06-04-2013
|
#1
|
Şengül Şirin
|
Ferdinand Lassalle (d.11 Nisan 1825,Breslau (bugünWroclaw) ,Prusya – ö.31 Ağustos 1864,Cenevre Yakınları,İsviçre).
FERDİNAND LASSALLE
Ferdinand lassalle (d 11 Nisan 1825,Breslau (bugünWroclaw) ,Prusya – ö 31 Ağustos 1864,Cenevre yakınları,İsviçre) Sosyalist düşünür,siyaset ve eylem adamı Alman işçi hareketinin kurucularındandır
Karl Marx'ın görüşlerinden etkilenmesine karşın,sonraları reformcu bir çizgiye yönelmiştir

Yahudi olan babası Heymann Lasal (Loslauer) toptancı bir ipek tüccarı ve belediye meclisi üyesiydi Breslau'da okuduğu liseden,bir okul raporuna sahte imza attığı için atıldı 1840'ta Leipzig'de bir ticaret okuluna devam etti 1841'de Breslau'ya döndü ve 1843'te mezuniyet sınavlarını verdi 1843-44'te Breslau Üniversitesinde felsefe,tarih,filoloji ve arkeoloji öğrenimine başladı 1844-45'te öğrenimini sürdürdüğü Berlin'de G W F Hegel ve Ludwig Feuerbach gibi Alman filozofların ve Fransız ütopyacı düşünürlerin yapıtlarını inceleme olanağı buldu Üniversitede öğretim görevlisi olmak amacıyla Herakleitos üzerine bir doktora tezi hazırlamaya başladı 1845-47 arasında sık sık Paris'e giderek teziyle ilgili araştırmalar yaptı Orada Fransız sosyalist kuramcı Pierre-Joseph Proudhon ve Alman şair Heinrich Heine'yle tanıştı Soy adını Lassalle biçiminde yazmaya başlaması da bu döneme rastlar
Meslekten bir avukat olmamasına karşın ,1846'da Düsseldorf'ta Kontes Sophie Hatzfeld'in boşanma davasını üstlendi Otuz beş duruşma süren dava 1854'te mahkemenin kontesin boşanma talebini benimsemesiyle sonuçlandı Bu hizmeti karşılığında kontes,Lassalle'a yılda 4 bin Taler tutarında bir gelir bağlandı Böylece Lassalle,mali bakımdan bağımsız duruma geldi Ama kontesle yaşam boyunca süren ve dostluktan öteye gitmeyen ilişkisi dedikodulara yol açtı ve siyasal yaşamını da olumsuz yönde etkiledi
1847-57 arasında Düsseldorf'ta yaşayan Lassalle,toplantı ve basın özgürlüğü gibi medeni hakları güvence altına alacak meşruti bir monarşi kurmayı hedef alan 1848-49 Devrimi'ne etkin biçimde katıldı Karl Marx ve Friedrich Engels'le bu dönemde ilişki kurdu Kasım 1848'de milis kuvvetlerine ayaklanma çağrısında bulunduğu için tutuklandı ve mahkeme önüne çıkarıldığı Temmuz 1849'a değin hapiste kaldı Devrim sırasında ve devrimin yenilgiye uğramasından sonra yurdışına kaçmayan salı radikal önderler arasında yer aldı Sık sık tutuklanmasına,sorguya çekilmesine ve hapis cezasına çarptırılmasına karşın Düsseldorf'ta bir yazar ve işçi hareketi örgütleyicisi olarak çalışmalarını sürdürdü Erken doğmuş devrimin yenilgisini izleyen gericilik döneminde İsviçre'yi ,1 Paris Dünya Sergisi'nin düzenlediği Fransa'yı (1855) ve bazı Doğu ülkelerini (1856) kapsayan dış geziler yaptı Bu arada Herakleitos üzerine hazırladığı tezi tamamladı ve insan kişiliğinin tarihin akışını belirlemedeki rolünü vurgulayan Franz von Sickingen (1859) adlı trajedisini yazdı
1857'de döndüğü Berlin'e yerleşerek siyasal gazeteciliğe başladı 1861'de Marx'la buluştu İlişkilerini mektuplaşma düzeyinde sürdüren iki düşünür zamanla birbirinden uzaklaştı Marx'ın tersine devrim aşamasının sona erdiğine ,ancak yasal ve evrimci mücadele biçimleriyle başarıya ulaşılabileceğini inanan Lassalle ,bu doğrultuda Prusya başbakanı Otto von Bismarck'la diyaloga girdi (1863-64) O sırada Bismarck çoğunlukta olan liberal muhalefet karşısında kendisine müttefikler arıyordu Lassalle ise üst sınıfların çıkarını gözeten yürürlükteki seçim sistemi yerine genel oy hakkına dayanan monarşik bir refah devleti kurulmasını savunuyordu Ona göre işçi sınıfının siyasal ve toplumsal yaşama katılması,özel mülkiyete dayalı burjuva devletinin demokratik ve anayasal bir devlete dönüşmesini sağlayacaktı
Kaynak;AnaBritannica cilt 20 frmsinsi net için derlenmiştir
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır
|
|
|
|