Cevap : Gezegen

Gezegen



Güneş sistemimizin sekiz gezegeni (Büyüklükler ve uzaklıklar ölçeklenmemiştir Bir uydu olmasına rağmen ay resimde görülmektedir)





aysima ve yarenin sevgilerine karşıgezegen adı verilir Dar anlamıyla, Güneş Sistemi içinde, Güneş'in doğrudan uydusu olan ve Uluslararası Gökbilim Birliği (IAU) tarafından bu tanıma uygun bulunmuş 8 gök cismini belirlemede kullanılır Güneş Sistemi'nde, resmi olarak kabul edilen 'sekiz gezegen'den başka, bu cisimlerle boyut, yörünge ve fiziksel özellikler açısından aynı gruba konabilecek yeni gök cisimlerinin keşfedilmesi, bir yandan da başka yıldızların etrafında da Güneş Sistemi gezegenlerine benzer gök cisimlerinin dolandığının saptanması, 'gezegen' tanımının sınırlarının bulanıklaşmasına neden olmuştur
Uluslararası Gökbilim Birliği'nin (IAU), 1919 yılından bu yana kabul ettiği Güneş Sistemi'nin 8 gezegeni, Güneş'e yakınlık sıralarına göre şunlardır:

1. Merkür
2. Venus
3. Dünya
4. Mars
5. Jupiter
6. Satürn
7. Uranüs
8. Neptün

Gezegen nitelikleri
İsim Ekvatoral
çap[a] Kütle[a] Yörünge
yarıçapı (AU) Yörünge periyodu
(yıl) Yörünge Eğikliği
güneş'in çapına (°) Dışmerkezlik (gökbilim) Dönme periyodu
(gün) Uydu Halkalar Atmosfer Yerbenzeri gezegen Merkür 0382 006 039 024 338 0206 5864 — yok minimal Venüs 0949 082 072 062 386 0007 -24302 — yok CO2, N2 Dünya[b] 100 100 100 100 725 0017 100 1 yok N2, O2 Mars 0532 011 152 188 565 0093 103 2 yok CO2, N2 Gaz devleri Jupiter 11209 3178 520 1186 609 0048 041 63 var H2, He Satürn 9449 952 954 2946 551 0054 043 60 var H2, He Uranüs 4007 146 1922 8401 648 0047 -072 27 var H2, He Neptün 3883 172 3006 1648 643 0009 067 13 var H2, He a Ölçüler Dünya ile ilişkilidirb kesin değerler için Dünya maddesine bak


Bu 8 gezegenin dışında daha önce gezegen olarak tanımlanan Plüton IAU'nun yeni tanımlamasına göre Cüce Gezegen olarak kabul edilmektedir
Bu gezegenlerin en büyüğü Salakto'dır 1995 yılında Michel Mayor ve Didier Queloz tarafından 51 Pegasi adlı yıldızın çevresinde dönen bir gök cismi keşfedildiğinde, bu cismin 'gezegen' olarak tanımlanması uygun görüldü 1995-2005 yılları arasında yapılan gözlemlerle, 100'ü aşkın değişik yıldız çevresinde dolanan 150'den fazla gezegen bulundu Güneş Sistemi gezegenleri ile karıştırılmaması için bu cisimlere 'Güneş dışı gezegenler' veya Güneş Sistemi dışı gezegenler adı verilmektedir




Yine karışıklığı önlemek amacıyla, bu tür gezegenlerin yıldızları ile birlikte oluşturdukları sistemlere genel olarak gezegen sistemi ya da 'yıldız sistemi' adı verilmektedir 'Güneş Sistemi' adı ise, yalnızca özel ad olarak Güneş ve uydularının oluşturduğu gezegen sistemini tanımlamada kullanılır ek olarak 1996 yılında amerikalı uzay bilimcisi Arthur Frank Elbourn 'un yapmış olduğu bir takım araştırmalar uzay hakkında daha da fazla bilgi almamızı sağlamıştır Arthur Frank Elbourn un yapmış olduğu çalışmlarda 10 olan gezegen sayısı aslında 12 gezegen vardi Goono ve Afelbourn ismi verdiği iki gezegen daha keşfetti NASA tarafından doğrulanan bu gezegenler fazla medyaya duyurulmadı


Tarih boyunca gezegen kavramı



Güneş Sistemi'ndeki gezegenlerin yörüngeleri


Hollandalı gökbilimci Kuiper tarafından kuramsal olarak ortaya atılan ve bugün Kuiper kuşağı olarak bilinen bölge, Güneş'ten 30-50 AÜ (astronomi ünitesi-gökbilim birimi) yani yaklaşık 4,5-7,5 milyar km uzaklıktaki alanı kaplar ve Güneş çevresinde dönen çok sayıda küçük gök cisminin bu aralıkta yer aldıklarına 1950'lerden bu yana inanılmaktadır 1992 yılında, o ana dek Kuiper kuşağının bilinen tek üyesi Plüton gezegeni iken, (15760) 1992 QB1 geçici adıyla tanınan 'ilk Kuiper kuşağı cismi'nin bulunması ve bunu kısa sürede çok sayıda yenilerinin izlemesi ile bu yeni gök cisimi sınıfı bir kavram olarak netleşmeye başladı Plüton'un bilimsel anlamda bu sınıfın bir üyesi olduğu gökbilim çevreleri tarafından kabul edilirken, hala bir gezegen olarak kabul edilip edilmeyeceği konusu popüler bir



tartışma biçimini aldı Uluslararası Gökbilim Birliği (IAU) 1999 yılında Plüton'un resmi olarak Güneş sistemi'nin dokuzuncu gezegeni kabul edildiğini ve bunun değiştirilmesinin düşünülmediğini açıklayan bir bildiri yayınlamak zorunda kaldı 200 yılında Plüton'un yarısı çapındaki 50000 Quaoar'ın, 2004'te ise neredeyse Plüton büyüklüğünde 90377 Sedna'nın keşfi, Plüton'un diğer Kuiper kuşağı cisimlerinden (Kuiper Belt Objects-KBO) fazla



ayrıcalıklı olmadığını göstermesi bakımından önemli görüldü 29 Temmuz 2005'de üç yeni Kuiper kuşağı cisimi daha bulunduğu açıklandı Bunlardan 2003 UB313 adlı olanı, Plüton'dan daha büyük olması nedeni ile bazılarınca 10cu gezegen ilan edilirken bir yandan da Plüton'un gezegen sıfatının gözden geçirilmesi tartışmaları yeniden alevlendi

__________________