Cevap : » Harita Bilgisi (Ayrıntılı)

**Şengül Şirin** · 04-23-2009

İZOHİPS HARİTALARINDA BAZI YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GÖSTERİLMESİ

1 Boyun

Tepe ve sırtlar arasında nispeten alçakta kalan düzlüklerdir

2 Vadi
İzohipslerin zirveye doğru “ Ù ” şeklinde girinti yaptıkları yerlerdir

Vadi yamacının eğimine göre “ Ù ” şeklindeki girintinin biçimi de değişir

“ Ù ” nin açık ağzı suyun akış yönünü, kapalı kısmı kaynak yönünü gösterir

3 Sırt
İki yamacın birleştiği, su bölümü çizgisinin geçtiği sınırdır

4 Çanak (Kapalı Çukur)
Çevresine göre yükseltisi az olan sahalardır

Çanakların kolaylıkla tanınabilmesi için, eğim yönünde merkezi gösteren bir ok işareti konur

5 Kıyı Çizgisi
Deniz seviyesini gösteren sıfır metre eğrisidir

6 Delta
Akarsuların denize döküldükleri yerlerde denize doğru uzanan, üçgen şeklindeki çıkıntılardır

HARİTALARDAN YARARLANMA

1 İzohips haritalarından profil çıkarma

Yeryüzü şekillerinin yandan görünüşüne (kesitine) profil denir

Profil şu şekilde çıkarılır:

Profili çıkarılacak olan noktaların arasına bir doğru çizilir
Bu doğrunun kestiği izohipslerin yükselti değerleri, alt kısma çizilecek yükselti ölçeği ile kesiştirilir
Kesişen noktalar birleştirildiğinde profil çıkarılmış olur

Şu üç özellik kontrol edilerek profil bulunabilir

a)Tepe sayısı b) Eğim c) Yükselti

2 İzobat haritalarından profil çıkarma

İzobat haritalarından profil çıkarma işleminde, aynen izohips haritalarından profil çıkarılırken izlenen yollar uygulanır

3Yükselti Bulma

İki izohips arasındaki yükselti farkı dikkate alınarak, yükseltisi bilinen yerden başlamak üzere izohipsleri sayarak, istenilen noktanın yükseltisi bulunabilir

İzohips aralığı sayısının, iki izohips arası yükselti farkına çarpımı, toplam yükseltiyi verir

4 Yön bulma

Haritalar genellikle kuzey - güney istikametinde çizilirler

Bundan yararlanarak yön tayin edilebilir

Ayrıca paralel ve meridyenlerden de yararlanılabilir

Bunun yanında harita üzerindeki yön okları da bize bu konuda bilgi verir

5 Eğim bulma

Haritalardan yararlanarak, herhangi bir arazinin eğimi ölçülebilir

Herhangi iki noktanın yükselti farkının, yine aynı iki nokta arasındaki yatay mesafeye oranına eğim denir

Yatay mesafe arttıkça, eğim azalır,
Yatay mesafe azaldıkça, eğim artar

Eğim şu formülle bulunur:

h = Yükselti farkı
L = İki nokta arasındaki yatay uzaklık

04-23-2009	#2
Şengül Şirin	Cevap : » Harita Bilgisi (Ayrıntılı) İZOHİPS HARİTALARINDA BAZI YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GÖSTERİLMESİ 1 Boyun Tepe ve sırtlar arasında nispeten alçakta kalan düzlüklerdir 2 Vadi İzohipslerin zirveye doğru “ Ù ” şeklinde girinti yaptıkları yerlerdir Vadi yamacının eğimine göre “ Ù ” şeklindeki girintinin biçimi de değişir “ Ù ” nin açık ağzı suyun akış yönünü, kapalı kısmı kaynak yönünü gösterir 3 Sırt İki yamacın birleştiği, su bölümü çizgisinin geçtiği sınırdır 4 Çanak (Kapalı Çukur) Çevresine göre yükseltisi az olan sahalardır Çanakların kolaylıkla tanınabilmesi için, eğim yönünde merkezi gösteren bir ok işareti konur 5 Kıyı Çizgisi Deniz seviyesini gösteren sıfır metre eğrisidir 6 Delta Akarsuların denize döküldükleri yerlerde denize doğru uzanan, üçgen şeklindeki çıkıntılardır HARİTALARDAN YARARLANMA 1 İzohips haritalarından profil çıkarma Yeryüzü şekillerinin yandan görünüşüne (kesitine) profil denir Profil şu şekilde çıkarılır: Profili çıkarılacak olan noktaların arasına bir doğru çizilir Bu doğrunun kestiği izohipslerin yükselti değerleri, alt kısma çizilecek yükselti ölçeği ile kesiştirilir Kesişen noktalar birleştirildiğinde profil çıkarılmış olur Şu üç özellik kontrol edilerek profil bulunabilir a)Tepe sayısı b) Eğim c) Yükselti 2 İzobat haritalarından profil çıkarma İzobat haritalarından profil çıkarma işleminde, aynen izohips haritalarından profil çıkarılırken izlenen yollar uygulanır 3Yükselti Bulma İki izohips arasındaki yükselti farkı dikkate alınarak, yükseltisi bilinen yerden başlamak üzere izohipsleri sayarak, istenilen noktanın yükseltisi bulunabilir İzohips aralığı sayısının, iki izohips arası yükselti farkına çarpımı, toplam yükseltiyi verir 4 Yön bulma Haritalar genellikle kuzey - güney istikametinde çizilirler Bundan yararlanarak yön tayin edilebilir Ayrıca paralel ve meridyenlerden de yararlanılabilir Bunun yanında harita üzerindeki yön okları da bize bu konuda bilgi verir 5 Eğim bulma Haritalardan yararlanarak, herhangi bir arazinin eğimi ölçülebilir Herhangi iki noktanın yükselti farkının, yine aynı iki nokta arasındaki yatay mesafeye oranına eğim denir Yatay mesafe arttıkça, eğim azalır, Yatay mesafe azaldıkça, eğim artar Eğim şu formülle bulunur: h = Yükselti farkı L = İki nokta arasındaki yatay uzaklık