06-04-2009
|
#9
|
|
yesimciwciw
|
Cevap : Fatura Ve Teyit Mektubu, Faturaya Itiraz, Faturanin Delil Niteligi
“Ticari işletmesi icabı bir mal satmış veya imal etmiş veyahut bir iş görmüş yahut bir menfaat temin etmiş olan tacirden, diğer taraf kendisine bir fatura verilmesini ve bedelini ödemiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir
Bir faturayı alan kimse, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde münderecatı hakkında bir itirazda bulunmamışsa münderecatını kabul etmiş sayılır
Şifahen, telefon veya telgrafla yapılan mukavelelerin veya beyanların muhtevasını teyit eden bir yazıyı alan kimse, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde bir itirazda bulunmamışsa teyit mektubunun yapılan mukaveleye ve beyanlara uygun olduğunu kabul etmiş sayılır”
Bu hükmün ilk iki fıkrası Ticaret Kanunu’nun münhasıran fatura münderecatı ve ispat kuvveti ile ilgili olan tek hükmüdür Diğer hükümler ise dolaylı olarak faturadan bahsetmektedir3 Ticaret Kanunu’nun 66maddesi “Tacirin işletmeleriyle ilgili işler dolayısıyla aldıkları mektup, yazı, telgraf, fatura, cetvel, senet gibi vesika ve kâğıtlarla ödemelerini gösteren vesikaları ve yazdığı mektup, yazı ve telgrafnamelerin kopyalarını ve mukaveleleri, taahhüt ve kefalet ve sair teminat senetleri ve mahkeme ilamları gibi belgeleri muntazam bir tarzda dosya halinde saklamaları mecburidir” şeklindeki ifadesiyle, faturanın ticari defterlerdeki kayıtların mesnedini gösteren belgelerden olduğunu ifade etmekte ve saklama mecburiyetini düzenlemektedir Bu hükme göre fatura bir ispat vasıtasıdırBu hükümlerden anlaşıldığına göre fatura, işletmenin ticari kayıtlarının ve yasal defterlerinin dayanağı olarak muntazam bir tarzda ve dosya halinde saklanmalıdır Bu konuyu Vergi Usul Kanunu’nun 253 maddesi ile birlikte düşünmek ve faturaları kanuni defterlerde yazılı bulunan belgeleri ispat edici vesikalar olarak kabul etmek gerekmektedir4
B) DENİZ TİCARET HUKUKUNDA FATURA
Türk Ticaret Kanunu’nun 1147 maddesine göre; denizaşırı satış mukavelelerinden SİF satışlarda satıcının borçlarından birisi, gemiye yükletilmiş malları sigorta ettirme borcudur Söz konusu kanun hükmünün ikinci fıkrasına göre “Aksine mukavele veya teamül olmadıkça sigorta bedelinin, malların fatura ile belli olan SİF değerine umulan kâr olarak yüzde on ilavesi suretiyle hâsıl olacak fatura tutarında olması lazımdır” Kanun hükmü, fatura ile dolaylı olarak ilgilidir Fakat bu hüküm en azından faturada, malın nev’inin ve bedelinin gösterilmesi gerektiğini açıklamakta ve sigorta bedelinin tespitini faturaya bağlamaktadır Dolayısı ile fatura sigorta bedelinin tespitinde ispat vasıtası olmaktadır
Türk Ticaet Kanunu’nun 1150 maddesine göre; “Mallar yükletildikten sonra muntazam cirolu konişmentosu ile beraber sigorta poliçesi veya onun yerine muvakkat bir sigorta ilmuhaberi, kat’i fatura veya mallar kısım kısım yükletilmiş yahut 1157 ve 1158 inci maddelerde yazılı hallerden biri mevcutsa, muvakkat fatura ve icabı halinde malların vasfı ve tartısını müsbit şehadetname ile mukaveleye göre satıcının vermeğe mecbur olduğu diğer vesikalar, satıcı tarafından gecikmeksizin alıcıya ibraz edilir veya ettirilir” Satıcının borçlarını düzenleyen bir diğer hüküm olan md 1150, satıcının yüklenen malla ilgili vesikaları ibraz etme borcunu düzenlemektedir Kanun hükmü burada da faturayı alıcıya verilmesi zorunlu bir belge olarak görmekte ve kat’i fatura ve muvakkat fatura olmak üzere iki tür faturadan bahsetmektedir Kanunun satıcının borçları ile ilgili olarak hususi halleri
3 ÜNAL, Oğuz Kürşat,: Fatura ve İspat Kuvveti, Üçüncü Baskı Ankara 2003
4 KUMKALE, Rüknettin,: Hukuki ve Mali Yönleriyle Defter ve Belgeler, İkinci Baskı Ankara 2003
9
__________________
|
|
|
|