Ege Bölgesi Genel Özellikleri

Coğrafi Konumu


Yurdumuzun batısında alan bakımından 5 büyük bölgemizdir Kuzeyinde Marmara ,doğusunda İç Anadolu ve güneyinde Akdeniz Bölgeleri vardır Batısında ise ismini aldığı Ege denizi bulunmaktadır

Yer Şekilleri

Bölgedeki yer şekillerinin bir kısmı yer kabuğu hareketleri ile oluşan (Orojenez-Dağ oluşumu) kırılmalarla meydana gelmiştir Kırılma yerlerinde yükselen yerler Horst (dağ), çöken yerler de Grabeni (çöküntü ovası) oluşturmuştur Horst ve graben oluşumunun en fazla olduğu bölgemizdir

Horstlar; Kaz d,Madra d, Yunt d, Boz dağlar, Aydın dağları ve Menteşe dağlarıdır



Grabenler; Edremit, Bakırçay, Gediz, KMenderes ve BMenderes’tir
Bölgenin batısında dağlar kıyıya dik uzanmıştır Bunun sonucunda;
- Girinti-çıkıntı fazladır Bir çok koy ve körfez oluşmuştur Körfezler; Edremit, Dikili, Çandarlı, İzmir, Kuşadası, Güllük ve Gökovadır
- İç kesimlere ulaşım kolaydır Limanların hinterlandı (ard bölgesi) geniştir Yani geniş alana hitap eder
- Deniz etkisi iç kesimlere kadar sokulabilir
- Enine kıyı tipi oluşmuştur
- Kıta sahanlığı (kıyıdan 200 m derinliğe kadar olan deniz) geniştir
Bölgenin güney batısında (Menteşe yöresinde) dağların uzanışı değişmiştir Dağlar burada Kbatı-GDoğu yönlüdür Bu kıyılarda akarsu vadilerinin deniz suları altında kalması sonucu oluşan kıyı tipine Ria tipi kıyılar denir
Manisa-Kula çevresinde volkanizma ile oluşmuş küçük koniler vardır
İç kesimlerde yükselti artmakta ve dağların doğrultusu değişmektedir Burada en önemli yüksek düzlük Yazılı kaya platosudur



İklim ve Bitki Örtüsü

Bölgenin batısında iç kesimlere kadar etkili olan iklim Akdeniz İklimidir Yazlar sıcak ve kurak kışlar ılık ve yağışlıdır

En sıcak ay ortalaması 27-28°C , en soğuk ay ortalaması 8-10 °C dir Yıllık ortalama 17-18°C dir
Kar yağışı ve don olayı çok ender görülür
En fazla yağış kışın , en az yağış yazın düşer
Kışın görülen yağışlar Cephesel kökenlidir

Yıllık yağış miktarı yükseltiye göre değişir Ortalama 600-1000 mm arasındadır
Bitki örtüsü maki dediğimiz bodur bitki topluluğudur Maki; mersin, defne, kocayemiş, zeytin, zakkum, keçiboynuzu, kermez meşesi vb bitkilerden oluşur Yüksek yerlerde ormanlar vardır (kızılçam ormanları)

Bölgede Akdeniz iklimi güneyden kuzeye doğru enlemin, batıdan doğuya doğru da yükseltinin etkisiyle bozulur

İç kesimlere doğru gidildikçe yükseltinin artması ve deniz etkisinden uzaklaşma sebebiyle karasal iklime geçilir Bu sebeple iç kesimlerde kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer Bitki örtüsü bozkırdır Yükseklerde yer yer meşe ormanları vardır

Akarsu ve Göller

Bölgenin başlıca akarsuları çöküntü ovalarını geçerek Ege Denizine dökülen Bakırçay, Gediz, K ve B Menderes akarsularıdır

Yatak eğimleri az olduğundan akarsularda menderes olayının en fazla görüldüğü bölgemizdir Döküldükleri denizde alüvyonları biriktirmek suretiyle delta ovaları oluşturmaktadırlar Örnek: önceleri liman kenti olan tarihi Milet ve Efes kentlerinin bugün iç kesimde kalması

Başlıca gölleri Marmara ve Bafa (Çamiçi) gölleridir
Bu göller oluşum bakımından alüvyon set gölüne örnektir Bölgede ayrıca Gediz’de Demirköprü, BMenderes üzerinde Kemer ve Adıgüzel baraj gölleri vardır

Ekonomik Faaliyetler
Tarım:

Bölgenin batısında bulunan verimli tarım alanlarında iklim şartları da elverişli olduğu için ticari tarım ürün çeşitliliği fazladır Yetiştirilen ürünler;
Zeytin (%58): Bölgenin batısındaki çöküntü ovaları ve kenarlarında tarımı yapılabilmektedir En fazla Edremit-Ayvalık-Burhaniye çevresinde yoğunluk kazanmıştır

Üzüm (%40): Manisa, İzmir ve Denizli çevresinde üretilen çekirdeksiz üzümler kurutulmaktadır Önemli ihracat ürünümüzdür
Haşhaş(%86): Devlet kontrolünde Afyon başta olmak üzere , Uşak, Kütahya, Denizli ve son olarak ta Manisa’nın bazı ilçelerinde tarımı yapılmaktadır
Tütün(%55): Bölgenin batısında Manisa, İzmir, Aydın, Muğla, Denizli çevrelerinde tarımı gelişmiştir
İncir(%82): En fazla Aydın çevresinde (Bve KMenderes ovalarında) tarımı yapılmaktadır
Pamuk(%39): Bölgenin batısındaki bütün çöküntü ovalarında tarımı yapılmaktadır
Patates: İzmir-Ödemiş çevresinde yoğun olarak tarımı yapılır
Turunçgiller(%11):Bölgenin batısında İzmir’e kadar olan güney kıyılarında tarımı yapılır Ayrıca iç kesimlere kadar (150-200 km) da sokulabilmektedir Sebebi dağların denize dik olmasıdır
Sebze(%20): Bölgenin batısında kışların ılık geçmesinden dolayı seracılık faaliyetleri ile sebze üretimi bütün yıl yapılabilmektedir
Susam (%24): Batıdaki çöküntü ovalarında tarımı yapılabilmektedir
Buğday(%10): Bölgenin her yerinde buğday yetiştirilebilmektedir Ancak daha çok İç Batı Anadolu Bölümünde tarımı gelişmiştir
Arpa(%14): Tarımı daha çok iç kesimlerde gelişmiştir
ŞPancarı(%11): Afyon , Uşak, Kütahya çevresinde tarımı gelişmiştir

Hayvancılık:

Büyük kentler çevresinde (İzmir-Manisa-Denizli) kümes hayvancılığı, Muğla, Aydın, İzmir, Manisa çevresinde
Arıcılık, kıyılarda balıkçılık( Bodrum-Marmaris kıyılarında sünger avcılığı da yapılır), Menteşe yöresinde kıl keçisi yetiştiriciliği gelişmiştir Ayrıca şeker fabrikaları ile büyük kentler çevresinde büyük baş hayvancılık, iç kesimlerde de koyun yetiştiriciliği gelişmiştir

Madenler:

Linyit: Türkiye’de en fazla linyitin çıkarıldığı ve en kaliteli linyitlerin bulunduğu bölgemizdir Linyit yatakları fazla olduğu için termik santraller de fazladır
Bölgede Linyit; Manisa(Soma), Aydın, Muğla (Yatağan ), Kütahya (Tavşanlı,Tunçbilek, Seyit Ömer, Değirmisaz) ve Denizli çevresinde çıkarılmaktadır
Demir: Edremit (Kaz dağı) çevresinde çıkarılır
Bor Mineralleri: Kütahya-Emet
Civa: İzmir (Ödemiş-Karaburun-Çeşme), Uşak (Eşme)
Tuz: İzmir-Çamaltı Tuzlası
Mermer: Afyon, Kütahya, Manisa çevresi
Krom: Kütahya, Muğla çevresi
Zımparataşı: İzmir-Aydın-Muğla çevresi

Sanayi:

Marmara Bölgesinden sonra sanayinin en fazla geliştiği bölgemizdir
Dokuma: Denizli, Aydın (Nazilli) İzmir, Manisa
Petro-kimya: İzmir-Aliağa
Deri-Kösele: İzmir, Manisa, Uşak
Şeker: Afyon, Uşak, Kütahya
Çini-porselen: Kütahya
Çimento: İzmir, Denizli, Afyon
Gübre: Kütahya,İzmir
Termik santral: Muğla (Yatağan-Gökova), Manisa-Soma, Kütahya( Tunçbilek-Seyitömer)
Jeotermal enerji santrali Denizli-Sarayköy,aydın germencik
Halı-Kilim: Manisa (Kula,Demirci, Gördes), Kütahya (Simav), Muğla-Milas, Denizli-Tavas
Kağıt: Afyon-Çay, İzmir
Otomotiv: İzmir
Elektronik eşya: İzmir, Manisa, Aydın-Nazilli, Denizli,
Mobilya: İzmir-Karabağlar
Deterjan: İzmir, Manisa
İlaç: İzmir
Sigara: İzmir, Manisa-Akhisar (Açılmayı bekliyor)
Seramik: Kütahya , Manisa (Turgutlu-Akhisar)
Tuğla-Kiremit: Manisa (Turgutlu-Salihli-Alaşehir-Akhisar), Aydın

Turizm:

Marmara Bölgesinden sonra turizmin en fazla geliştiği bölgemizdir En fazla gelişen turizm etkinliği deniz turizmidir Ayrıca tarihi eserler bakımından da zengindir

Meryemana, Bergama, Bodrum, Sart ,Milet ,Pamukkale(Hieropolis) , Çavdarhisar bölgedeki başlıca antik kentlerdir

Pamukkale travertenleri ile önemli turizm kentimizdir Sağlık turizmi (Balçova,Çeşme, Pamukkale, Karahayıt, Eynal) ve milli parklar (Dilek yarımadası, Spil Dağı) diğer turizm kaynaklarıdır

Nüfus ve Yerleşme

Marmara Bölgesinden sonra en fazla göç alan bölgemizdir Göçlerle bölge nüfusu sürekli artmaktadır Yaz döneminde bölgenin batısında turizm ve tarım işçi göçünden dolayı da mevsimlik nüfus artışı görülürNüfus genelde bölgenin batısındaki çöküntü ovaları kenarında toplanmıştır İç kesimlerde nüfus seyrektir Sebebi iklimin karasal olması, sanayinin gelişmemesidir Kıyıda menteşe yöresi yer şekillerinin engebeli olmasından dolayı seyrek nüfuslanmıştır

Bölümleri
ASIL EGE (KIYI) BÖLÜMÜ

Çöküntü ovalarının son bulduğu yere kadar devam eder Önemli yerleşim birimleri; İzmir, Manisa, Denizli, Aydın ve Muğla’dır
Akdeniz iklimi görülür

Verimli tarım alanları geniş alan kaplarTicari tarım ürün çeşidi fazladır
Sanayi ve ticaret gelişmiştir Ticaretin gelişmesinde her yıl İzmir’de düzenlenen uluslar arası fuarın da etkisi vardır

Türkiye’nin en büyük ihracat limanı olan İzmir Limanı bu bölümdedir İzmir limanının gelişmesinde; hinterlandının geniş olması(iç kesimlerle bağlantısının iyi olması) ve çevresindeki tarım alanlarında ticari tarım ürünlerinin yetişmesi etkili olmuştur

Nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının üstündedir
ilk demiryolu Aydın-İzmir arasında yapılmıştır Bugün Muğla hariç bütün illerinden demiryolu geçmektedir

Türkiye’nin tek jeotermal enerji santralı Denizli–Sarayköy’dedir
İlk dokuma fabrikamız Aydın-Nazilli’de açılmıştır

Türkiye ekonomisine daha çok tarım, sanayi ve turizm yönüyle katkı sağlar

İÇBATI ANADOLU BÖLÜMÜ

Afyon, Uşak ve Kütahya’yı içine alan bölümdür
* Karasal iklim etkilidir Tarım ürün çeşidi azdır Başlıca tarım ürünleri buğday, arpa, şpancarı ve haşhaştır
* Sanayi gelişmemiştir
* Nüfus seyrektir
* Ekonomimize katkısı daha çok tarım ve hayvancılıktır