Cevap : Fatura Ve Teyit Mektubu, Faturaya Itiraz, Faturanin Delil Niteligi

**yesimciwciw** · 06-04-2009

Yargıtay, göre fatura itiraza uğramasa bile malın tesliminin ayrıca ispat edilmesi gerektiğini belirtmektedir

Yüksek Mahkeme bir kararında “… Tebliğ edilen faturaya itiraz edilmemiş olması hali faturada yazılı malın davalı alıcıya teslim edildiğini göstermez; bu sadece malın fiyat ve adedi yönünden içeriğini kabul anlamına gelir64” demektedir

f) FATURANIN MÜLKİYETE DELİL TEŞKİL EDİP ETMEYECEĞİ
Taşınır mülkiyeti ya aslen ya da devren olur

Devren kazanmada mülkiyetin devri teslim ile gerçekleşmektedir

Buradaki devirden kasıt zilyetliğin teslimi değil, devridir

Zira teslim zilyetliğin devri yollarından sadece birisi olup, mülkiyetin nakli teslime tabi tutulduğu takdirde, uygulama alanı son derece sınırlandırılmış olacaktır65

Taşınır mülkiyetinin bir hukuki muamele ile devren kazanılması için, şu şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir

a) Bir borçlandırıcı muamelenin bulunması( Hukuki sebep)
b) Zilyetliğin devri (Tasarruf muamelesi-mülkiyetin devri anlaşması)66

Fatura da geçerli bir borçlandırıcı muameleyi gösteren bir akde dayanmaktadır

Muteber bir borçlandırıcı muamele sonucu düzenlenen faturada satıldığı belirtilen malın zilyetliği de karşı tarafa devredilmişse artık bu yazılı belge de, temel borç ilişkisine ve zilyetliğin devredildiğine karine teşkil edecektir

Ancak fatura tek başına malın teslim edildiğine karine teşkil etmez

Yargıtay da, fatura tek başına malın davalıya satıldığına ve teslim edildiğine delil teşkil etmez67, demektedir

Yargıtay’a göre fatura kesin olarak mülkiyet delili olmaz

64 Yargıtay 3

H

D

29

05

2000 gün E

2000/4885 K

2000/5011
65 GÜRSOY, Kemal; EREN, Fikret; CANSEL, Erol; Türk Eşya Hukuku, Zilyetlik, Tapu Sicili, Mülkiyet, Sınırlı Ayni Haklar, Akara 1978
66 GÜRSOY, Kemal; EREN, Fikret; CANSEL, Erol; Türk Eşya Hukuku, Zilyetlik, Tapu Sicili, Mülkiyet, Sınırlı Ayni Haklar, Akara 1978
67 Yargıtay 11

H

D

22

10

1991 gün E

1991/897 K

1991/5571
30

SONUÇ
Fatura, iktisadi hayatta en çok kullanılan belgelerden birisi olarak hukuk uygulamasında önemli bir yere sahiptir

Usulüne uygun bir şekilde tanzim edilmiş fatura hem düzenleyen tacir adına hem de adına düzenlenen tacir adına çeşitli faydalar sağlar

Türk Ticaret Kanunu ile Vergi Usul Kanunu’nun faturaya izafe ettikleri mana ve korudukları olgu farklıdır

Türk Ticaret Kanunu, fatura ile ilgili hükümleri koyarken taciri düşünmüş ve tacirin ticari işletmesi ile alakalı işlerde faturayı düzenlemişken Vergi Usul Kanunu bütün vergi mükelleflerini nazarı dikkate alarak normlarını ihdas etmiştir

Türk Ticaret Kanunu’nun 23

maddesinin ikinci fıkrasında bulunan kanuni karine muvacehesinde fatura yazılı bir delil olarak önem arz etmektedir

Ayrıca Vergi Usul Kanunu’nun 229 ve devamındaki maddeler ile faturanın Vergi Hukuku açısından nasıl düzenlenmesi gerektiği açıklanmaktadır

Faturanın özellikle Ticaret Mahkemeleri’nde ifa etmiş olduğu öneme dikkat edilmelidir

Faturanın yazılı bir delil olması ve daha önemlisi Türk Ticaret Kanunu’nun 23

maddesinin ikinci fıkrasında yerini bulan kanuni karine olarak yerini almış olması, faturayı ve faturanın delil niteliğinin önemini kavramış hukukçulara ışık tutacaktır

31

06-04-2009	#29
yesimciwciw	Cevap : Fatura Ve Teyit Mektubu, Faturaya Itiraz, Faturanin Delil Niteligi Yargıtay, göre fatura itiraza uğramasa bile malın tesliminin ayrıca ispat edilmesi gerektiğini belirtmektedir Yüksek Mahkeme bir kararında “… Tebliğ edilen faturaya itiraz edilmemiş olması hali faturada yazılı malın davalı alıcıya teslim edildiğini göstermez; bu sadece malın fiyat ve adedi yönünden içeriğini kabul anlamına gelir64” demektedir f) FATURANIN MÜLKİYETE DELİL TEŞKİL EDİP ETMEYECEĞİ Taşınır mülkiyeti ya aslen ya da devren olur Devren kazanmada mülkiyetin devri teslim ile gerçekleşmektedir Buradaki devirden kasıt zilyetliğin teslimi değil, devridir Zira teslim zilyetliğin devri yollarından sadece birisi olup, mülkiyetin nakli teslime tabi tutulduğu takdirde, uygulama alanı son derece sınırlandırılmış olacaktır65 Taşınır mülkiyetinin bir hukuki muamele ile devren kazanılması için, şu şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir a) Bir borçlandırıcı muamelenin bulunması( Hukuki sebep) b) Zilyetliğin devri (Tasarruf muamelesi-mülkiyetin devri anlaşması)66 Fatura da geçerli bir borçlandırıcı muameleyi gösteren bir akde dayanmaktadır Muteber bir borçlandırıcı muamele sonucu düzenlenen faturada satıldığı belirtilen malın zilyetliği de karşı tarafa devredilmişse artık bu yazılı belge de, temel borç ilişkisine ve zilyetliğin devredildiğine karine teşkil edecektir Ancak fatura tek başına malın teslim edildiğine karine teşkil etmez Yargıtay da, fatura tek başına malın davalıya satıldığına ve teslim edildiğine delil teşkil etmez67, demektedir Yargıtay’a göre fatura kesin olarak mülkiyet delili olmaz 64 Yargıtay 3 HD 29052000 gün E 2000/4885 K 2000/5011 65 GÜRSOY, Kemal; EREN, Fikret; CANSEL, Erol; Türk Eşya Hukuku, Zilyetlik, Tapu Sicili, Mülkiyet, Sınırlı Ayni Haklar, Akara 1978 66 GÜRSOY, Kemal; EREN, Fikret; CANSEL, Erol; Türk Eşya Hukuku, Zilyetlik, Tapu Sicili, Mülkiyet, Sınırlı Ayni Haklar, Akara 1978 67 Yargıtay 11HD 22101991 gün E 1991/897 K 1991/5571 30 SONUÇ Fatura, iktisadi hayatta en çok kullanılan belgelerden birisi olarak hukuk uygulamasında önemli bir yere sahiptir Usulüne uygun bir şekilde tanzim edilmiş fatura hem düzenleyen tacir adına hem de adına düzenlenen tacir adına çeşitli faydalar sağlar Türk Ticaret Kanunu ile Vergi Usul Kanunu’nun faturaya izafe ettikleri mana ve korudukları olgu farklıdır Türk Ticaret Kanunu, fatura ile ilgili hükümleri koyarken taciri düşünmüş ve tacirin ticari işletmesi ile alakalı işlerde faturayı düzenlemişken Vergi Usul Kanunu bütün vergi mükelleflerini nazarı dikkate alarak normlarını ihdas etmiştir Türk Ticaret Kanunu’nun 23 maddesinin ikinci fıkrasında bulunan kanuni karine muvacehesinde fatura yazılı bir delil olarak önem arz etmektedir Ayrıca Vergi Usul Kanunu’nun 229 ve devamındaki maddeler ile faturanın Vergi Hukuku açısından nasıl düzenlenmesi gerektiği açıklanmaktadır Faturanın özellikle Ticaret Mahkemeleri’nde ifa etmiş olduğu öneme dikkat edilmelidir Faturanın yazılı bir delil olması ve daha önemlisi Türk Ticaret Kanunu’nun 23 maddesinin ikinci fıkrasında yerini bulan kanuni karine olarak yerini almış olması, faturayı ve faturanın delil niteliğinin önemini kavramış hukukçulara ışık tutacaktır 31 __________________