|
yesimciwciw
|
Cevap : Tarihte Bugün

TARİHTE BUGÜN: 5 NİSAN
Osmanlı-Rus Savaşı'ndaki Plevne Savunması ile tanınan Gazi Osman Paşa 5 Nisan 1900'de öldü
93 Harbi ya da 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı Osmanlı padişahı II Abdülhamit döneminde yapılan bir Osmanlı-Rus savaşıdır Rumi takvime göre 1293 yılına denk geldiğinden Osmanlı tarihinde 93 Harbi olarak bilinir
Hem Tuna Cephesi'nde, hem de Kafkasya Cephesi'nde savaşılan 93 Harbi Osmanlı Devleti için büyük bir yenilgiyle sonuçlanmış; hem büyük bir toprak kaybına neden olmuş, hem de Rus ordusunun İstanbul'un eşiğine (Yeşilköy) kadar ilerleyerek Osmanlı Devleti'nin varlığını tehdit etmesiyle sonuçlanmıştır
93 Harbi'nin en önemli nedenleri arasında Rusya'nın Balkanlar'da yaşayan Ortodoks dinine bağlı Osmanlı vatandaşları (Rum, Bulgar, Sırp, Ermeni ve Romen) üzerindeki etkisini arttırma amacı sayılabilir İngiltere ve Fransa Rusların güçlenmesini istemediklerinden dolayı bu savaşta Osmanlıları desteklediler
Rusya Balkan köpeklerini Osmanlılara saldırtmaya hazırlanıyor (İngiliz Punch dergisinde yayınlanmış bir karikatür) 17 Haziran 1876
Osmanlı hazinesi Sultan Abdülmecit'in döneminden beri yapılan aşırı harcamalar sonucu Avrupa'ya karşı ağır bir şekilde borçlanmıştı ve bu borçları ödeyebilmek için Balkanlardaki vergileri yükseltmişti Bu ağır vergiler Balkan halkları arasında hoşnutsuzluk yarattı
Ayrıca Kafkaslar'dan Ruslar tarafından göçe zorlanan Çerkez ve Abhaz gibi Müslüman gruplar Balkanlar'da yerleştirilmiş; bu göçmenlerle Balkanlar'ın yerlisi olan Hıristiyanlar arasında büyük bir düşmanlık ortaya çıkmıştı
Nisan 1876 yılında ortaya çıkan Bulgar isyanları bu Müslüman göçmenlerin yardımıyla bastırıldı ama isyanların bastırılması sırasında ölen Bulgarlar için Avrupa'da büyük bir sempati oluştu İsyanlar sırasında ölen Müslümanların sayısını hiçe sayan Avrupa basını Osmanlı Devleti'ne karşı çok olumsuz bir kamuoyu yarattı
Bu kamuoyunun baskısıyla Osmanlı Devleti'ni Bulgarlar, Sırplar ve Romenlere daha geniş bir özerklik vermeye zorlamak için İstanbul'da bir konferans toplandı
Tersane Konferansı adı verilen bu konferansın kararlarını yumuşatmak için tahta yeni çıkmış olan II Abdülhamit konferansın toplandığı 23 Aralık 1876 günü alelacele I Meşrutiyet'i ilan etti Ama gene de konferans Osmanlı Devleti'ne karşı çok ağır kararlarla sonuçlandı
Bu kararların Osmanlı Devleti'nce reddedilmesi üzerine Rusya, Paris Antlaşması'nın (1856) Karadeniz'de tersane ve savaş gemisi bulundurulmayacağına ilişkin hükümlerini tanımadığını bildirdi Ardından da Ortodoks uyruklarına söz konusu antlaşmadaki hükümleri uygulaması için Osmanlı Devleti'ne baskıda bulunmaya başladı
Bu sırada İngiltere, Rusya'nın Osmanlılara savaş ilan etmesini önlemek amacıyla Londra Konferansı'nın toplanmasına önayak oldu Ama Osmanlılar konferansta hazırlanan protokolü içişlerine müdahale sayarak reddettiler Ülkedeki Panslavist akımların etkisiyle protokolün reddini bir savaş nedeni sayacağını önceden bildirmiş olan Rusya 24 Nisan 1877'de Eflak ve Boğdan'a girerek Osmanlılara savaş açtı
Osmanlılar, Kafkasya ve Tuna olmak üzere iki cephede, kendilerinden üstün durumdaki Rus ordusuna karşı zorlu bir savunma savaşı vermek zorunda kaldılar
Kafkasya cephesi
Kafkasya'da Rus ordusunun 75,000 asker Mikhail Nikolayevich Muravyov komutasında idi Ahmed Muhtar Paşa'nın komutasında ise 20 000 Türk askeri vardı Ruslar'ın kendi geliştirdikleri top mermileri bulunuyordu Osmanlı ise İngiliz yapımı toplar mevcut idi
Ahmed Muhtar Paşa
Kafkasya cephesinde Ahmed Muhtar Paşa komutasındaki Osmanlı birlikleri, General Loris-Melikov komutasındaki Ruslara karşı uzun süre direndi 27 Nisan 1877'de Doğubeyazıt, 17 Mayıs'da ise Ardahan Ruslarca işgal edildi Ama Halyaz ve Zivin'de Rus orduları yenilgiye uğradı Gedikler (25 Ağustos) ve Yahniler (4 Ekim) çarpışmaları Osmanlıların zaferiyle sonuçlandı
15 Ekim'deki Alacadağ Çarpışması'nda Ruslar takviye ile Osmanlı savunma hattını arkadan çevirdi ve Osmanlı'nın 5-6,000 ölü ya da yaralı ile 8 bin 500 savaş esiri kaybı oldu
Kafkas cephesindeki Osmanlı kuvvetleri çözülmeye başladı Kasım 1877'de Kars'ı ele geçiren Rus Orduları Erzurum'a yöneldi Ahmed Muhtar Paşa Kars-Erzurum arasında kurduğu savunma hattında kış koşullarını iyi değerlendirerek üstün bir savunma savaşı verdi
Nene Hatun ve diğer Erzurumlu vatandaşların Aziziye tabyasında büyük bir cesaretle yaptıkları savunma 93 Harbi'nin unutulmayan anlarını oluşturdu Erzurum Rusların eline geçti Savaşın bitmesinden sonra Rus ordusu Erzurum'dan geri çekildi ama Kars, Ardahan, Rize, Artvin ve Batum Berlin Antlaşması'yla Rusya'ya bırakıldı Bu şehirler, yeni Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin Sovyetler Birliği ile 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması'na kadar Rusya'nın elinde kaldı
Tuna Cephesinde ise Çırpanlı Abdülkerim Nadir Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri, Rusçuk, Silistre, Şumnu ve Varna arasında bulunan Doğu Tuna Ordusu, Vidin'de üslenen Batı Tuna Ordusu ve ikisinin arasında yer alan Balkan Ordusu olmak üzere üç ordudan oluşuyordu
Tuna Cephesindeki muharebeler Rusların 21 Haziran 1877'de saldırıya geçmesiyle başladı Tırnova ve Niğbolu'yu alan İosip Gurko komutasındaki Rus birlikleri 19 Temmuz'da stratejik açıdan büyük önemi olan Şıpka Geçidini ele geçirdiler
Süleyman Hüsnü Paşa komutasındaki Osmanlı birlikleri Şıpka Geçidi'ni geri almak için çarpışırken Grandük Nikolay Nikolayeviç komutasındaki Rus birlikleri Osmanlı ordusunu Plevne'de abluka altına aldılar Osman Nuri Paşa'nın 145 gün boyunca cesaretle sürdürdüğü Plevne Savunması ezici bir sayı üstünlüğü bulunan Rus ve Romen orduları karşısında 10 Aralık 1877'de başarısızlıkla sonuçlandı
Plevne'nin düşmesinden sonra Sırplar da Osmanlılara karşı yoğun saldırıya geçtiler Hızla ilerleyen Rus orduları Kazanlık, Samokov, Yeni Zağra, Çırpan, Tırnova ve Filibe'yi aldıktan sonra Meriç Nehri'ni geçti 20 Ocak 1878'de Edirne düştü Ruslar Silivri'yi de alarak Ayastefanos'a (Yeşilköy) kadar ilerlediler
Savaş Osmanlıların isteği üzerine imzalanan Ayastefanos Antlaşması'yla son buldu Ama Avrupa'da dengenin Rusya lehine bozulduğunu gören Avusturya, İngiltere, Fransa ve Almanya bu antlaşmaya karşı çıktılar Berlin'de uluslararası bir konferans toplandı ve 13 Temmuz 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması'yla savaş sona erdi
Savaşın sonuçları
93 Harbi, Osmanlı Devleti'nin dağılma sürecini başlatan ilk önemli olaylardan biri sayılır II Abdülhamit'in, yenilgiden sorumlu tuttuğu Meclis-i Mebusan'ı süresiz tatil ederek Kanun-i Esasi'yi askıya alması, ayrıca savaş sonrasında Balkanlar'la Kafkasya'dan Anadolu'ya gelen 1 milyonu aşkın göçmenin yol açtığı toplumsal ve ekonomik bunalım öbür önemli sonuçlarıdır
Başlangıçtaki başarılara karşın ordunun donatım eksikliği ve teknik yetersizlikleri, özellikle Tuna cephesindeki komutanlar arasında görülen geçimsizlik savaşın Osmanlı aleyhine sonuçlanmasına sebeb olarak görülebilir
Başka neler oldu:
* 1453 - Fatih Sultan Mehmet'in donanması İstanbul sularına geldi
* 1804 - Kayıtlara geçen ilk meteor, İskoçya'ya düştü
* 1897 - Yunanistan ile Osmanlı Devleti arasında, Otuz Gün Savaşı olarak adlandırılan savaş başladı
* 1930 - Hindistan'da 300 millik yürüyüşünü tamamlayan Mahatma Gandhi, Dandi sahiline ulaştı
* 1944 - II Dünya Savaşı: Yunanistan'ın bir kasabasında 270 kişi, Naziler tarafından öldürüldü
* 1946 - Missouri zırhlısı, ABD'de ölen Türkiye'nin Vaşington, DC Büyükelçisi Münir Ertegün'ün naaşını İstanbul'a getirdi
* 1974 - 11 Eylül 2001'deki saldırılar sonucu yıkılan Dünya Ticaret Merkezi açıldı
* 1992 - Bosna-Hersek hükümeti bağımsızlığını ilan etti
* 1998 - Japonya'daki Şikoku ve Honşu adalarını birbirine bağlayan, dünyanın en uzun asma köprüsü hizmete açıldı
Bugün doğanlar
* 1900 - Spencer Tracy, ABD'li oyuncu (ö 1967)
* 1925 - Sadri Alışık, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu (ö 1995)
* 1942 - Pascal Couchepin, İsviçreli politikacı
* 1945 - Cem Karaca, Türk müzisyen ve besteci (ö 2004)
* 1951 - Nedim Gürsel, Türk yazar
Bugün ölenler
* 1900 - Gazi Osman Paşa, Osmanlı Paşası (d 1833)
* 1964 - Douglas MacArthur, ABD'li general (d 1880)
* 1994 - Kurt Cobain, ABD'li müzisyen (Nirvana üyesi) (d 1967)
* 2005 - Saul Bellow, ABD'li yazar (d 1915)
* 2008 - Charlton Heston, ABD'li sinema ve tiyatro oyuncusu

TARİHTE BUGÜN: 6 NİSAN
Ünlü İtalyan ressam Rafaello, 6 Nisan 1483'te doğdu Ünlü ressam daha 37 yaşındayken doğduğu gün yani 6 Nisan 1520'de öldü
Rafaello, Raffaello Sanzio, Raffaello Santi, Raffaello de Urbino veya Rafael Sanzio de Urbino gibi isimlerle de anıldı
Hayatı
İtalya'nın Urbino kentinde 6 Nisan 1483'te doğdu Raffaello, Rönesans hareketlerini, erken gelişmiş becerikli bir genç olarak görmüş, işe on altı yaşında yaptığı “Havva’nın yaratılışı” ve “Trinite” tabloları ile başlamıştır
Raffaello’in babası olan Giovanni Santi de Urbino da ressamlık yapıyordu Babası 1494 senesinde ölünce Raffaello, kendi evinde dış etkilerden uzak bir şekilde çalışmalarını sürdürdü Raffaello’in Urbino’daki çalışmalarında Melozzo de Forli, Piero della Francesca ve en çok Pietro Perugino’nun üslûbu görülür
Özellikle, 1503 senesinde tamamladığı “Coronation of Virgin - Taç giyme” tablosunda Perugino’nun etkisi görülür Bunun en büyük nedeni Floransa'ya gitmeden önce, Perugia'da Pietro Perugino'dan öğrenim görmüş olmasıdır Perugino'nun bu etkisi altında, 1504 senesinde, çizdiği en son tablo "Kutsal bâkirenin evlenmesi - Marriage of the virgin"dir Bu resmi ile Perugino’dan üslûp olarak ayrılmaya başlamıştır
Raffaello, Floransa’ya gidince kendisini Rönesans’ın içinde buldu Leonardo da Vinci ve Michelangelo etkisinde kalarak sanatına yenilikler kattı Floransa’da 1508 senesine kadar yaptığı tabloları “Sistine Madonne” “La Belle Jandinière”, “Madonna of the Chair” ve “Entombmeut”tur
Raffaello, Roma’da Papa II Julius için çalıştı Roma’ya geldiği zaman, Michelangelo, Julius’un yaptırdığı Sistine kilisesinin süslemesini çiziyordu
Raffaello, burada ilk olarak Papanın kütüphânesini dekore etti Çizdiği teolojik, felsefî, lirik tablolarında sükûnet; renklerde âhenk; konularda berraklık ve bir bütün ifâde hâkimdir
Raffaello’in yaptığı işlerden biri de kumaş üzerine koyduğu süslemelerle, duvar örtüleri hazırlamasıdır 1513-1521 seneleri arasında hazırladığı on adet büyük duvar süsleme örtüleri, Sistine kilisesinde kullanılmıştır 1514 yılında, Papa Leo X'in emri altında da Saint Peter Bazilikasının baş mimarı olarak görev yaptı
37'nci doğum gününde, 6 Nisan 1520'de, Roma'da öldü Raffaello, Avrupa’da klâsik ressamlığın temelini atmıştır
Michelangelo’dan farklı olarak görünen her şeyi bütün zenginliğiyle tabloya aktarmış, târihî ve Hıristiyanlığa âit dînî konulara sâdık kalmış, pozlara konuşuyormuşcasına ifâde niteliği kazandırmıştır
Tarihte bugün neler oldu:
* 1326 - Orhan Bey, kuşatma altında tutulan Bursa'yı Bizanslılardan aldı Bursa, 1326-1361 arasında Osmanlılara başkentlik yaptı
* 1896 - İlk modern Olimpiyat Oyunları Atina'da başladı
* 1909 - Kuzey Kutbu'na ilk kez ayak basıldı
* 1917 - ABD, Almanya'ya savaş ilan etti ve Birinci Dünya Savaşı'na müttefiklerin yanında girdiğini açıkladı
* 1920 - Anadolu Ajansı kuruldu
* 1941 - Mihver devletleri Yugoslavya'yı işgal etti Almanlar Yunanistan'a girdi, Türk deniz sınırına kadar Doğu Akdeniz'i savaş bölgesi ilan etti Türkiye, bunun üzerine Edirne ve Uzunköprü'de demiryolu köprülerini havaya uçurdu
* 1973 - Kontenjan senatörü emekli amiral Fahri Korutürk 15'inci turda 365 oyla Türkiye'nin altıncı cumhurbaşkanı seçildi
* 1980 - Görev süresi sona eren Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Çankaya Köşkü'nden ayrıldı Yerine Cumhuriyet Senatosu Başkanı İhsan Sabri Çağlayangil vekalet etmeye başladı
* 1994 - Ruanda Devlet Başkanı ve Burundi Devlet Başkanı'nın bindikleri uçak, bir roket saldırısı sonucu düştü Suikastın ardından Hutu ve Tutsi kabileleri arasında çıkan çatışmalar, yaklaşık 1 milyon kişinin katledilmesiyle sonuçlandı
* 2005 - Celal Talabani, Irak cumhurbaşkanlığına getirildi
Bugün doğanlar
* 1483 - Raphael, İtalyan ressam ve mimar (ö 1520)
* 1928 - James Watson, DNA yapısını çözen bilimadamı
* 1929 - Nancy MacKay, Kanadalı atlet
Isaac Asimov
* 1980 - Tommi Evilä, Finlandiyalı uzun atlamacı
Bugün ölenler
* 1520 - Raphael, İtalyan ressam ve mimar (d 1483)
* 1828 - Niels Henrik Abel, Norveçli matematikçi (d 1802)
* 1971 - Igor Stravinsky, Rus besteci (d 1882)
* 1992 - Isaac Asimov, Rus asıllı ABD'li yazar ve biyokimyacı (d 1920)
* 2000 - Habib Burgiba, Tunus başkanı (d 1903)
__________________
|