Antonie Van Leeuwenhoek

ANTONIE VAN LEEUWENHOEK
(1632 - 1723)

Leeuwenhoek, bakteriyi ilk kez keşfeden bilim adamıdır Gözlüklerini büyüteç gibi kullanarak kumaşları incelemeye başlayan Leeuwenhoek, gördükleri ilgisini çekince diğer büyüteçleri üretmiş ve böylece mikroskobuyla ilk bakteriyi tanımlayan kişi olmuştur Bir yaratıcı olmaksızın, kendi kendine var oluş fikrini çürütme amacı onu çok önemli bilimsel araştırmalar yapmaya yöneltmiştir Bu amaçla, hayvanlar ve bitkilerin beslenme sistemi, üreme, bitkilerde besin transferi, yine bitkilerin farklı yapı ve bölümleri ile kan hücreleri üzerinde araştırmalar yapmıştır Kılcal damarlar üzerinde çalışarak kan hücrelerinin geçişini gören ilk bilim adamıdır Ondan önce kimse kasların liflerden oluştuğunu bilmiyordu

"Mikroskop" deyimi, Yunanca "mikro" ve "skop" kelimelerinden meydana gelmiş bileşik bir kelimedir "Mikro-küçük" "skop"ise "bakıcı, gözleyici” anlamına gelir Deyimi bütünüyle ele aldığımız zaman, "küçük şeylere bakıcı/ küçük şeyleri gören" anlamı ortaya çıkacaktır Gerçekten de, bir mikroskop, gözle (çıplak gözle) görülemeyecek kadar küçük şeylerin gözlenip incelenmesi, görülebilmesi amacıyla kullanılır

Normal olarak, herhangi bir obje (nesne/cisim)göze yaklaştıkça, yakın getirildikçe büyür Fakat 25-30 santimden fazla yaklaştığında artık netliğini kaybetmeğe başlar Buna" odak dışı" olma denilir Gözle aynı obje arasına basit bir yakınsak (içbükey)mercek yerleştirildiği zaman, obje 25-30 santimden daha yakına getirilebilir ve hala "odakta" dır

Basit bir örnek olarak "büyüteç"i gösterebiliriz Sıradan "büyüteç"ler, aslında "basit mikroskop"lar olarak kabul edilmelidir Çok eski zamanlardan beri de bu amaçla kullanılagelmiştir Ancak, konumuza başlık olan "mikroskobun keşfi", daha karışık yapıdaki modern mikroskopla ilgilidir

Bu tür mikroskopta, "büyültme" iki aşamalıdır "Objektü" diye isimlendirilen mercek, primer (ilk) büyültülmüş görüntüyü verir Bir de gözle bakılan ve "okular" adı verilen mercek vardır ki, ilk görüntüyü büyültür Gerçekte, gerek objektif ve gerekse gözle bakılan kısım, birkaç mercekten meydana gelen "mercek gurupları" niteliğindedir Sözü edilen mikroskop 1590 ile 1610 yılları arasında keşfedilmiştir Bunu bulan kesin olarak bilinmemekle beraber, bazı kaynaklar Galileo (Galile)'yi öne sürmektedirler Bazı kimselere göre de, "mikroskobun babası" Leeuwenhoek adındaki Hollandalı bir bilim adamıdır Ancak, bu şahıs mikroskobu keşfetmemiş, fakat mikroskopla bir çok keşiflerde bulunmuştur

Nitekim, pire, bit ve benzeri daha nice küçük yaratığın "yumurtadan geldiği"ni bulan Leemvenhoek'dur Hayatmprotozoa ve bakteri gibi mikroskobik (çok küçük) formlarını ilk gören de gene bu Hollandalıdır Leeuwenhoek, kendi mikroskobuyla bütün olarak "kan dolaşımı"nı ilk kez gözlemiştir Günümüzde, mikroskobun bilim ve endüstri alanında insan için taşıdığı önem kelimelerle anlatılamayacak ölçüde büyüktür

__________________