Harzemşahlar (1097-1231)

Harzemşahlar (1097-1231)


Ceyhun ırmağının Aral gölüne döküldüğü yerin güney kesimleri Harezm (Harzem) adıyla anılır Öteden beri burada hüküm sürenlere Harzemşah (Harezmşah) denilmiştir Harzemşahlar sülâlesinin atası Anuş-Tegin isminde, Begdili Türk zümresine mensup bir kişidir Anuş- tegin Selçuklu Sultanı Melikşah'ın saray hizmetinde bulunuyordu Oğlu Kudbeddin Muhammed, Selçuklulara bağlı kalarak, Harzemşah unvanı ile bu bölgenin valiliğini üstlenmiştir (1097-1128)

Daha sonra başa geçen Atsız ve İl-Arslan devirlerinde hem Irak Selçukluları hem de Kara-Hıtaylarla mücadele edildi Nitekim İl-Arslan, Sultan Sencer'in ölümü üzerine bağımsızlığını ilân etti (1157) Harzemşahların en büyük hükümdarı Alaaddin Tekiş'tir (1172 -1200) Tekiş, önce Kara-Hıtaylar'ı, ardından son Selçuklu Hükümdarı II Tuğrul'u yendi Harzemşahlar kısa sürede sınırlarını Doğu Anadolu'dan Maverâünnehir'e kadar genişlettiler Âdeta Selçuklu devletinin vârisi oldular Karahanlı ve Kara-hıtay devletlerine son verdiler

Ancak bu parlak dönem uzun sürmedi 1220'de bütün ülke Cengiz Moğolları'nın istilâsına uğradı Celâleddin Harzemşah devleti yeniden toparlamak için uğraştıysa da başarılı olamadı Ölümü üzerine Harzemşahlar Devleti tamamen ortadan kalktı (1231)