Cevap : Fatura Ve Teyit Mektubu, Faturaya Itiraz, Faturanin Delil Niteligi

**yesimciwciw** · 06-04-2009

İKİNCİ KISIM
FATURA KAPSAMI, ŞEKLİ,
NİZAMI VE FATURA KULLANMA
MECBURİYETİ
1) FATURANIN KAPSAMI ve ŞEKLİ

TTK

md

23, faturanın şeklini açıklamamış ancak ikinci fıkrasında faturanın münderecatından bahsetmiştir

Faturanın kapsamı, şekli ve faturanın düzenlenmesinde uygulanacak esaslar VUK

Uygulaması bakımından VUK md

230 ve 231 hükümlerinde teferruatlı bir tarzda ele alınmıştır

VUK

Faturayı sıkı sıkı şekle bağlı bir evrak olarak nitelendirmiş, şekle uygun olmayan faturaları ise vergi cezaları bakımından suç saymış ve bunun cezai müeyyidelerini düzenlemiştir

Buna karşılık TTK faturayı kıymetli evrakta olduğu gibi sıkı sıkıya şekle bağlı evraktan saymamış, hatta şekli ve muhtevası bakımından açıklayıcı hükümlere de yer vermemiştir

Bu bakımdan faturanın münderecatından sayılan hususların belgede bulunmamasının TTK md

23 hükmündeki kanuni karinenin mevcut olup olmaması sonucundan başka bir müeyyideye de bağlamamıştır25

Doktrinde faturanın şekli ve muhtevası konusunda VUK’a atıf yapılmakta ve faturanın şekli ve muhtevasının da bu kanuna uygun olması gerektiği ifade edilmektedir

Ancak söz konusu şekil şartlarına uymamanın da müeyyideler bakımından her iki kanun uygulamasının farklı olduğu da belirtilmekte, imzanın bulunmaması, satılan malın nev’inin gösterilmemesi, bedelinin belirtilmemesi, yapılan işin nitelik ve niceliği ile ücretinin gösterilmediği faturaların geçersiz sayılması hem VUK md

229 hem de TTK md

23 hükümleri gereğince zorunlu olduğu, buna karşılık malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren on gün içinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılmasının sadece VUK md

30, 352, 353gereği vergi usulsüzlük cezalarının uygulanması bakımından geçerli olup, TTK bakımından faturanın yok sayılmasını gerektirmeyeceği savunulmaktadır26

A) T

T

K

’YA GÖRE FATURA’NIN KAPSAMI ve ŞEKLİ
TTK’da faturanın şekli ve kapsamı hususunda özel bir hüküm olmadığı gibi, faturayla ilgili TTK md

23, 66,1147, 1150, 1154, 1157, 1208, 1443 hükümlerinde de bir düzenleme bulunmamaktadır

Sadece TTK md

23 hükmünde faturanın münderecatından bahsedilmiştir

Bu konuda bir sonuca varabilmek için Yargıtay kararları ile doktrin bize yol gösterecektir

Bu bağlamda faturanın münderecatında bulunması gereken asgari bilgi ve kayıtlar şunlardır:
a) Faturayı düzenleyen tacirin ticaret unvanı ve imzası
b) Faturayı alan tacirin ticaret unvanı ve imzası
c) Tanzim tarihi
d) Satılan veya üretilen malın veya yapılan işin yahut sağlanan menfaatin nev’i, miktarı, fiyatı ve tutarı
e) Talep halinde bedelin ödendiği kaydı
f) Vade farkı
25 ÜNAL, Oğuz Kürşat,: Fatura ve İspat Kuvveti, Üçüncü Baskı Ankara 2003
26 DOMANİÇ, Hayri Ticaret Hukukunda Genel Esaslar, Genişletilmiş 4

Bası, İstanbul 1988 s

190,191
16

06-04-2009	#16
yesimciwciw	Cevap : Fatura Ve Teyit Mektubu, Faturaya Itiraz, Faturanin Delil Niteligi İKİNCİ KISIM FATURA KAPSAMI, ŞEKLİ, NİZAMI VE FATURA KULLANMA MECBURİYETİ 1) FATURANIN KAPSAMI ve ŞEKLİ TTK md 23, faturanın şeklini açıklamamış ancak ikinci fıkrasında faturanın münderecatından bahsetmiştir Faturanın kapsamı, şekli ve faturanın düzenlenmesinde uygulanacak esaslar VUK Uygulaması bakımından VUK md 230 ve 231 hükümlerinde teferruatlı bir tarzda ele alınmıştır VUK Faturayı sıkı sıkı şekle bağlı bir evrak olarak nitelendirmiş, şekle uygun olmayan faturaları ise vergi cezaları bakımından suç saymış ve bunun cezai müeyyidelerini düzenlemiştir Buna karşılık TTK faturayı kıymetli evrakta olduğu gibi sıkı sıkıya şekle bağlı evraktan saymamış, hatta şekli ve muhtevası bakımından açıklayıcı hükümlere de yer vermemiştir Bu bakımdan faturanın münderecatından sayılan hususların belgede bulunmamasının TTK md23 hükmündeki kanuni karinenin mevcut olup olmaması sonucundan başka bir müeyyideye de bağlamamıştır25 Doktrinde faturanın şekli ve muhtevası konusunda VUK’a atıf yapılmakta ve faturanın şekli ve muhtevasının da bu kanuna uygun olması gerektiği ifade edilmektedir Ancak söz konusu şekil şartlarına uymamanın da müeyyideler bakımından her iki kanun uygulamasının farklı olduğu da belirtilmekte, imzanın bulunmaması, satılan malın nev’inin gösterilmemesi, bedelinin belirtilmemesi, yapılan işin nitelik ve niceliği ile ücretinin gösterilmediği faturaların geçersiz sayılması hem VUK md 229 hem de TTK md23 hükümleri gereğince zorunlu olduğu, buna karşılık malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren on gün içinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılmasının sadece VUK md 30, 352, 353gereği vergi usulsüzlük cezalarının uygulanması bakımından geçerli olup, TTK bakımından faturanın yok sayılmasını gerektirmeyeceği savunulmaktadır26 A) TTK’YA GÖRE FATURA’NIN KAPSAMI ve ŞEKLİ TTK’da faturanın şekli ve kapsamı hususunda özel bir hüküm olmadığı gibi, faturayla ilgili TTK md 23, 66,1147, 1150, 1154, 1157, 1208, 1443 hükümlerinde de bir düzenleme bulunmamaktadır Sadece TTK md 23 hükmünde faturanın münderecatından bahsedilmiştir Bu konuda bir sonuca varabilmek için Yargıtay kararları ile doktrin bize yol gösterecektir Bu bağlamda faturanın münderecatında bulunması gereken asgari bilgi ve kayıtlar şunlardır: a) Faturayı düzenleyen tacirin ticaret unvanı ve imzası b) Faturayı alan tacirin ticaret unvanı ve imzası c) Tanzim tarihi d) Satılan veya üretilen malın veya yapılan işin yahut sağlanan menfaatin nev’i, miktarı, fiyatı ve tutarı e) Talep halinde bedelin ödendiği kaydı f) Vade farkı 25 ÜNAL, Oğuz Kürşat,: Fatura ve İspat Kuvveti, Üçüncü Baskı Ankara 2003 26 DOMANİÇ, Hayri Ticaret Hukukunda Genel Esaslar, Genişletilmiş 4 Bası, İstanbul 1988 s190,191 16 __________________