Kapitülasyonlar

çoğunlukla iki sistem iç içedir

Aslında bu iki tip iktisat birbirinin tamamıyla karşıtı değildir, çünkü ne kapitalizm ne de sosyalizm katıksız, salt bir sistem halinde bulunabilir; çağdaş devletlerde bu iki sistem çoğu zaman birbiriyle kaynaşmıştır Sözgelimi, kapitalist bir ülkede her zaman kamulaştırılmış bir kesim bu-lunur ve özel teşebbüs bazen tüketiciyi korumak üzere frenlenir


Öte yandan, sosyalist kuramcılar tarafından geliştirilen, işçilerin haklarını savunma eğilimindeki sosyal yasalar (çalışma saatlerinin azaltılması, ücretli tatiller, emeklilik vb) dünyanın bütün ülkelerinde gittikçe yayılmaktadır


Geçici ya da sürekli olarak bir ülkede yaşayan yabancılara tek taraflı olarak tanınan hak ve ayrıcalıkların tarihi çok eskidir
Kutsal Roma-Germen imparatorları, kendilerine ballı prenslerin haklarına dokunmayacaklarını belirten belgeler verirlerdi Bunlara kapitulum veya kapitularya denirdi Ama asıl kapitülasyonlar, İslâm ülkelerinde yaşayan hıristiyanlara tanınan özel ayrıcalıklardır ki, en çok Osmanlı hükümdarlannca uygulamaya konmuş ve XX yya kadar sürmüştür

__________________