Cevap : =>İslami Sözlük

İSÂBET-İ AYN:
Nazar, göz değmesi (Bkz Nazar)




ÎSÂR:
Başkasının ihtiyâcını kendi ihtiyâcından önce düşünmek Muhtac olduğu hâlde, elindeki malı muhtâc din kardeşine verip, yokluğa katlanmak
İnsana lâzım olan şeylerde îsâr yapılır Kurbet ve ibâdetlerde îsâr yapılmaz Meselâ tahâretlenecek kadar suyu, setr-i avret edecek kadar örtüsü olan, bunları kendi kullanır Muhtâc olana vermez (İbn-i Nüceym Mısrî)
Resûlullah'ın Eshâbının hâli cömerdlikten öte, îsâr idi (İmâm-ı Rabbânî)
Kerem ve ihsân sâhiblerinin âdeti, îsâr etmektir (İmâm-ı Rabbânî)
Îsârın en güzel örneği, Peygamber efendimizin mübârek sohbetinde yetişen Eshâb-ı kirâmda görülmüştür Eshâb-ı kirâmdan Huzeyfe hazretleri şöyle anlatmıştır: "Yermük savaşında yaralılar arasında amcamın oğlunu arıyordum Yanımda biraz su vardı Onu bu ldum, su ister misin deyince, isterim dedi Tam suyu vereceğim sırada biraz ilerden bir yaralı "Su!" diye inledi Amcamın oğlu îsâr edip suyu ona götürmem için işâret etti Gittim baktım ki, Hişâm bin Âs Suyu tam ona vereceğim zaman biraz ilerden bi r başka yaralı; "Su!" diye feryâd etti Hişâm bin Âs da îsâr edip suyu ona götürmem için işâret etti Bu sefer suyu ona vermek için yanına gittim Yanına varıncaya kadar vefât etti Hişâm'ın yanına geri döndüm O da vefât etmiş! Amcamın oğlunun yanına koştum, onu da vefât etmiş buldum Su elimde kaldı Allahü teâlâ hepsine rahmet etsin (İmâm-ı Gazâlî)



İSBÂT:
1 Sağlamlaştırma, dayanıklı hâle getirme Delil ve şâhit göstererek bir sözün ve fikrin doğruluğunu ortaya koyma
Bütün varlıklar Allahü teâlânın varlığına alâmet olduğu, O'nun varlığını isbat ettiği için mahlûkların (yaratılmışların) hepsine âlem denilmiştir (Teftâzânî)
Müslümanlar, maddelerin ve sıfatlarının hâdis (sonradan yaratılmış) olduğunu çeşitli yollarla isbât etmektedirler Bunlardan birisi şöyledir: Maddeler ve bütün zerreler hep değişmektedir Değişmekte olan şey kadîm (başlangıçsız) olamaz, hâdis (sonrad an yaratılmış) olması lâzımdır Çünkü her maddenin kendinden öncekinden meydana gelmesi, sonsuz öncelere kadar gidemez Bu değişmelerin bir başlangıcı olması, yâni ilk maddelerin yoktan var edilmiş olmaları lâzımdır (Seyyid Şerîf Cürcânî)
Allahü teâlânın var ve bir olduğu, hattâ Muhammed aleyhisselâmın, O'nun resûlü olduğu ve O'nun getirdiği her emrin ve haberin doğru olduğu güneş gibi meydandadır Düşünmeye ve isbât etmeye hiç lüzum yoktur Fakat, bunu görmek, anlamak için, kalbin bo zuk olmaması, mânevî hastalığı bulunmaması lâzımdır (İmâm-ı Rabbânî)
2 Tasavvuf yolunda ilerlerken Lâ ilâhe dedikten sonra illallah demek
Tasavvuf ehli Nefy ve isbât zikri denilen "Lâ ilâhe illallah" kelimesini söylemekle yükselir Lâ ilâhe "Nefy zikri" makâmında bulundukça yolcu mertebesindedir "La ilâhe"yi tamamlayıp Allahü teâlâdan başka hiçbir şey görmeyince, yolu tamamlamış ve fe na makâmına yetişmiş olur Nefyden sonra isbât makâmına gelir ve Bekâ hâsıl olur (Ahmed Fârûkî)
Allahü teâlâya teveccüh, nefy ve isbât ve murâkabe, Resûlullah efendimizin zamânında da vardı (M Ma'sûm Fârûkî)

__________________