05-24-2009
|
#6
|
|
[KAPLAN]
|
Cevap : İnka İmparatorluğu | İnka Medeniyeti
Genel
İnkalar önceleri, Cuzco yukarılarındaki And dağlarındaki savaşçı kabilelerdiler MS 1000 yıllarında inka kabilesi komşu kabileleri egemenliği altına alıp Cuzco Vadisine doğru inmeye başladı Böylece bu avantajlı yeri kullanarak etraflarındaki bölgeleri işgal ederek genişlemelerini sürdürdüler 1500'lü yıllara gelindiğinde, İnkalar, eski Amerikadaki en geniş ve en zengin imparatorluğu olmuşlardı İnkalar başkentleri Cuzco'dan 2500 mil dışına nerdeyse tüm batı Amerika kıyılarına ve And dağlarına yayılmışlardı Bu bölge çok değişik iklim ve doğa koşullarını içermekteydi Öyleki, hükmettikleri And Dağlarının batı kıyısında çöl ve vadiler yer alırken, yine bu dağlarının kuzey doğu kesimlerinde ise tropikal bir yağmur ormanı iklimi hakimdi
İnka duvar işçiliğine bir örnek
İnkalar, Şehirlerini ve kalelerini çoğunlukla And Dağları'nın yüksek kesimlerdeki dik ve sarp yamaçlara inşa etmişlerdi İnka şehirlerinin mimarisi hala bilimadamlarını şaşırtmaktadır Şehirlerdeki taş merdivenler tüm şehri ve taş evleri ve taş dini binaları geçerek şehirlerin en yüksek noktalarına kadar ulaşmaktadırlar Bu yapılardaki devasa taş bloklar o kadar hassas ve düzgün bir şekilde birbirlerine birleştirilmiştirki aradan binlerce sene geçmesine rağmen bugün bile aralarına bir jilet dahi sokmak olası değildir İnka evlerinin mimarisinde duvarlarda taş kullanılmış ve çatıları da otla yapılmıştır
İnka toplumu çok sıkı bir hiyerarşik düzen içindeydi Birçok değişik toplum kademeleri vardı ve bu kademelerin en üstünde Sapa (Baş rahip ve yönetici) ve ordu kumandanı bulunuyordu Tüm aile bireyleri Sapa'nın danışmanları idi hatta kadınların bile inka hiyerarşik düzeninde otorotileri vardı Bunların altında tapınaklardaki rahipler, mimarlar ve ordu komutanları geliyorlardı En alttaki iki sınıf ise zanaatkarlar, ordudaki subaylar, çiftçiler ve çobanlardı Vergilerini altın olarak ödemek durumundaydılar ve bu vergiler yüksek sınıflara dağıtılmaktaydı [3]
İnkalar korkusuz birer savaşçı olmalarının yanı sıra çok vahşi bir cezalandırma sistemine sahiptiler Eğer bir kişi hırsızlık yapar, Sapa'nın eşiyle ya da bir Güneş Bakiresi ile seks yaparsa uçurumdan atılır, elleri kesilir, gözleri oyulur ya da açlıktan ölünceye kadar asılırdı Dolayısıyla cezalıların çoğunun ölümle cezalandırıldığı bir toplumda hapishaneler gereksizdi
İnka ören yerlerinde yapılan kazılarda, İnka kraliyet ailesine ait kişilerin mumyalaşmış cesetleri bulunmuştur And Dağlarının yüksek tepelerindeki buzların içinde kalarak günümüze kadar ulaşmışlardır
İnkalar'ın 40 000 nüfuslu bir orduları vardı Francisco Pizarro komutasındaki İspanyol ordusu ise sadece 180 kişiden oluşuyordu 180 kişilik bir ordunun 40 000 kişilik bir orduyu yenmesinin temel nedenleri büyük bir olasılıkla şöyledir:- İnka ordusunun büyük bir bölümü, İspanyol istilacılar tarafından getirilmiş olan çiçek hastalığı dolayısıyla ölmüştü

- İspanyol istilacılar İnka yönetimindeki diğer kabileleri onlara karşı yanlarında savaşmaları için ikna etmişlerdi

- İnka savaşçılarının silahları kabile savaşları için kullanışlı olmakla birlikte İspanyol ordusundaki silahların gücüyle karşılaştırılamayak kadar güçsüzdüler

Tarihçe
İnka efsaneleri
Manco Capac, hem Perudaki İnka Hanedanlığı'nın hem de Cuzco'daki Cuzco Hanedanlığı'nın efsanevi kurucu lideridir Bu efsanevi karakterin hakkındaki mitler ve tarih oldukça karmaşıktır Manco Capac'ın doğumu ve Cuzco ile ilgili efsaneleri özellikle çok karışık ve çeşitlidir Bir efsanede Tici Viracocha'ın oğlu olarak yer alırken bir başka efsanede ise Titicaca Gölü'nün derinliklerinde güneş tanrısı Inti tarafından çıkartılıp yer yüzüne getirilen bir kahramandır
Tarih Öncesi
Amerika kıtasına gelen ilk insanlar olan Homo sapiyenler MÖ 12 000 yıl veya daha öncesinde Asya kıtasından yola çıkarak Bering Boğazı üzerinden Kuzey Amerika'ya ulaşmışlardır Amerika üzerindeki yayılımlarını Orta Amerika'dan geçerek M Ö 10000'li yıllarda Güney Amerika topraklarına ulaşmışlardır [4]
Güney Amerika'da, Andlar'daki kuru mağaralarda yapılan araştırmalarda bulunan organik kalıntılar MÖ 6500'lü yıllarda bitkilerin yetiştirildiğini göstermektedir Bu kalıntılar arasında yerel patates türleri ile fasülye ve yerel kırmızı biber türleri yağmur ormanlarından doğu bölgelerine uzanan yerlerde bulunmuştur Bu da Güney Amerika'daki ilk tarımın Amazonçanak-çömlek kalıntıları bunun ispatı olmaktadır [5] bölgesinde başladığını göstermektedir Ancak bölgenin nemli yapısı nedeniyle yapılan bu tarımla ilgili günümüze ulaşmış bir organik kanıt yoktur Fakat bölgede bulunan MÖ 2000'li yıllardan kalma tarım işlenmesi ile ilgili
Bu dönemde And bölgesindeki köylüler, yerel kaynakları kullanmak adına değişik teknikler geliştirmişlerdir; Kıyı bölgelerinde balıkçılık geliştirilmiş, iç bölgelerde sulu tarım yapılmış, daha yüksekce bölgelerde patates yetiştirilmiş ve dağlık bölgelerde ise lama ve alpakalardan yün ve et üretimi yani hayvancılık yapılmıştır Yine bu dönemde MÖ 1200'lü yıllarda Peru sahillerindeki halkları biraraya toplamış olan Chavin kültürünü de içeren bu yerli halk dini merkezler, büyük mezarlıklar ve anıtsal yapılar inşa etmişlerdir
M S 600 ile 1200 yılları arasında, Güney Amerika'da yayılan en azından üç politik varoluş vardı Titicaca Gölü yakınlarındaki Tiwanaku şehri, gücünü göl çevresindeki zengin tarım alanlarından Peru'nun güneyindeki aşağı bölgelere yakın vadilere, hatta Şili'nin ve Arjantin'in Kuzey bölgelerine kadar genişletmişti Böylece bu bölge ilk inka toplumunun geliştiği yer oldu
Yükselme ve Genişleme dönemleri
İnka İmparatorluğu'nun genişleme haritası
Ana madde: İnka İmparatorluğu
İnkalar genişlemeye 12 yüzyılda Cuzco bölgesindeki bir kabile olarak başladılar Manco Capac liderliğinde küçük bir şehir olan Cuzco'yu (QuechuaQosqo - Türkçe Kusko okunur) kurdular
1438 yılında, adının anlamı yer sallayan olan Sapa Inca (Ulu önder) Pachacuti komutasında yayılmaya ve genişlemeye başladılar Pachacuti, Cuzco Krallığını yeniden organize ederek bir imparatorluğa çevirdi İnkalar imparatorluklarına kendi dillerinde Dört çeyreğin ülkesi anlamına gelen Tahuantinsuyu demekteydiler İmparaturluk, merkezi bir hükümeti olan ve herbirinin başında bir İnka bulunan ve adları Chinchasuyu (Kuzeybatı), Antisuyu (Kuzeydoğu), Contisuyu (Güneybatı) ve Collasuyu (Güneydoğu) olan dört federatif eyaletten oluşmaktaydı Pachacuti, aynı zamanda Machu Picchu'nun da imarını yaptıran kişi olarak bilinmektedir
|
|
|
|