Cevap : Fatura Ve Teyit Mektubu, Faturaya Itiraz, Faturanin Delil Niteligi

**yesimciwciw** · 06-04-2009

Düzenlediği TTK md

1157 ve 1158 hükümlerinde de bu iki tür faturanın hangi hallerde ve hangi şartlarda düzenleneceğini ve şartlarını hüküm altına almaktadır

5
Deniz kazalarında, zararın tespit ve taksimini yapan “dispeçci”ye ilgililerin her biri gerekli belgeleri bu arada faturaları da ibraz etmeye mecbur oldukları TTK

Md

1208 de ifade edilmiştir

Ayrıca TTK md

1443 hükmü de, faturaları ticari münasebetlerde kabul edilegelmekte olan vesikalardan saymakta ve deniz rizikoları sigortasında zararın ispatı için yeterli vesikalardan birisi olarak hüküm altına almaktadır

Görüldüğü gibi Deniz Ticaret Hukukunda ve Sigorta Hukukunda fatura, malı, miktarını ve bedelini tevsike yarayan bir vesika olarak nitelendirilmektedir

6

C) TİCARET KANUNUNA GÖRE FATURANIN TARİFİ
Yukarıda ifade edildiği gibi TTK

faturayı tarif etmemekte, buna karşılık faturanın bir ticari işletme ile ilgili olarak tacirin;
a) Bir mal satması,
b) Bir mal imal etmesi,
c) Bir iş görmesi,
d) Bir menfaat temin etmesi
Hallerinde karşı tarafa verilmesi ve bedeli ödenmiş ise karşı tarafın talebi halinde bunun faturada gösterilmesi gereğini ve aldığı faturaları muntazam bir tarzda dosya halinde saklama mecburiyetini ve faturaya itiraz edip etmemenin hükümlerini düzenlemektedir

Türk Ticaret Kanunu’nun md

23 fıkra 1 hükmündeki ifadeden de anlaşılacağı üzere faturadan söz edilebilmesi için, tarafların arasında daha evvel bir akdi ilişkinin bulunması gereklidir

Fatura sözleşmenin yapılması değil, yerine getirilmesi safhası ile ilgili ticari bir belgedir

7 Bu bakımdan fatura akdin şartlarını tespit eden değil8, tespit edilmiş olan şartların bir kısmını gösteren ve bunları belirli şartlarla tevsik eden bir belgedir

3

VERGİ USUL KANUNUNDA FATURA
Vergi mevzuatı açısından fatura, bir taraftan fatura verenin vergiye esas olacak gelirini ispatlayan, diğer taraftan fatura alanın da giderini ispatlayan bir belgedir

Fatura VUK

Bakımından da usulüne uygun olarak düzenlendiği sürece, vergi mevzuatı uygulamasında vergiyi doğuran akdi ilişkinin ifasını gösteren ve kayıtlara esas teşkil eden bir belgedir

Vergi Usul Kanunu md

229 hükmüne göre;”Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere, emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesikadır

” Bu tarife göre her şeyden önce, faturanın sadece tacir tarafından verilen bir belge olduğu anlaşılmaktadır

Aynı kanunun 232

maddesinin 1

fıkrası hükmü ise tacir olmayanların da fatura verebileceğini belirtmektedir

5 Bkz

Fatura çeşitleri
6 ÜNAL, Oğuz Kürşat,: Fatura ve İspat Kuvveti, Üçüncü Baskı Ankara 2003
7 ARKAN, Sabih; Ticari İşletme Hukuku, İkinci Baskı, Ankara 1995
8 PORAY, Reha; Ticari İşletme Hukuku, İstanbul 1991, Altıncı Baskı, İstanbul 1991 10

06-04-2009	#10
yesimciwciw	Cevap : Fatura Ve Teyit Mektubu, Faturaya Itiraz, Faturanin Delil Niteligi Düzenlediği TTK md1157 ve 1158 hükümlerinde de bu iki tür faturanın hangi hallerde ve hangi şartlarda düzenleneceğini ve şartlarını hüküm altına almaktadır5 Deniz kazalarında, zararın tespit ve taksimini yapan “dispeçci”ye ilgililerin her biri gerekli belgeleri bu arada faturaları da ibraz etmeye mecbur oldukları TTK Md 1208 de ifade edilmiştir Ayrıca TTK md 1443 hükmü de, faturaları ticari münasebetlerde kabul edilegelmekte olan vesikalardan saymakta ve deniz rizikoları sigortasında zararın ispatı için yeterli vesikalardan birisi olarak hüküm altına almaktadır Görüldüğü gibi Deniz Ticaret Hukukunda ve Sigorta Hukukunda fatura, malı, miktarını ve bedelini tevsike yarayan bir vesika olarak nitelendirilmektedir6 C) TİCARET KANUNUNA GÖRE FATURANIN TARİFİ Yukarıda ifade edildiği gibi TTK faturayı tarif etmemekte, buna karşılık faturanın bir ticari işletme ile ilgili olarak tacirin; a) Bir mal satması, b) Bir mal imal etmesi, c) Bir iş görmesi, d) Bir menfaat temin etmesi Hallerinde karşı tarafa verilmesi ve bedeli ödenmiş ise karşı tarafın talebi halinde bunun faturada gösterilmesi gereğini ve aldığı faturaları muntazam bir tarzda dosya halinde saklama mecburiyetini ve faturaya itiraz edip etmemenin hükümlerini düzenlemektedir Türk Ticaret Kanunu’nun md 23 fıkra 1 hükmündeki ifadeden de anlaşılacağı üzere faturadan söz edilebilmesi için, tarafların arasında daha evvel bir akdi ilişkinin bulunması gereklidir Fatura sözleşmenin yapılması değil, yerine getirilmesi safhası ile ilgili ticari bir belgedir7 Bu bakımdan fatura akdin şartlarını tespit eden değil8, tespit edilmiş olan şartların bir kısmını gösteren ve bunları belirli şartlarla tevsik eden bir belgedir 3 VERGİ USUL KANUNUNDA FATURA Vergi mevzuatı açısından fatura, bir taraftan fatura verenin vergiye esas olacak gelirini ispatlayan, diğer taraftan fatura alanın da giderini ispatlayan bir belgedir Fatura VUK Bakımından da usulüne uygun olarak düzenlendiği sürece, vergi mevzuatı uygulamasında vergiyi doğuran akdi ilişkinin ifasını gösteren ve kayıtlara esas teşkil eden bir belgedir Vergi Usul Kanunu md 229 hükmüne göre;”Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere, emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesikadır” Bu tarife göre her şeyden önce, faturanın sadece tacir tarafından verilen bir belge olduğu anlaşılmaktadır Aynı kanunun 232 maddesinin 1 fıkrası hükmü ise tacir olmayanların da fatura verebileceğini belirtmektedir 5 Bkz Fatura çeşitleri 6 ÜNAL, Oğuz Kürşat,: Fatura ve İspat Kuvveti, Üçüncü Baskı Ankara 2003 7 ARKAN, Sabih; Ticari İşletme Hukuku, İkinci Baskı, Ankara 1995 8 PORAY, Reha; Ticari İşletme Hukuku, İstanbul 1991, Altıncı Baskı, İstanbul 1991 10 __________________