Araştırma: Erkek Cinsiyetini Belirleyen Y Kromozomu Yok Oluyor

**Şengül Şirin** · 12-08-2025

Araştırma: Erkek cinsiyetini belirleyen Y kromozomu yok oluyor
Bilim insanları, erkek cinsiyetini belirleyen Y kromozomunun geleceğine dair farklı görüşler ortaya koyuyor; bazı araştırmalar işlevini yitirebileceğini öne sürerken, diğerleri stabil kaldığını savunuyor

Haber Merkezi
Araştırma: Erkek cinsiyetini belirleyen Y kromozomu yok oluyor
Bilim dünyasında Y kromozomunun geleceği uzun süredir tartışma konusu olmaya devam ediyor

İlk araştırmalar, erkek cinsiyetini belirleyen Y kromozomunun evrimsel süreç boyunca ciddi ölçüde gen kaybına uğradığını ve teorik olarak milyonlarca yıl içinde işlevini yitirebileceğini ortaya koydu

Evrimsel biyolog Jenny Graves, Y kromozomunun atalarından bu yana genlerinin büyük bölümünü kaybettiğini belirterek, aynı yöndeki seyrin devam etmesi durumunda kromozomun uzun vadede işlevsiz kalabileceğini savunuyor

İnsanlarda cinsiyetin sperm hücresinin taşıdığı X ya da Y kromozomuna göre belirlendiğini hatırlatan uzmanlar, bu sistemin şu an için insan türünde kararlı şekilde sürdüğüne dikkat çekiyor

Bilim çevrelerinde konuya ilişkin farklı görüşler de bulunuyor

MIT’den genetikçi Jenn Hughes ve ekibi, özellikle primatlarda Y kromozomunun uzun zamandır stabil olduğunu ve yok olma riskinin iddia edildiği kadar yüksek olmayabileceğini öne sürüyor

DİĞER TÜRLERDE FARKLI MEKANİZMALAR DEVREDE
Bazı kemirgen ve memeli türlerinde Y kromozomunun tamamen ortadan kalktığı, buna karşın cinsiyet belirleme işlevinin başka genetik mekanizmalar aracılığıyla sürdürüldüğü biliniyor

Uzmanlar, bu örneklerin insan evrimini anlamak açısından önemli ipuçları içerdiğini ifade ediyor

Son araştırmalar, Y kromozomundaki gen kaybının sabit bir hızla ilerlemediğini ortaya koyuyor

Bilim insanları, sürecin duraksamalar, hızlanmalar ve sıçramalarla ilerleyebileceğini belirtiyor

Uzmanlar, Y kromozomunun geleceğiyle ilgili kesin bir sonuca varılabilmesi için kapsamlı ve uzun vadeli genetik araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurgularken, tartışmaların önümüzdeki yıllarda da bilim gündeminde yer almaya devam edeceği öngörülüyor

KAYNAK: Science Alert

12-08-2025	#1
Şengül Şirin	Araştırma: Erkek Cinsiyetini Belirleyen Y Kromozomu Yok Oluyor Araştırma: Erkek cinsiyetini belirleyen Y kromozomu yok oluyor Bilim insanları, erkek cinsiyetini belirleyen Y kromozomunun geleceğine dair farklı görüşler ortaya koyuyor; bazı araştırmalar işlevini yitirebileceğini öne sürerken, diğerleri stabil kaldığını savunuyor Haber Merkezi Araştırma: Erkek cinsiyetini belirleyen Y kromozomu yok oluyor Bilim dünyasında Y kromozomunun geleceği uzun süredir tartışma konusu olmaya devam ediyor İlk araştırmalar, erkek cinsiyetini belirleyen Y kromozomunun evrimsel süreç boyunca ciddi ölçüde gen kaybına uğradığını ve teorik olarak milyonlarca yıl içinde işlevini yitirebileceğini ortaya koydu Evrimsel biyolog Jenny Graves, Y kromozomunun atalarından bu yana genlerinin büyük bölümünü kaybettiğini belirterek, aynı yöndeki seyrin devam etmesi durumunda kromozomun uzun vadede işlevsiz kalabileceğini savunuyor İnsanlarda cinsiyetin sperm hücresinin taşıdığı X ya da Y kromozomuna göre belirlendiğini hatırlatan uzmanlar, bu sistemin şu an için insan türünde kararlı şekilde sürdüğüne dikkat çekiyor Bilim çevrelerinde konuya ilişkin farklı görüşler de bulunuyor MIT’den genetikçi Jenn Hughes ve ekibi, özellikle primatlarda Y kromozomunun uzun zamandır stabil olduğunu ve yok olma riskinin iddia edildiği kadar yüksek olmayabileceğini öne sürüyor DİĞER TÜRLERDE FARKLI MEKANİZMALAR DEVREDE Bazı kemirgen ve memeli türlerinde Y kromozomunun tamamen ortadan kalktığı, buna karşın cinsiyet belirleme işlevinin başka genetik mekanizmalar aracılığıyla sürdürüldüğü biliniyor Uzmanlar, bu örneklerin insan evrimini anlamak açısından önemli ipuçları içerdiğini ifade ediyor Son araştırmalar, Y kromozomundaki gen kaybının sabit bir hızla ilerlemediğini ortaya koyuyor Bilim insanları, sürecin duraksamalar, hızlanmalar ve sıçramalarla ilerleyebileceğini belirtiyor Uzmanlar, Y kromozomunun geleceğiyle ilgili kesin bir sonuca varılabilmesi için kapsamlı ve uzun vadeli genetik araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurgularken, tartışmaların önümüzdeki yıllarda da bilim gündeminde yer almaya devam edeceği öngörülüyor KAYNAK: Science Alert __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır