Süveyş Kanalı

Süveyş Kanalı


Süveyş Kanalı'nın yeri


Süveyş Kanalı (Arapça: قناة السويس‎, Okunuşu: Qanā al-Suways) Akdeniz ile Kızıldeniz'i birbirine bağlayan yapay suyoludur Sina Yarımadası'nın batısındadır 163 kilometre uzunluğunda ve en dar yerinde 300 metre genişliğindedir Kanal, Afrika çevresinde dolaşmaya gerek kalmadan Asya ile Avrupa arasında deniz taşımacılığı yapılmasını sağlar

Dünya'nın ÇOK ÖNEMLİ kanallarından birisi arasında yer alırEski gemiciler ticarette çok uzun yol ve mesafe kat ettikleri için böyle bir kanal yapma gereksiniminde bulunmuşlardır Süveyş Kanalı'nın açılmasında Osmanlı İmparatorluğu'nun da büyük önemi vardır

Mısır topraklarında bulunan ve Akdeniz ile Kızıldeniz'i birleştiren 161 km uzunluğunda yapay suyolu Kanalın genişliği 70-125 m arasında değişmektedir Derinliği 11-12 m'dir Su kesimi 10,36 m'den fazla olan gemiler kanaldan geçemez 1951 yılında trafiği kolaylaştırmak amacıyla el-Kantara ile el-Firdan arasında 13,5 km lik bir yan geçit açılmıştır

Dünyada kapakları olmayan en uzun kanaldırDiğer kanallarla karşılaştırıldığında kaza oranı hemen hemen sıfırdır Gece ve gündüz geçiş yapılabilir

Tarihçe

Süveyş kıstağında sefere elverişli bir su yolu kurmak için ilk denemeler Eski çağda yapıldı MÖ 2000 yılından sonra Nil Deltası'nı Acı Göl aracılığıyla Kızıldeniz'e bağlamak için planlar yapılmıştır

Firavun Nekao zamanında MÖ 600'e doğru Nil, Timsah Gölü ve Kızıldeniz arasında bir kanal açılmaya başlandı Ptolemaios II zamanında, Mö 3 yüzyılda bitirilen bu kanal daha sonraki yıllarda dönem dönem kullanıldı 776'da tamamıyla bırakıldı Osmanlılar 16 ve 18 yüzyıllarda Kızıldeniz ile Akdeniz arasında bir kanal açılması üzerinde durdular, fakat bu düşünceler gerçekleşmedi Kanal düşüncesi 19 yüzyılda yeniden ele alındı Napolyon seferine katılan Lepére, İskenderiye-Süveyş arasında açılacak bir kanal tasarladı

Bu kanalı Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın hizmetindeki Fransız1848 devrimiyle ortadan kalktı Mısır hıdivliğine Lesseps'in dostu olan Said Paşa'nın çıkması (1854) tasarıyı kesinleştirdi Said Paşa, kanalın açılmasına izin verdi 200 milyon frank sermayeli Evrensel Süveyş Deniz Kanalı Şirketi kuruldu ve önce 30 Kasım 1854, sonra da 5 Ocak 1856 fermanlarıyla açılıştan itibaren 99 yıllık imtiyaz aldı mühendisi Limand de Bellefonds daha düz bir hat haline getirdi ve Fransa'nın iskenderiye konsolosu Lesseps planı onayladı Saint-Simon'cuların (Talabot, Stephenson, Negrelli von Mpldebbe) kurduğu inceleme kurulu

Romalılar ve Araplar tarafından birçok projeler tasarlanmışsa da teknik açıdan karşılaşılan zorluklar ve 15 yüzyılda Ümit Burnu yolunun bulunması bu projelerin uygulanmasını engellemiştir 1854 yılında Ferdinand Vicomte de Lesseps tarafından çizilen projeyi uygulamak amacıyla Compagnie Universelle du Canal Maritime de Suez kurulmuştur 1861 yılında başlayan çalışmalar 1869'da tamamlandı ve aynı yıl kanal açıldı 1869 yılında kanalın yönetimi Mısır hükümeti tarafından 99 yıllığına uluslararası bir şirkete devredildi 1875'te İngilizler %44'üne sahip oldu 1956 yılında Mısır hükümeti tarafından millileştirildi İngiltere'nin Mısır'a karşı saldırıya geçmesi sonucunda kanal trafiğe kapatıldı

__________________