 1571 yılında İspanya, Venedik ve Papalık tarafından oluşturulan oluşturulan Kutsal İttifak, Osmanlılara savaş açar Biraraya getirilen donanma Türk donanmasına İnebahtı’nda ağır bir yenilgi tattırır Bu yenilgiyle Türklerin Akdenizdeki etkileri azalacak ve Avrupa’daki ilerleyişleri duraklayacaktır Zafer sayesinde Avrupa ülkeleri nezdinde İspanya’nın saygınlığı artacaktır


Krallık zor durumda

Madrid’deki sevinç uzun ömürlü olmaz 1566’da Kalvinistler Hollanda’da ayaklanma çıkartacaklar, kral ise Alba Dükünü olaylara müdahale etmesi için gönderecektir 1568 yılında William Orange, Alba dükünü ülkeden atmaya çalışır ancak başarısız olur Bu şekilde başlayan bir dizi savaşa Seksen Yıl Savaşları denir

Savaş sonunda Hollanda bağımsızlığına kavuşacaktır Savaş İspanya için sonu gelmeyen bir hal alacaktır 1576 yılında Hollanda’da düzeni sağlayabilmek için bulundurulan 80000 kişilik ordunun masrafları özellikle mali krizdeki imparatorluk için sorun olur Amerika kıtası açıklarındaki korsanlığın artması da bunu etkendir Felipe askerlerine belirli bir süre ödeme yapılamayacağını duyurunca, askerler başkaldıracak, şehirler yağmalanacak hatta bazı askerler Hollanda isyanına katılacaktır Ordunun pasifize edilerek yatıştırılması 3 yıl sürer Felipe 1580 yılında ölünce ardında varis bırakmadığı için tahtın talibi çoktur Yeni kral ise İsabel’in oğlu olacaktır Portekiz’de durumu denetim altına almak isteyen yeni kral Alba Dükünü Portekiz’e gönderir ve durumu kontrol altına alırYeni kral elinde büyüyen bir imparatorluk vardır Ancak İspanya hala borçlarını ödemektedir 1584 yılında isyancı lider William Orange Katolikler tarafından öldürülür Bu olay Katoliklere yarayacakken beklenenin tam tersi olacaktır 1586 yılında İngiltere kraliçesi I Elizabeth, Protestanlara yardım yollayacak, ünlü korsan Sir Francis Drake Amerika kıtasında İspanyollara göz açtırmayacaktır Ayrıca Cadiz limanına da saldıracaktır 1588 yılında II Felipe, İngiltere kraliçesi I Elizabeth İngilteresine saldırmak için Yenilmez Armadasını adaya yollar İngiliz donanmasının inatçı direnişi, kuvvetli fırtınalar ve donanma arasındaki koordinasyonsuzluk ve lojistik hataları yüzünden İspanyol donanması hezimete uğrayacaktır Buna rağmen 1589 yılında Drake komutasındaki İngiliz karşı saldırısı da başarısız olacaktır Yenilmez Armada hezimetinden sonra bile denizlerde İspanyol donanmasının hakimiyeti sürmektedir 1639 yılında Hollanda’ya yenilen İspanyol donanması bu tarihten sonra çöküşe geçmiştir İspanya, Fransız kralı II Henry’nin ölümünden sonra Fransa’da çıkan iç savaşa dahil olacaktır Fransa tahtına geçen III Henry Paris önlerinde savaşta ölecek, ondan sonra tahta geçen IV Henry Katoliklere karşı savaşlarda başarı kazanacaktır İspanyol ordusu hem Fransa’da hem Hollanda’da savaşmak zorunda kalacak ve bölünecektir İki cephede birden svaşa ülke ekonomisi dayanamayacak ve Vervins Barış Antlaşması imzalanacaktır

__________________