Aile Mahkemesinde Görev Alacak Uzmanlar*

**Şengül Şirin** · 06-16-2009

Aile Mahkemesinde Görev Alacak Uzmanlar*

Aile Mahkemeleri Kanunu’nun “Aile mahkemeleri bünyesinde bulunan uzmanlar” başlığını taşıyan beşinci maddesine göre, “her aile mahkemesine,…

Adalet Bakanlığınca, tercihen; evli ve çocuk sahibi, otuz yaşını doldurmuş ve aile sorunları alanında lisansüstü eğitim yapmış olanlar arasından, birer psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı atanır

” Görüleceği üzere buradaki uzmanlar; psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı olarak düzenlenmiştir

Psikolog; psikolojiyle uğraşan kimselerdir

Psikolog, bireylerin, duygu ve düşüncelerini,

davranışlarını, zeka ve yeteneklerini anlamaya çalışarak, onların davranışlarının düzeltilmesine ve geliştirilmesine yardımcı olup bireylerin çevreleriyle olan uyum sürecindeki uyumsuzlukları inceleyip çözüm yolları sunmaya çalışır

[1] Pedagog, eğitim bilimi uzmanıdır, özellikle çocuklarla ilgili çalışmalar yapar

Çocukların sosyal problemlerinin çözümüyle ilgilenir

Pedagoglar çocuk gelişimi öğretmenliği görevi de yapabilirler

[2] Sosyal çalışmacı ise insanların sosyal hayatıyla ilgili çalışmalar yapan sosyal hizmet uzmanıdır

Zihinsel hastalıkların ve uyumsuzlukların, kişisel ve sosyal sorunların çözümlenmesi için tedavi uygulanmasını sağlar

[3] Bu kişiler Adalet Bakanlığınca, atanan kadrolu ve sürekli resmi memurlardır

[4] Böylece kurulan her aile mahkemesinde bir pedagog, bir psikolog ve bir sosyal çalışmacı bulunacaktır

Ancak bu uzmanlar, birbirine alternatif değil, yani bu uzmanlardan herhangi birinin olması yeterli görülmemiş, bir aile mahkemesinde üçünün birlikte atanması kabul edilmiştir

Aile Mahkemesi’nde görülmekte olan dava veya iş nedeniyle, psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı dışında, başka bir uzmanlık dalına ihtiyaç duyulması veya mahkeme bünyesinde bulunan uzmanlarının iş durumlarının müsait olmaması veya görevin bunlar tarafından yapılmasında hukuki veya fiili herhangi bir engel bulunması

durumlarında, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar veya serbest meslek icra edenlerden yararlanılacaktır

(AMK m

5, II) Mahkemede kadrolu olarak çalışan uzmanlar, normal devlet memuru olarak maaşını alırken, bunların dışında ki uzmanlardan faydalanıldığında bunlara ayrıca ücret ödenmesi gerekecektir

Ancak, 4787 sayılı kanunun 5

Maddesine göre, mahkeme bünyesi dışındaki uzmanlardan yararlanma durumunda, bu kimselerin hukuki statüleri, bunların ücretlerinin karşılanması konularda açık bir hüküm bulunmamaktadır

Aynı kanunun usul hükümlerini düzenleyen 7

Maddesinin son fıkrasına göre bu kanunda hüküm bulunmayan konularda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun Hükümlerinin uygulanacağı öngörülmektedir

Bu konuda HUMK

nun 415

Maddesinde yargılama sırasında yapılması hakim tarafından re’sen emrolunan muamelelerinin masrafının taraflarca karşılanmaması[5] durumunda Hazineden karşılanabileceği ifade edilmektedir

Böylece HUMK nun 415

maddesi çerçevesinde mahkeme bünyesi dışındaki uzmanların ücretlerinin hazine tarafından karşılanabilmesi mümkün bulunmaktadır

[6]

06-16-2009	#1
Şengül Şirin	Aile Mahkemesinde Görev Alacak Uzmanlar* Aile Mahkemesinde Görev Alacak Uzmanlar* Aile Mahkemeleri Kanunu’nun “Aile mahkemeleri bünyesinde bulunan uzmanlar” başlığını taşıyan beşinci maddesine göre, “her aile mahkemesine,…Adalet Bakanlığınca, tercihen; evli ve çocuk sahibi, otuz yaşını doldurmuş ve aile sorunları alanında lisansüstü eğitim yapmış olanlar arasından, birer psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı atanır” Görüleceği üzere buradaki uzmanlar; psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı olarak düzenlenmiştir Psikolog; psikolojiyle uğraşan kimselerdir Psikolog, bireylerin, duygu ve düşüncelerini, davranışlarını, zeka ve yeteneklerini anlamaya çalışarak, onların davranışlarının düzeltilmesine ve geliştirilmesine yardımcı olup bireylerin çevreleriyle olan uyum sürecindeki uyumsuzlukları inceleyip çözüm yolları sunmaya çalışır[1] Pedagog, eğitim bilimi uzmanıdır, özellikle çocuklarla ilgili çalışmalar yapar Çocukların sosyal problemlerinin çözümüyle ilgilenir Pedagoglar çocuk gelişimi öğretmenliği görevi de yapabilirler[2] Sosyal çalışmacı ise insanların sosyal hayatıyla ilgili çalışmalar yapan sosyal hizmet uzmanıdır Zihinsel hastalıkların ve uyumsuzlukların, kişisel ve sosyal sorunların çözümlenmesi için tedavi uygulanmasını sağlar[3] Bu kişiler Adalet Bakanlığınca, atanan kadrolu ve sürekli resmi memurlardır[4] Böylece kurulan her aile mahkemesinde bir pedagog, bir psikolog ve bir sosyal çalışmacı bulunacaktır Ancak bu uzmanlar, birbirine alternatif değil, yani bu uzmanlardan herhangi birinin olması yeterli görülmemiş, bir aile mahkemesinde üçünün birlikte atanması kabul edilmiştir Aile Mahkemesi’nde görülmekte olan dava veya iş nedeniyle, psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı dışında, başka bir uzmanlık dalına ihtiyaç duyulması veya mahkeme bünyesinde bulunan uzmanlarının iş durumlarının müsait olmaması veya görevin bunlar tarafından yapılmasında hukuki veya fiili herhangi bir engel bulunması durumlarında, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar veya serbest meslek icra edenlerden yararlanılacaktır(AMK m 5, II) Mahkemede kadrolu olarak çalışan uzmanlar, normal devlet memuru olarak maaşını alırken, bunların dışında ki uzmanlardan faydalanıldığında bunlara ayrıca ücret ödenmesi gerekecektir Ancak, 4787 sayılı kanunun 5 Maddesine göre, mahkeme bünyesi dışındaki uzmanlardan yararlanma durumunda, bu kimselerin hukuki statüleri, bunların ücretlerinin karşılanması konularda açık bir hüküm bulunmamaktadır Aynı kanunun usul hükümlerini düzenleyen 7 Maddesinin son fıkrasına göre bu kanunda hüküm bulunmayan konularda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun Hükümlerinin uygulanacağı öngörülmektedir Bu konuda HUMK nun 415 Maddesinde yargılama sırasında yapılması hakim tarafından re’sen emrolunan muamelelerinin masrafının taraflarca karşılanmaması[5] durumunda Hazineden karşılanabileceği ifade edilmektedir Böylece HUMK nun 415 maddesi çerçevesinde mahkeme bünyesi dışındaki uzmanların ücretlerinin hazine tarafından karşılanabilmesi mümkün bulunmaktadır[6] __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır